CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 19 de julh

Alem Surre-Garcia

Dissabte, 24.9.2016 03h00

Occitània: partida o totalitat?


Comentaris 25 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (18 vòtes)
carregant En cargament


“Ne pensez plus pour nous. Laissez-nous venir à notre façon dans l’histoire du monde”
Jacques Nyiteij[1]
 
“De cette époque (Larzac, années 70) nous avons gagné le droit de penser différemment”
Léon Maillé[2]
 

Una consulta populara (la primièra sul sicut) menèt ongan a la causida d’Occitània per la novèla region Miègjorn-Pirenèus/Lengadòc-Rosselhon. Resulta non esperada tant dels politics coma dels occitanistas. Mas çò que pòt èstre un astre istoric per d’unes, per d’autres aquò sembla un malastre[3]: ne son a desconsiderar un desir popular (i aguèt una mesada per votar e per un còp La Despacha se faguèt lo relai de l’informacion). Puslèu res que de balhar aquela denominacion a una partida del tot. Un tot occitan fargat a partir de consideracions unicament linguisticas, a la fin del sègle XIX. Mas perqué caldriá far juntar absoludament lenga e territòri segon l’ideologia dels Estats-Nacions fargats eles tanben al sègle XIX? E caldriá esperar que l’Estat francés acordèsse lo nom d’Occitània a un trentenat de despartaments, un terç del territòri nacional! Quina candidesa! de qué fariám alara de la Val d’Aran e de las Valadas occitans? Los annexar? Coma d’unes nacionalistas franceses pensan d’annexar Valonia, Soissa romanda e autres païses francofòns, per una question d’omogeneïtat etnicolinguistica…
 
L’istòria occitana, aquò rai, nos a aprés que la partida se podiá entendre coma la totalitat: Lemosin dels tempses medievals, Gasconha als tempses barròcs, Provença al sègle XIX. De çò que lo fogal màger d’expression occitana se trapava alara dins aqueles airals.
 
Pr’aquò la denominacion Occitània existís tre la fin dels sègle XIII quora las tèrras del Comte de Tolosa foguèron conquistadas e annexadas. E los Estats de Lengadòc (Naut e Bas) que lo sagèl n’èra Occitaniae? Se tracha plan de la lenga d’òc que, segon la formula mistralenca, s’estira dels Alps als Pirenèus. Quin se’n laguièt?
 
Determinacions movedissas.La ròda vira. Uèi benlèu Occitània, deman benlèu una autra emergéncia d’una autra partida occitana per lo tot. E caldriá a cada còp èstre contra?
 
La resulta de la consulta aquò’s tanben la frucha d’un prètzfach associatiu pron eroïc menat dempuèi d’annnadas e d’annadas dins cada país d’òc. Se pòdon menar d’autras consultas, qui las empacha? Mas siam pragmatics, realistas. Se trapa que de totes los païses d’òc, los signes d’apertenéncia, tant dins las institucions coma dins los mitans culturals, se son inscriches dins la vida vidanta, e amolonats, condensats entre Garona e Ròse. Aquí una tièra de signes que la podètz completar: lo trin L’occitan, l’autorota L’occitane , la gabarra Occitània de 1991, Ràdio Occitània, lo Collègi d’Occitània, la bandièra occitana als Ostals de Region amb la crotz occitana, la propausicion d’Occitània Centrala  (1992), la  Fièra internacionala de Tolosa Occitània (1995), lo Festenal Occitània, Tarn, coeur d’Occitanie sens comptar los sètis d’organismes culturals, del Conservatòri Occitan al Cirdo.
 
Es aquí, per l’ora, entre Ròse e Garona, que se trapa lo fogal màger, lo motor: e los caldriá atudar? Dificultat, vèire impossibilitat del passatge a l’acte. Me soveni de la polemica quora se trachèt de crear en 1989 un pòste de cargat de lenga e cultura occitana a la Region Miègjorn-Pirenèus.  Se trapèt de militants per refusar: la crenta d’èstre recuperats e liofilizats! Se cal sovenir tanben, e fa pas gaire (2009), d’unas reaccions ernhosas contra l’occitan dins lo metrò! Res puslèu que de concretizar la nòstra desirança. Caldriá doncas demorar dins l’etèrna revindicacion e saborar lo nòstre victimisme fins a la lia. Seriám venguts talament psicoreddes? Per qué una tala negativitat? Lo formatatge francoparisenc. seriá estat talament potent que nos trapariám per sempre aculats a pensar en negatiu?
 
A nosauts de far la pròva de la nòstra capacitat a nos connectar  (las famosas religanças d’Edgar Morin) amb los autres fogals occitans, als autres païses d’òc  e amb lo mond. La Generalitat de Catalonha empacha pas lo desvolopament dels autres Païses Catalans: sembla puslèu qu’i aja d’emulacion. “Cette complémentarité des appartenances territoriales contraint à l’invention d’une culture de la communication et de l’échange, seule condition— çò escriu Jean-Michel Ducomte[4]pour éviter que l’incertitude consentie des repères géographiques redevienne facteur de crispation et d’enfermement”. A nosauts de delargar una amira en malhums, en fogals de creativitat, en pòles d’alteritat, e de se daissar pas encorsetar dins una region adminstrativa. Sèm a un dels caireforcs de l’Euròpa del sud, e los Pirenèus tan coma los Alps son colomnas vertebralas. Tot es dobert.

 
[1] Membre del “Parti travailliste calédonien”, in Le Monde diplomatique, novembre de 2008
[2] Léon Maillé, agricultor, in Le Monde 5/08/03
[3] Lettre ouverte, réaction à la nouvelle région Occitanie, difusida lo 16/08/16
 
[4] President de la Ligue de’Enseignement, in Libération, 18/08/04



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

15 d'octòbre 05.33h

L'a de diferéncias importantas entre argucia e argumentári, aquí n'avem mai la pròva. Mai vai-li, bota, aguem paciéncia
- leis estas-nacions si son jamais constituïts en jonhant lo fach culturau vò lingüistic e lo territòri, e subretot pas au segle XIXenc qu'es aqeu de la colonisacion ! Lo sègle XIXenc a vist la naissénça de la belgica, per eisèmple, de l'Autriche-Hongrie, e de tant d'autreis entitats politicas que la revendicacion lingüistica e culturala a jamai justificats.
-Lei... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 d'octòbre 04.47h

(Ajuston a mon comentari precedent)

Ai acabat per aquò d'aquí : "PLURAUS dinc lo COLLECTIU, DIFERENTS e COMPLEMENTARIS au còp !".
Quò d'aquí es l'envam que deu nos menar a contunhar batuèsta per las PRIORITATS seguentas :

1) Au mièlhs, una lenga d'Òc naturala orala socializada emb d'una lenga escricha vesedoira (nommariái aquò "matracatge vertuós", contrariament au matracatge mediatic viciós, el)
2) Au pièger, l'entreten e lo manten dau particularisme sonòre francitan (que v... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

7 d'octòbre 03.09h

Mon diu ! Aquò escupís de tot caire !
Vai faudre s'arrestar los Occitans de se bramar, de se chapinhar de lònga, de s'escarraunhar lo morre ansin !
Ieu tanben, quò me dòu abandonar lo nom d'Occitania au quart de nòstre territòri. Mès vist que podèm pas tornar de rèire, sèm bien oblijats de faire emb d'aquò. Adonc acabatz d'enverinar tala o tala persona. Laissatz de costat quela puta de mentalitat cèrca-brega, qu'aquò ven patologic.
Se fai mai que l'ora de jogar COLLECTIU, nom de ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de setembre 16.17h

Alem Surre-Garcia parla de la consulta facha per la Region Lengadòc-Rosselhon Mièjorn-Pirenèus, pas del dacòs de la premsa regionala.
Rapèli que la consulta s'es facha en quatres temps :
1) sondatge internet ;
2) causida dins aquel sondatge, per una comission compausada d'actors de la region tota (econimics, intitucionals culturals…) e proposicion a la votacion de cinq noms diferents ;
3) votacion, duberta als estagents de mail de setze ans, sia per internet sia per corrièr pòstal ;
4... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 14.07h

#19 Es aqui, justament, una de las claus del debat. Emai se l'òm es opausat a n'aquela denominacion tala coma es, i avia, entre autras, una argumentacion receptibla ( per ieu, çaquelà, pas brica sufisenta) : la de dire qu'al dintre d' aquela region i se parlavan de formas localas de totes los parlars d'òc : lengadocian,-solide, mas tanben gascon, provençal dins Gard, e nòrd-occitan dins lo Nòrd-Gavaudan. Un condensat d'Occitània, per far simple e d'aviat! Mas digatz-me s'avetz vist pel... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 26
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 13.09h

#19 Una mena de questionari dau tipus "aimez- vous les caramel mous ?" ( Un pauc ? Força ? A mort ? Pas de tot ?) organizat per la Dépêche du Midi e lo Midi "Libre" , sul ton de la galèjada, al prèp de sos rars legidors a res d'una consulta popularia, e encara mens d'una consulta democratica.
Aquèste questionari que prestava pas a consequència e qu'èra un simple passa-temps censat far un pauc de publicitat a-n-aquèles dos torca-cuols avia res d'una votacion vertadièira. Sèm pas estat... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 48   votar negatiu 27
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 10.03h

#18

''la reunificacion dau Lengadòc (lo Bas e lo Naut) èra una bona idèia''.
Comenge, Bigòrra, Lomanha, Astarac, Armanhac, ... son en Lengadòc ??? Nimes es en Lengadòc ??? Cresètz que se parla lengadocian a Tarba o que Roergue èra dins los Estats de Lengadòc ??? E ben pauròt ... Òsca a Alem per aquela cronica !


Valora aquest comentari:   votar positiu 30   votar negatiu 34
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 21.16h

Procedir a la reunificacion dau Lengadoc (lo Bas e lo Naut) èra una bona idèia, voler fort e mort qu'aquèste Lengadoc reunificat se sone "Occitània" es una conaria monumentala. Es tras que clar que l'idèia occitana cara als Lafont, Bodon, Roquèta e Mistral se'n relevarà pas.

Una mena de questionari dau tipus "aimez- vous les caramel mous ?" ( Un pauc ? Força ? A mort ? Pas de tot ?) organizat per la Dépêche du Midi e lo Midi "Libre" , sul ton de la galèjada, al prèp de sos rars l... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 48   votar negatiu 33
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 16.30h

La teoria dau "tropisme tolosan" ò dau "motor" s'apueja sus pas grand causa de vertadier, subretot que compara de causas completament diferentas : Se Lemosin, Gasconha e Provença designèron l'ensem occitan aperavans, es per la rason qu'aquestei regions existissián ja istoricament e culturalament. Aquí avem una region que fa çò que se ditz una "captacion" a son unenc profiech.
Es en realitat l'exacte contrari de çò que se passèt aperavans : MPLR dona pas son apelacion a l'ensem d'Occit... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 34   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 15.16h

Occitania — e non pas Occitània*, qu'aquò, sabi pas brica ont es nimai çò que pòt èsser, un nom sabent articulat coma un mot popular, quina farlabica !…

Pòdi entendre que nommar "Occitania" l'Occitania Centrala es maladreit. Mas m'es fòrça penós de legir que "Lengadòc" (seguit de qué mai te sabi) seriá estat melhor, aquò m'estomaca cap e tot. En qué se parla mai la lenga dòc en "Lengadòc" que non pas en Provença, Lemosin, Auvernha o Aquitània (mot en usatge dempuèi bè... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Alem Surre-Garcia

Alem Surre-Garcia logo rss

Cargat de lenga e cultura occitanas alprèp del Conselh Regional Miègjorn-Pirenèus de 1989 a 2006. Traductor, escrivan, poèta, assagista, autor dramatic, conferencièr o organisaire d'esveniments culturals.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions