CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 26 de julh

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 10.4.2017 03h00

Instrumentalizan Baiona un aute còp


Comentaris 50 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Baiona
© Gadjo_Niglo




Etiquetas
baiona, lenga, sumien

I a movements occitanistas coratjós, coma Ací Gasconha, que promòven l’usatge tradicionau de l’occitan au Baish Ador —vèrs Baiona, Anglet e Biàrritz— dab abnegacion e eroïsme. Ac hèn contra las pretensions de l’immensa majoritat deu movement basquista que vòu annexar aquera encontrada au Bascoat.
 
Los arguments non mancan pas entà demostrar que l’occitan, e non pas lo basco, es la lenga istorica e abituala deu Baish Ador. A l’Edat Mejana, Baiona èra un deus dus centres majors de la produccion escriuta en gascon, dab Bordèu. Uei l’occitan s’i parla encara a maugrat de la pression dobla deu francés e deu basco. Lo francés i es la lenga dominanta dens los hèits. Lo basco i es ua lenga preponderanta dens un faus imaginari locau, reïnventat après decennis de basquisme cinic.
 
Lo dissabte 8 d’abriu de 2017, l’organizacion armada basca ÈTA hèc organizar ua ceremònia solemna a Baiona entà indicar qu’arrestava la soa luta militara e liurèc a l’estat francés la lista deus sons amagatalhs d’armas. Milèrs de personas i èran presentas.
 
Se cau regaudir qu’ÈTA abandone atau la soa deriva ultramilitarista, dens un acte ritualizat e public. L’estat espanhòu i pèrd credibilitat perque non a pas jamei volut dialogar dab ÈTA entà bastir la patz. La patz es unilaterala. L’eveniment es hèra important.
 
Entà nosautes occitans, primèr, qu’es un parat d’esperar enfin mei tranquillitat. Non oblidaram pas los actes violents comés en Occitània de part d’ÈTA (Lus-Ardiden, Gasconha 2006; Capberton, Gasconha, 2007; Massanjas, Gasconha, 2007; lo Borg dau Peatge, Daufinat, 2010; Valiera, Lemosin, 2011...). Non oblidaram pas l’utilizacion cinica deu nòste territòri occitan de part d’ÈTA que nos considerava solament coma un immens “arrèrpaís” entà amagar armas e combatents. Deu costat opausat, pensaram tanben a l’escandalosa violéncia espanholista deus GAL en Occitània (sustot a Biàrritz, Baiona e Anglet, de 1984 a 1986).
 
Ara passem a las consideracions mei estrictament lingüisticas.
 
Daubuns me diràn lhèu que los militants d’ÈTA èran partits d’ua situacion desesperada quand comencèren d’agir en 1961. Lhèu reagissián a la dictatura de Franco, lhèu reagissián puish au pòstfranquisme, dens un periòde hèra complicat, e que, dens aqueras circonstàncias, non podián pas estar conscients de la lor utilizacion estrategica deu País d’Òc coma arrèrbasa.
 
En realitat, los quadres d’ÈTA an tostemps sabut perfieitament çò qu’Occitània es. Certans combatents de basa, lhèu non ac sabián pas, mes los caps si qu’ac sabián. Èran formats a divèrsas teorias sus la nacion basca e coneishián en particular las idèas deu teorician basco Federiko Krutwig. Krutwig teorizava cinicament un espaci basco alargat au detriment de las tèrras gasconas d’Occitània. Krutwig aviá pretensions en lingüistica basca, èra membre de l’Acadèmia de la Lenga Basca, parlava explicitament deu gascon e, pendent quauques annadas, estèc en contacte dab ÈTA.
 
Krutwig e ÈTA utilizavan donc lo territòri occitan de manèra mespresosa sens se preocupar jamei de l’opinion de las populacions occitanas, ni de la seguretat deus occitans que destorbavan, e encara mens se preocupavan de la promocion de la lenga occitana au Baish Ador.
 
I a tot un movement basquista pacific que non cau pas con·hóner dab ÈTA, evidentament. Totun, l’immensa majoritat deu basquisme (tant los pacifics coma los partisans d’ÈTA) refusan d’adméter que l’occitan es la primèra lenga legitima deu Baish Ador e de Baiona-Anglet-Biàrritz.
 
La ceremònia solemna deu 8 d’abriu de 2017, a Baiona, be restarà dens las memòrias coma ua data extraordinària entà l’esperança deu pòble basco e entau progrès deu basquisme. Que l’an plan concebuda. Lo son storytelling qu’ei beròi. Mes la causida de har aqueth eveniment istoric en Occitània, en Gasconha, a Baiona, a nòste, es un acte suplementari de basquizacion e de mesprètz de la nòsta lenga d’òc.
 
La moralizacion de cèrts sectors deu basquisme non es pas encara completa.
 
 
 
abonar los amics de Jornalet
 
 




 



publicitat



Comentaris

14 de junh 12.56h

Bon dia, parlaré en català perquè no parlo occità, esperi que m'entengueu, sinó ho puc fer en francès si m'ho demaneu :-)
Teniu raó que el Baish Ador i Baiona-Anglet-Biàrritz són territoris històricament de parla occitana (gascona) des de l'edat mitjana, però no teniu raó quan dieu que mai han estat basques i que ara s'intenten basquitzar. La llengua basca (basco-aquitana) és la única llengua no-indoeuropea que encara és viva a Europa com segur que ja sabeu, molt anterior al fran... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 d'abril 21.10h

#45 Vaquí, contunha. Un jorn n'i aurà per dire que l'occitan gascon se parlèt jamai a tal o tal endrech coma a Bokale (nom basquizat de la comuna, en occitan gascon "Lo Bocau"). Qu'es una terra que foguèt colonizada per tres intellectuals occitans mas que totjorn foguèt d'Euskadi... Que i es un complòt antibasco prigond en cò daus occitans. Pecaire. La pròva:

http://lasetmana.fr/fr/entry/rentrada-2017-likastola-que-sinstalla-a-bocau-64-calandreta-que-passa-a-costat-deu-projecte

Fa pen... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 20.07h

lo Candido de Lisbona pensa "que la realitat lingüistica de l'occitan se pòt grandament contestar". Reconeis quand mèsma que la lenga qu'escriu es d'occitan, non ?

Aquò dich, que siague un Occitan que viu a Lisbona o un Lisboèta qu'a apres la lenga nòstra, trapi qu'a lo gaubi per nos botar a l'espròva de la realitat. En clar, aquelas charadissas de sabents fòrça interessèntas semblan un avatar novèl del debat famos sul sex dels angels. E d'aquel temps la realitat es que la lenga a g... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 20.07h

lo Candido de Lisbona pensa "que la realitat lingüistica de l'occitan se pòt grandament contestar". Reconeis quand mèsma que la lenga qu'escriu es d'occitan, non ?

Aquò dich, que siague un Occitan que viu a Lisbona o un Lisboèta qu'a apres la lenga nòstra, trapi qu'a lo gaubi per nos botar a l'espròva de la realitat. En clar, aquelas charadissas de sabents fòrça interessèntas semblan un avatar novèl del debat famos sul sex dels angels. E d'aquel temps la realitat es que la lenga a g... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 12.36h

#45 I a de vrai dinc ce que disètz : o ai agut constatat. Aquò's la fòrça dau nombre, la presença dominanta d'un grope, d'una cultura, d'una lenga que buta certans a faire lur una causida que jamai se sariá pas pensat que la faguèsson. Pròva qu'a bien capitat França de nos voidar nòstra anma occitana (gascona, provençala, auvernhata, eca...). Amai pròva que sentèm totes lo besonh d'aparténer a un airau culturau, linguistic amai uman, de talha rasonabla, locala amai locala larja. ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 11.43h

#41 coma sovent dins los cases de diglossia, amb doas lengas vesinas dominaas, una mai mediatica (l'organizacion associativa còmpta, la violéncia donèt un image de fòrça tanben) que l'autra e mai exotica, per far mai diferent, mai original de la lenga dominanta, se ganha de partisans que se cercan de rasigas originalas de revendicar.

Es coma en per aicí de monde que se vòlon còrses per far "original". O dins las banlegas quora un se convertisse a l'islam, per aver una tradicion, una l... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 10.53h

#30 Per obténer de datacions precisas, vos prepause qu'anetz consultar los sénhers Felipe Martèl e Domergue Sumien. N'i a pas per dobtar : fai pro lòngtemps quela istòria per afortir que Nimes, de per sa cultura, sa lenga e son asuèlh de relacions professionalas e culturalas, a l'anma provençala. Sa literatura ne'n pòt testimoniar, amai. Lo provençau lai es en cò siu despuèi dos sègles... au mens ! Tot lo demai es pas que RECUPERACION POLITICOADMINISTRATIVA de l'Istòria. Anatz viu... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 10.46h

Un pauc de serenitat. Vos conselhi de legir l'excellent article de Fabien Lécuyer, “L'amor envasissent de l'Autre”: http://opinion.jornalet.com/2163


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 d'abril 23.11h

#39 "Lo vertadèr problèma es lo seguent: lo basquisme revendica territòris occitans. " es una vision "lingüistica e objectiva"? Bon. Non serem pas acordat sus aqueste afar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 d'abril 16.20h

#39 Que la lenga de Baiona e d'autras comunas de Labord siá lo gascon dempuèi l'Edat Mejana es una evidéncia que los Bascs refusan pas (parli pas dels joves incultes que se dison bascs e que sabon quitament pas parlar l'euskera). Podètz anar veire las cartas lingüisticas seriosas que fan los Bascs (cf. Koldo Suazo, lo mai conegut, per exemple. Los trabalhs de J. B. Orpustan etc...) e constatarètz que las comunas del Bas Ador son pas dins l'airal de l'euskera.
Aquò dit, aquelas comunas f... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4
-
5 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions