CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 24 de mai

Eric Roulet

Dimècres, 23.5.2012 03h00

L’amic vesin es professor d’occitan


Comentaris 12 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


Un vesin navèth s’instalèt prep de l’ostau.

Au cap de quauquas setmanas, m’apercèburi que parlava occitan…Enfin qu’ensajava de parlar occitan, lo praubòt, pr’amor qu’avè un chic de mau de rodar lo ”r”, d’emplegar los subjonctius o los preterits, e de trobar una fèiçon occitana de díser las causas.
 
Plan sovent, çò que disèva,  se pareishèva mei  au  francés revirat que non pas au gascon vertadèir,  mes enfin, ensajava.
 
Pensèri de l’ajudar, autant com posqui, dab çò que sèi de lenga. Mes davant d’ic poder har, me dishut qu’èra lo navèth professor d’Occitan deu colègi…Alavetz, me carrèri, atau com soi pas briga diplomat d’Occitan,  gausèri pas.
 
Mes egau, de tant que m’agrada l’istòria nòsta, pensèri de poder pertatjar dab eth las istuèras de la Rèina Alionor o las deu nòste arquevesca Pèir Berland…
 
Mon vesin ne coneishèva pas briga tot aquò. Sonque me dishut: “Comprénes, soi professor de lenga e pas d’istòria, es pas çò medish…
 
- Alavetz, responuri, puirim anar véser los vielhs  per escotar sonar la lenga nòsta?

- Egau, sas,  n’ èi pas tròp léser e pui, los vielhs son de mau compréner, los i manca de las dents, se mesclan los mots.

- … .”
 
A quauque temps d’alà, lo tornèri véser per li parlar deu Pèir, un gojat nhafrat de la vita, que, solide, seré urós de trobar un adulte que l’escoti au colègi…

“N’en parlarèi a l’assistenta sociala, me responut…Comprenes, podem pas remplaçar los pairs, nosauts sem aquí per ensenhar!

- … .”
 
Me dishuren qu’au colègi, mancan d’escolans per l’Occitan: los mainatges s’agradan mei d’estudiar l’inglés “renforçat”, au mens serv a quauquaren…
 

* * *

L’amic vesin n’existis pas, urosament! Es una caricatura totau, mes pausa mei d’una question vertadèira de l’ensenhament de l’occitan:

-  Quau nivèu de lenga har passar? Se pòt deishar d’ensenhar  lo “r” rodat (quan se tròba)  pr’amor  qu’es mau-aisit per una boca francesa? E l’emplec deu subjonctiu? E las fòrmas idiomaticas occitanas que tan se perden? Quau nivèu de lenga volem per doman?
Soi pas briga linguista, mes egau, de còps, soi atristat …

-  L’occitan dens lo segondari, es una lenga opcionau, shens obligacion…Los mainatges que se la van causir, qu’ic  hèsen per rasons militantas o (e) afectivas…

Se son militants, los i fau muishar que la cultura nòsta es lo product d’una istòria. Los i fau har conéisher los que se l’an bastit, que l’an hèita bèra, a maugrat deus malurs deu temps….

- S’es l’afectiu que cercan, los i fau balhar l’escota que demandan, e aqueste paratge que nòsta cultura inventèt per l’umanitat tota…

- En delà deu besunh de guardar lo public, avem de nos pausar la question de la tòca  umanista de la cultura occitana: que porta l’Occitan de mei de çò que jà pòt provesir l’escòla?
 
Alavetz, lo professor d’Occitan au colègi diu estar “Zorro” o “Jan Petit”?
 
De segur que non: cadun hèi çò que pòt, com pòt. Mes devem tots saber que se pòt pas ensenhar l’occitan com las matematicas. Que non! N’es  pas un ensenhament com un aute.
 
I a hami de definir clarament los enjòcs culturaus e las tòcas recercadas,  hòra las de l’ensenhament segondari en generau: perqué sem indispensables a l’escòla de uèi e com har per l’estar de mei en mei.

Non pas respóner a aquesta question es acceptar de préner sus l’esquina tots los problemas de l’educacion nacionau (e i a bèra tropa), e de mei los que vasen de la situacion de la lenga e de la cultura…La mòrt assegurada.

(Seguida)



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

25 de mai 16.30h

#7 Quen parli d'amor deu país, que vui díser que los joens dont son en cors d'occitan, e s'an un professor deus bons, que sentiràn aqueth ligam hòrt entre territòri e lenga.
Atau parièr, ne'm pensi pas que los joens e's botaràn a parlar occitan atau, shens nat ligam dab los son environament. Qu'es triste mes le nòsta lenga qu'es quasi considerada com ua lenga estrangèra uei lo jorn, alavetz e pensas qu'un gojat de 14 ans e's va díser "tè que'm vau botar a parlar alemand", se n'es pa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 19.18h

#10

SI fèt soi plan d'accordi mès n'es pas sus aquò que parlavi. Plan solide que cau una politica d'accion segura. Mès non cau tapauc escupir sus lo pauc de mejan qu'avem! Milhor ensajar que sia en bon estat per fonccionar atau de preparar lo tarrenc.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 14.55h

#9 Òc, solide ! I a massa de francés que perpausan l'ensenhament obligatòri de l'occitan e una politica linguistica audaciosa ! L'IEO refusa monde cada jorn, per tot díser !


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 09.49h

#7

SI dises aquò, alavetz estanca de parlar occitan de tira beroi! Si ja avem 2 o 3 professors d'occitan es una escanzença alavetz autant que parlossin de plan non? As los medishs arguments qu'un molon de francès per non pas reconeisher la lenga nòsta. Urosament que qques ne son pas damorats dab aqueth "defaitisma"...lo jornalet ne seré medish pas present per que podessis exprimir.te


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 08.09h

#1 Foè ! D'un costat eths vielhs, eth pòble, der aude eths academicians "autoproclamats" ? Non soi brica d'acòrd dab er'idea d'un occitan estandard, mes er'oposicion enter eth pòble i 'ths academicians qui hès que'm sembla insuportable de populisme. I tu, quin parlas occitan, com eths professors i academicians "autoproclamats" o com eths vielhs "grabats" per er IEO 65 ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de mai 17.52h

#6 L'amor deu país ? Sabi pas dens quau país damoratz, mes dens lo mon, se parla francés au MacDo, a la Pòsta, au musèu e au skate-parc, a la television e au cinèma. Lo conselhèr Pòle Emplec, lo patron, lo deputat e la caishèra parlan francés. Son pas dus-tres professors d'occitan que van reviscolar l'amor deu país. Fau una politica linguistica audaciosa. Punt.


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de mai 14.49h

Çò de malurós, qu'es de véder l'occitan com ua lenga similara a l'allemand, valent a díser ua lenga estrangèra. Lo professor d'occitan que diu har espelir aqueth sentit d'apartenença a un territòri. E'm pensi, jo, qu'es per l'amor deu país, que los còshes e pusquin vir entà le lenga, pas en ensenhar un nhirgo "hors-sol".
Après, jo tanben, qu'èi encontrat professors d'occitan dont ne hèn pas lo quite esfòrt de'vs respóner en le lenga, qu'an un pèga-solet "oc" sus l'autò mes ne... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de mai 12.17h

#4 Exacte ! Avèvi una professora d'alemand au collègi, èra maishanta ! N'en parlan enqüèra dab ancians eslhèves (e dab mon quite pair que l'avó), e se disem qu'estó la mei grana perta de temps qu'avem coneishut. 4 ans d'alemand LV1, e coneishi pas qu'una persona gessida deu son cors que posca compréner e un chic parlar la lenga (e l'òme es una excepcion qu'avó son bac S dab mencion TB, que contunhè sus una prépa econòmia e qu'es ara dens una grana escòla). Lo chepic es que dens a... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de mai 10.06h

Jo, qu'èi conegut a la facultat (!) d'anglés ua professora qui parlava dab un accent franchimand de trencar au ganivet. Doncas, n'i a pas sonque los professors d'occitan que son (a còps) maishants. M'agradaré d'ausir lo professor d'anglés renforçat deu licèu...


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de mai 10.03h

Cal far una criterizacion de l'ensenhament de l'occitan (per exemple ambe los occitanismes: n'ai mon sadol d'ausir per exemple "qualqu'un d'autre" al lòc de "qualqu'un mai / quauqu'un mai / mei /mes", de "quicòm d'autre" al lòc de "quicòm mai" / quaucom mes / quauquarren mes/mei/mai", "ai estat" al lòc de "soi estat", ...). Es important d'o far pr'amor que cal saber de qué volèm ensenhar coma lenga (levat quand avèm pas coratge e que consideram que l'occitan es pas una lenga digna coma ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Perfil

Eric Roulet

Eric Roulet logo rss

Creator, compositor e contaire de la companhia de musica occitana Gric de Prat. Pedagòg e especialista en educacion. Es adara musician e professor d'occitan

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions