CAPÇALERA: dintrada
CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 23 d'agost

Jean-Charles Valadier

Divendres, 7.4.2017 03h00

Reconquista de las consciéncias II


Comentaris 38 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargament


Contunham d’estudiar de tèxtes d’opausants a l’us public de la lenga occitana per trobar d’arguments per una convivéncia lingüistica acceptable per la majoritat de los que vivon en Occitània. Analisem aquí lo tèxte de Valentin Bodras-Chapon publicat dins Riposte Laïque.

 
“D’ara enlà, sonque una minoritat de la populacion de l’airal geografic concernit utilizan las lengas regionalas en França... Son encara utilizadas coma lengas mairalas lo catalan, lo basc, l’alsacian, lo còrse, encara mens per lo breton, mas sempre per una part fòrça limitada dels locutors. Los estudis mai precís faits per totas aquestas lengas indican que lor utilizacion coma lengas mairalas se fa d’ara enlà en concomitància amb lo francés, e en posicion segonda per rapòrt al francés.”
 
Ara, en França, sonque una minoritat plan petita de la populacion an l’occitan coma lenga mairala mentre que lo francés o es de totes. Lo projècte occitanista deu presentar un objectiu de convivéncia de las doas lengas istoricas modèrnas del pais per que contunhan d’èsser las lengas mairalas dels estatjants. Es un dreit suplementari que demandam, poder aver doas lengas mairalas per que los que vòlon practicar l’occitan dins lor vida quotidiana o poscam faire, a l’ostal o a l’escòla, mas tanben amb d’autres occitanofònes dins los bus, dins d’unes bars e botigas, o al trabalh. Demandam qu’ajan lo dreit de poder faire viure la lenga occitana coma una lenga mairala al costat del francés. Per concretizar aquel dreit, cal partir del constat que uèi, la lenga quasi unica dins l’espaci public es lo francés, mas tanben qu’una majoritat es dispausada a admetre que l’occitan es l’autra lenga istorica del territòri e qu’a de dreits. Cal definir una coabitacion ausibla per totes del francés e de l’occitan dins l’espaci public. O cal faire dins lo respècte de la qualitat de comunicacion dels francofòns monolingües d’uèi, e mai los que non vòlon pas apréner l’occitan.
 
Las lengas regionalas utilizadas coma lengas nacionalas en defòra de las frontièras de la republica francesa son utilizadas jos una forma unificada qu’es d’ara enlà en us en França dins los mèdias escrits e radiotelevisats, fasent disparéisser las formas dialectalas localas
 
Dins lo monde modèrne, totas las lengas de las democracias avançadas evoluisson vèrs una forma estandardizada d’us general, e mai se pòdon existir de formas dialectalas d’us local. Los poders publics estats o regions finançan aquela estandardizacion coma o fa l’estat francés, mas per la sola lenga francesa. En França, l’occitan, lo breton e lo còrse non an pas fòrça de finançament de poders publics per la lor normalizacion lingüistica. Uèi, l’egalitat de las culturas e de la lengas del monde es admesa majoritàriament. Pareis legitime de revendicar qu’una estructura interregionala a l’escala occitana siá finançada per definir una o mai formas unificadas per una difusion a granda escala dins los mèdias escrits e radiotelevisats. Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana e l’Ofici Public de la Lenga Occitana ne son un esbòç, mas sens los mejans necessaris.
 
Las lengas regionalas que se devesisson en mantuns dialèctes parlats en França an tendéncia a èsser “unificadas” dins una lenga comuna construita per d’intellectuals e autres especialistas per l’us de mèdias escrits e radiotelevisats e de l’ensenhament. Aquò a sovent coma efèit pervèrs de participar a la disparicion dels parlars locals, e mai se constata sovent l’instrumentalizacion de la lenga regionala per d’objectius politicolinguistics per de gropes nacionalistas.
 
Istoricament, se poiriá dire que d’intellectuals coma Malherbe an bastit una lenga francesa artificiala a partir de dialèctes d’òil e d’una latinizacion fòrta al servici de la cor del rei de Versailles. Es atal que d’intellectuals occitans agropats dins lo Felibrige puèi l’occitanisme an trabalhat per bastir una lenga modèrna. Es la via que contunha de seguir l’occitan, amb doas propòstas plan vesinas:
 
— una forma comuna unica (de basa sud occitana) amb de formas socializadas que son los parlars istorics que formarián de sistèmas linguistics coerents: bearnés, tolosan , gascon garonés, provençal rodanenc, lemosin, niçard, roergat, marchés, vivarés, auvernhat… Los parlars se modernizarián amb un vocabulari modèrne comun per tota la lenga; es la propòsta de l’Academia Occitana,
 
— una normalizacion pluricentrica amb de modalitats regionalas: gascon, lemosin, auvernhat, vivaroaupenc, lengadocian, provençal, e benlèu niçard ont lo lengadocian (de basa occitana centrala) serviriá d’occitan comun. Domergue Sumien presentèt mai d’un còp aquela sensibilitat dins Jornalet.
 
L’objectiu es que coma per las autras lengas oficialas, l’occitan aja una o mantunas formas regionalas pro unificadas per facilitar l’us de mèdias escrits e radiotelevisats e de l’ensenhament.
 
Los dialèctes utilizats en França de lengas dominantas utilizadas a l’estrangièr an tendéncia d’ara enlà a èsser abandonats espontanèament per las populacions que las utilizavan, al profièit d’aquelas lengas dominantas.
 
Es atal qu’evolucionèron las lengas dels estats nacions, tal coma las regions autonòmas coma Soïssa romanda, Belgica valona e Quebèc qu’avián las aisinas del francés estandard a disposicion. Atal, o fan ara los flamands, alsacians, basques e catalans de França qu’an una forma orala e escrita estandardizada a disposicion. Atal o faràn los occitans quand auràn las aisinas a disposicion. La diferéncia amb los parlars d’òil es que la subrevivéncia de las modalitats regionalas o dels parlars es possibla en foncion de la mesa a disposicion d’aisinas lingüisticas modèrnas. Lo cas de la normalizacion publica d’un parlar occitan tant especific coma lo parlar gascon comengés montanhòl de la Val d’Aran n’es una illustracion, mentre que per exemple l’estat andorran adoptèt lo catalan normalizat e non pas lo parlar catalan occidental pirenenc local.
 


abonar los amics de Jornalet
 




 



publicitat



Comentaris

28 d'abril 14.43h

#32 Aquèth atlas se ditz :
" Atlas linguistique et ethnographique de la Gascogne "
ETNOGRAFIC ??? un mòt e sustot un camp de trabalh desconeishut dera maja part deths occitanistas.
Dilhèu que ligar era lenga a toteras causas (materiaus e immateriaus) dera vita tau com ei a cada dia, estudiar de com s'arradica en era societat e eth son parçan enà sajar de comprener era sua essencia, condicions prumèras enà poder ensenhar-la e arreviscolar-la....
... Qu'ei, enà plan díser, fòrça aluenh... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 12.51h

#33 Amb tantas clicadissas, pòt pas i aver de fum sens fuòc. Saique òc, coma o disia lo cambarada Karl Marx , los fachs son testuts.


Valora aquest comentari:   votar positiu 20   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 d'abril 17.22h

#35 sabi pas se ton messatge es ironic o s'es de prendre al primièr gra...

Tot lo pb de l'ironia...

S'es de prendre al primièr gra, es aisit d'aver pas cap de Dieu ni de Mèstre quand òm s'amaga darrièr un escais. E que, darrièr aquel escais, òm ataca nominativament de personas.

Los dos gusses, lo del Clapàs e lo de Bedariu, sai qu'auretz pas lo coratge de vos mostrar a tèsta descobèrta ? Vos rasseguri, Estalin es mòrt e sèm plan luenh de la Corèa del Nòrd : riscatz pas res ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 d'abril 17.07h

#34

Où l'òme, total sosten, e ten-te fièr !

Quela paraula d'evangèli
Que fai plejar tots los embèfis
E bota dins l'orror civila
De la nobletat e d'estile.
’quela credada sens roseta
’quela paraula de profeta
Io, la repete e vos sovete
Ni diu, ni mèstre !


Valora aquest comentari:   votar positiu 29   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'abril 23.15h

#33 Te lo fau pas dire colèga ! Sembla pas èsser lo vejaire de certs, cossi revirar en òc "les copains et les coquins" e tanben "renvois d'ascenseur" ? Bòf, qu'enchaut ? O-sabi de que disi, e pel demai, anirai pas fins a parafrasar lo vièlh Professor Choron qu'aguèsse dich d'aqueles forestomans "que crèban" , mas lo còr i-es. E mai que jamai ! Aqui ma dicha, òc.


Valora aquest comentari:   votar positiu 43   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'abril 22.59h

#26 Non, non e non !! Coma o-disia lo cambarada Karl Marx , los fachs son testuts, !!!!


Valora aquest comentari:   votar positiu 37   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'abril 09.21h

#29 Un gran tribalh d'atlas lingüistic qu'estot miat en les annadas 50 per l'esqüada de Jean Séguy, lo mè bèth e famós qu'es lo de Gasconha, que'n exista tabé deu lengadocian-occidentau (X Ravier). Mes... que son rares e cars. Entà jo, qu'es lo pit deus estudis occitans (le realitat de le lena documentada) e ne son pas estats tròp espleitats encoèra.

Quèn parlan de dialèctes e de sos-dialèctes, que's cau mauhidar de'quiras aperacions, Th Lalanne qu'ic disè en lo son estudi "Indé... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 d'abril 12.50h

#30 A, ma paura dama, m'escònde pas ges darriès aquel escais ! Mès entre que comencère de pausar de comentaris sus aqueste blòg (fai 2-3 ans d'aquò), l'escais de "Lo raiòu" l'emplegave ja. Aquò z-èra simplament dinc l'idèia de preservar mon entimitat. Que lurs fai pas besonh au monde saupre quau siái precisament, onte rèste, quau es ma familha, papièrs d'identitat, vos save ieu...
Per exprimir son ponch de vista, aquò's pas necessari. Sustot qu'ai totjorn assumit mas opinions e ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 15   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 d'abril 09.48h

Lo contengut d'aqueste comentari es ocult perque es estat considerat inadeqüat pels legeires de Jornalet
Mostra'l


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 33
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 d'abril 09.38h

Per revenir au subjèct prumièr, çai s'es parlat, au mitan dals comentaris nombrós, de compreneson enterdialectala. Coma fasiáun lo monde autrasfes per se compréner sus los mercats, los fieiraus ? E quand Jansemin faguèt sas viradas artisticas per tot lo País d'Òc, coneisseguèt una renommada qu'evidentament la favorizèt una compreneson enterdialectala.
Per ieu, dinc un sistèma escolari que foncionariá dinc lo sens de nòstras lengas, faudriá :
1) Sosténer de mai d'un biais las fa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 36   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Perfil

Jean-Charles Valadier

Jean-Charles Valadier logo rss

Adjunt al cònsol de Tolosa en carga de la lenga e cultura occitana de 2008 a 2014, es membre de la comission Regions e Federalisme del partit Euròpa Ecologia Los Verds.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions