CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 14 de novembre

Alem Surre-Garcia

Dissabte, 27.9.2014 03h00

L’elèit e lo pòble


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (30 vòtes)
carregant En cargament


L’oposicion pòble/elèit  aquò’s un topic de la pensada binària tradicionala. Ja lo diccionari de l’Acadèmia francesa de 1694 separava la cultura “generala” de la cultura “populara”. D’aquela vesion absolutista, lo temps de l’Esclaire (los Lums) ne tirèt l’oposicion mai formala entre “cultura” e “natura”, entre París (ont demòra l’elèit) e la Província generalament viscuda coma rurala e endarreirada, lèu relevada per la Colonia ont demòran los pòbles  salvatges que parlan d’idiòmas sens avenidor. Edouard Drumont, un dels cantorals de l’extrema drecha de la debuta del sègle XX utilizarà al mai l’oposicion pòble/elèit en favor del pòble solet.
 
Lo darrièr assag d’Eric Fraj Quin occitan per deman?1, pausa problèma: non pas dins l’expression d’una crenta legitima d’una marrida transmission (prononciacion, gramatica, vocabulari) e d’un apauriment de la lenga (ont n’es la formacion dels ensenhaires?), mas puslèu dins la represa de l’oposicion pòble/elèit, entre un “pòble occitanofone, autentic que seriá mespresat” per un elèit occitanista difusèire d’una lenga “artificiala”. En fach dins la seguida de çò que l’autor aviá ja escrich en 1995 dins lo Leberaubre ont criticava la promocion d’una “lenga de farlabica”2. Parlar d’una populacion occitanofona seriá, çò sembla, melhor que non pas d’un “pòble”. De qu’es aquel pòble? L’autor ne balha la definicion non pas dins lo còs del tèxte, mas dins un apondon: “totes los grops umans que dins aqueste país pertenhen pas a las classas dirigentas e que patissen més o mens çò que lor impausa la partida superiora de l’escala sociala”, En tèrmes d’estadisticas, aquò seriá doncas quicòm coma 95% o mai de la populacion. De qué pensar alara de las votacions democraticas que permeton al “pòble” d’eligir una partida d’aquela classa mèstra? Seriá aquela classa en defòra del còs social? Sens doblidar qu’al nivèl occitan, una bèla part de l’elèit ven de la classa populara.
 
D’un costat aquel elèit parlariá un “artefact unitari eregde, un occitan de laboratòri estrangièr al substrat populari” mentre que lo pòble parlariá una lenga viva e “autentica” Mancam aquí de soplesa, d’articulacion dins lo prepaus, desfauta una dialectica entre çò estadís e çò movedís “car toute langue est un champ de forces où les mêmes principes oeuvrent à la fois pour le changement et pour la fidélité au passé”, çò escriu Georgine Ayoub3.
 
Tornam en rè un moment e veirem que sem encara a repapiar. Frederic Mistral qu’aviá volgut cantar per los “pastres e gent di mas” serà lèu acusat de farlabicar la lenga. Leon Còrdas i tornarà: “Mistral avait su qu’il fallait s’appuyer sur le peuple. Or, il a continument fait le contraire4. Dins las annadas setanta, Louis Bayle  critiquèt los occitans, aqueles “technocrates du langage” e l’occitan “Tout est artificiel dans la construction de cette langue sans racines vivantes”. Denoncièt “le goût immodéré des occitans pour l’archaîsme et l’érudition de cabinet”. Aquelas pretencions occitanas, al seu vejaire, “ne touchent pas le peuple. Elles sont l’affaire d’intellectuels, nullement celles du vulgaire”. Vòlon remplaçar la lenga viva del pòble per “un langage esperantiste qui uniformise inexorablement les modes traditionnels de pensée et d’expression5. Eric Fraj denóncia uèi, al seu biais, “un dirigisme linguistic cercant lo restabliment d’una mitica puretat de la lenga”. Ont son las definicions de “puretat” e d’ “autenticitat”? Aristide Boyer, a la debuta del sègle XX, reprochava als Felibres “d’écrire une langue plutôt forgée arbitrairement que formée des éléments du parler plebéien, c’est-à-dire, de créer une littérature que le peuple comprend à peine6.
 
L’autenticitat e lo saber serián doncas del costat del pòble “locutor natural”, mas d’aquela autenticitat la literatura toristica departamentala n’es clafida e l’autenticitat es aquò que bolega pas mai. Eric Fraj cita un reprovèrbi occitan “la vièlha voliá pas morir” per significar que lo pòble vòl pas morir; mas per qué escafar la seguida d’aquel reprovèrbi “la vièlha voliá totjorn aprene”? Aquí lo besonh d’articular lo saber popular amb lo saber “sabent” coma aquel dels Trobadors per exemple: la transmission deu pas èstre univoòca.
 
L’autor de l’assag cita tanben C. Sicre “Lo pòble vòl pas un monde, vòl mondes”. Çò que sembla a priori pron escur. Ça que la n’i a que sabon çò que lo “pòble” vòl en plaça d’el, al seu nom! “Nous sommes le parti du peuple”, çò clamava Maurice Thorez lo 15 de mai de 1936. 77 ans aprèp, Philippot de l’extrema drecha clama exactament çò même7 e Marine Le Pen d’i apondre: “Chez nous les experts, c’est le peuple8. “Il faut revenir au peuple” dison uèi, e cadun per sa part, Philippot e Melanchon que manifestèt son “dégoût des élites. Qu’ils s’en aillent tous!9. Ne sauprem mai amb son darrièr libre anonciat en octobre  L’Ere du peuple per defugir la confusion  generalizada e retrobar la dfialectica necessària!.
 
L’istòria nos a après que lo pòble es pas mai ni mens vertuós que l’elèit: ”La culture d’élite ne garantit pas plus la liberté que la culture populaire l’égalité. Se cultiver, c’est sortir de la culture propre”, çò afortís Laurent Bouvet10: se cal mesfisar tant de l’elitisme coma del populisme.
 
 
 
 
 
_____
1. Eric Fraj, Quin occitan per deman? , Reclams, 2013
2. Eric Fraj, Lo Leberaubre, N° 21, 1995
3. Georgine Ayoub, in Qanara, N° 34, hiver 1999-2000
4. Louis Bayle, Procès de l’occitanisme, l’Astrado, 1975
5. Idem
6. In Poinsot M-C, Esthétique régionaliste, éd. E. Figuière, Paris, 1911
7. Sur Europe 1, 12 Juillet 2013
8. Université d’été de Fréjus, in Le Monde du 9 septembre 2014
9. In L’Express, 16 septembre 2010
10. In Le Monde, 19 juin 2013



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

25 d'octòbre 14.52h

Per ieu, nascut al centre ciutat d'una vilassa ensalvatgida de totas las dereliccions del modernisme liberal e indusitrial, lo "pòble" m'a sempre parlat francés. E sonque l'eleit occitanista m'a sabut tornar la lenga en boca, professors, academicians, militants, artistas e… e militants catalans occitanistas !!! Urosament que despuèi Mistral, sempre se tornan levar gens per anar cap a çò culturalament ric e e fòrt. Lo "pòble" es pas "autentic", contràriament a la legenda qu'i crei N'Er... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de setembre 15.45h

Cresi qu'Alem Surre-Garcia a un problèma damb los apendicis. Brembatz-vos : lo 23-8, dins Divòrci-Raconte d'estiu, vesiá una Franca mascluda quand èra Occitània sens l'apendici ( dit en passant, en aquestes luòcs de la fabla filosofica, de la parabòla ... , i es pas son mestièr ). Donc, vòl pas d'apendici"caudal" per Occitània, tanpauc vòl d'apendici quilhat en -e de sosten, qu'aquò seriá mespresar l'elèit (sic ), faire de populisme. Misèria ! que me de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 17
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de setembre 00.45h

#11 G.-J., justadament, opause pas los uns e los autres, aimariá mai que tot que quilhs mondes se parlen. Me-mesma, sei tant de la vila coma de la campanha (mai si aime p'un piau las grandas ciutats). Per contra, vese que daus occitanistas urbans, e benleu jalós, semblan pas presar, e quò es pauc dire, lo monde rurau. Ieu sei per lo dialòg entre las compausantas, classas, diversas de la societat quand d'autres, manifestament, vòlen fotre la ruralitat, lo monde païsan, 'lai (aus... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 21   votar negatiu 18
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de setembre 00.15h

#10 Quora enfin i aurà d'occitanistas que cessaràn d'opausar çò rural a çò urban, lo pòble als intellectuals, la lenga eiretada a la lenga codificada, etc. ? Aquel jorn aurem compresas las leiçons de Catalonha.


Valora aquest comentari:   votar positiu 19   votar negatiu 19
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 23.00h

#8 Ben, vivem pas la mesma realitat. Aquí en Lemosin, lo monde es plan rurau (sabe, som mas daus traulha-bosas) e la lenga es d'enguera bassetz viva a la campanha (la pòde parlar tots los jorns a daus vesins si ieu vòle). Visatz un pauc los documentaris d'auei de l'IEO dau Lemosin sus la 7 a Limòtges (cf. http://www.7alimoges.tv/En-Lemosin-Le-pays-des-bonnes-fontaines_v813.html... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 23   votar negatiu 14
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 16.00h

#8 E de tot biais sabèm qu'en realitat lo populisme escond un prigond menfotisme.


Valora aquest comentari:   votar positiu 22   votar negatiu 22
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 15.15h

Occitània possedís una brava part de sa populacion dins leis territòris ruraus e de montanha. Malaürosament aquestei regions se son dezoccitanizadas tanben e son pas mai leis conservatòris lingüistics qu'èran. Siáu pas tròp segur que podem comptar amb lo monde païsan vengut francofòn per difusir una lenga "naturala". Aquò dich, la realitat occitana es que siam un país essencialament urban. Leis occitans son de monde ciutadencs. Fau prene aquesta vertat sociala en compte se volem... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 22   votar negatiu 20
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 13.18h

#6 Non, mas segur que Alem S.-G. a de las reflexions tras qu'interessantas (sei lo "prumier" d'aver legit les Orients d'Occitanie e autras besunhas e a l'aver escotat emb delici a de las conferéncias) mas es pas coma lo papa totparier, es pas infalhible. Aquí, ieu sei pas tròp d'acòrd sus la critica facha au libre d'Eric Fraj.
L'occitanisme a-t-eu saugut far venir a se lo monde païsan ? Ieu crese malurosadament pas e zo rencure beucòp.


Valora aquest comentari:   votar positiu 24   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 12.45h

Ieu vòti per Alem Surre-Garcia, grand intellectuau d'Occitània, que nos esclaira amb de reflexions salutàrias e coerentas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 32   votar negatiu 29
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 10.57h

Me sembla que quò es totparier pas faus de dire que l'occitanisme a pas bien saugut far venir a se a travèrs sos escrichs, sa musica, sos espectacles... lo "pitit" monde païsan.
Lo francés estandard s'es mes en plaça contra los usatges dau pitit monde, farjat a partir d'usatges considerats coma nauts, la lenga de la cort, la lenga literària (cf. Anthony Lodge et Cerquiglini) contra los usatges considerats coma "bas" de la plèba. Crese qu'avèm mai o mens bastit la mesma oposicion per l'o... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 25   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Alem Surre-Garcia

Alem Surre-Garcia logo rss

Cargat de lenga e cultura occitanas alprèp del Conselh Regional Miègjorn-Pirenèus de 1989 a 2006. Traductor, escrivan, poèta, assagista, autor dramatic, conferencièr o organisaire d'esveniments culturals.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions