CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 23 de setembre

Eric Roulet

Dimècres, 16.1.2013 03h00

Gasconisme e occitanisme (I)


Comentaris 33 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (16 vòtes)
carregant En cargament


M’èri pas jamei mainat d’aquò…
 
Fau díser que de Bordèu alà, l’oposicion “gasconista/occitanista” pareishèva plan lunh… Damòra tant chic de monde a Bordèu que se senten pertocats per l’identitat istorica de la ciutat. Mes egau, tots d’aqueths saben que s’i parlava gascon.
 
Cadun compren aisiment, de mei, que la lenga romana, lenga oficiau dau ducat d’Aquitània dinc au sègle xv, gessida daus trobadors, èra una mena de lenga d’òc davant la letra: grafia e lenga unificada plan en-delà de Bordèu.
 
Donc, pas arrés de tot aquò pareishèva pausar problema, e pertant l’occitanisme de uei n’a pas jamei podut s’espandir dens la ciutat. Perqué?
 
Entenuri a parlar de l’oposicion gascon/occitan prau purmèir còp quan escriburi en 2008, un libe sus la cultura e la musica populària en Gasconha. Receburi aqueth còp un long mail que me volèva explicar que lo restacament a la civilisacion lengadociana, èra maishanta causa per los gascons, e que la lenga nòsta, per tant prep que sii de l’occitan, èra davant tot una lenga originau…
 
La causa m’estonèt: n’èi pas jamei comprés perqué estar gascon me tira d’estar occitan… Saburi dempui qu’alà, en Biarn, los uns e los auts se hésen batalha tant e tant que, fin finau, l’espandiment la cultura nòsta se perd dens las pelejas.
 
Comencèri alavetz de pausar questions, aus uns e aus auts. Assajèri de compréner, en-delà de las passions, de que se tractava de vertat.
 
Son aqueras pensadas que vuirèi pertajar uei, non pas per alucar un huc de mei, mes au contrari pr’amor que la cultura nòsta, au ras de la mòrt, ne se diu pas enterrar soleta dab una guerra de mei.
 
En tot escotar los “gasconistes”, son duas causas que tostemps tornan. L’una es rasonabla e scientifica: quau es la legitimitat istorica dau gascon a estar de l’occitan? L’auta, que sovent pareish estar de purmèira bora, es politica: una hasti vertadèira deus “Mossurs” de l’occitanisme considerats com “lobiistas”  professionaus, mei aucupats de lora promocion personau que non pas de la cultura d’Òc.
 
Per çò qu’es de la legitimitat istorica de l’occitan, pòt pas i aver una responsa tota hèita e estereotipada: lo problèma, solide, es istoricament plurau e complicat per causidas de l’occitanisme modèrne que pòden aparéisher com un centralisme lengadocian copiat sus lo centralisme francés.
 
Un exemple: coma héser créser a un bordalés de se sentir representat per la crotz de Tolosa, quan tota l’istòria d’Aquitània es diferenta (e sovent concurenta)? Me remembri enqüera dens ma familha, quan èri joenòt, que me disèvan: es plan tot aquò, mes es pas Bordèu, es Tolosa! Bordèu es gascon e Tolosa occitan! Marcha atau!
 
Perqué aver causit coma bandèra generau, la d’un parçan particulèir? E perqué pas aver (com an hèit los Bascos) inventat una bandèra nava?
 
La responsa a la question ten a l’istòria dau moviment occitan, mes solide, es pas un argument que va pertocar los “gasconistas”! Puirim trobar bèra tropa d’exemples autes.
 
Lo moviment occitan, se vòu que las causas s’adobin, diurà acceptar de tornar véser quauquas basis teoricas: serà la condicion per aver causidas vertadèirament scientificas e non pas ideologicas.
 
Ne tornaram parlar de tot aquò la setmana que ven en tot assajar de compréner lo camin dau moviment occitan en Gasconha.
 
Tanben veiram que l’istòria nòsta es lunh d’estar simpla per çò qu’es de l’identitat, e tota causida diu estar hèita en tot conéisher aquesta complexitat.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

20 de genièr 20.30h

#27 Non, n'a pas a véder dab lo vòste article. Que s'i parla d'ua civilizacion occitana urbana dens lo passat, per'mor que uei lo dia la civilizacion occitana qu'ei estada destrusida peu centralisme. Que i a suus libes d'istòria occitan(ist)a dus moments qui's refereishen a ua civilizacion occitana: lo temps de la Gàllia romana e los sègles XIIau-XIIIau.

Mes, per exemple, sus la Gàllia, qu'ei vertat qu'èra mei urbanizada au sud qu'au nòrd, mes lo problèma que demora per'mor s'apregond... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 19.48h

#30 E puish, los estudis... Se lo critèri per estat condat locutor, es de saber quauques mots com "Adishatz", "can" o "hilh de puta"... Se n'i avè autant, locutors, com ic disen, a on son ?!


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 19.45h

#30 Oc be, bilhèu. Mes, tot aqueth monde, d'on son sortit, on aprenoren le lenga ? Pas en vila, segur... Qu'i arribèren arron. Enfin, hè, de tot biash...


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 18.02h

#28 Un estudi de 1983 donava 25% de locutors sus la region MArselha-Ais-Tolon... Tot compte rebatut e considerent en exagerant/ar que sarian solament que 5% ara, dona pasmens 100000 personas, valent a dire la populacion d'un despartament rurau coma Lozèra sus d'un espai mai redusit.

A la question "Mes on parlan o parlèren le lenga ?"

Ben mai en vila qu'au campèstre òc, e seriau pas estonat que l'ague mai de locutors urbans ò peri urbans que dau campèstre a l'ora d'ara...


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 17.53h

#28 L'a bessai tant de locutors de nissart que de bearnés... E m'estonaria pas que ne l'ague mai...

E de tot biais, es pas aquita la question. La cultura occitana se basa pas solament sus lei cinquantas darriereis annadas mai sus una istòria ben mai lònga.


Valora aquest comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 16.38h

#27 Mes on parlan o parlèren le lenga ? Pas en vila, non...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 11.39h

#12 A de veire amb l'article qu'escriguèri l'a quauquei temps ? Perqué aquela assercion la legissi gaire. Es puslèu lo contrari que se legisse. E se pòs argumentar, m'agradaria fòrça !
Sus lei 10 promierei unitats urbanas francesas, 5 son en Occitània.
Aquelei 5 vilas (Marselha, Niça, Tolosa, Bordèu e Tolon) representan 4 782 476 estajants per aperaqui 13 milions de personas que vivon en Occitània.
36.8% de la populacion occitana concentrada dins 5 unitats urbanas !
E lo pes de la vil... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de genièr 19.05h

Qu'es un ahar complicat mes dilhèu mei i aurà de gasconites mes se parlarà occitan. A còps, un objectiu recercat que desvelopa un efècte contrari ...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de genièr 15.39h

Tà tornar sus eth subjècte e sus eth hons deth article, que'm sembla qu'ei Domergue Sumien de qui parla de peleja esterilas entre occitanistas de Gasconha e gasconistas antioccitanistas (o "pseudogasconistas" coma at ditz), mès coma at a plan precisat Bourdon, no cau pas con.hóner d'un costat un petit punhat de gasconistas, dilhèu convençut peras idèias de qui son loas, sustot actius sus quauques forum sus internet, mès pas plan dangerós e de qui eth credò e eth univèrs simbolic occi... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 28   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de genièr 00.39h

#23 #22 Que'm pausatz hèra questions precisas, un chic en dehòra deu subjècte iniciau de l'article d'Eric Roulet. Donc, en brèu:
— Non èi pas arren contra las personas que parlan espontanèament ua varietat locala d'occitan. La lor paraula es legitima e respectabla.
— Existís ua causa que s'apèra la "lingüistica", existís ua seccion de la lingüistica que s'apèra la "planificacion lingüistica", e ua de las aplicacions d'aquera disciplina a nom "estandardizacion". Es un domeni de ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 33   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Eric Roulet

Eric Roulet logo rss

Creator, compositor e contaire de la companhia de musica occitana Gric de Prat. Pedagòg e especialista en educacion. Es adara musician e professor d'occitan

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions