CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 de setembre

Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO)

Divendres, 22.1.2016 03h00

15 de genier 2016: es pas la lei, es una orror


Comentaris 23 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


La benediccion de las lengas de França, es qu’an d’amics dins totes los partits. Aquò la FELCO lo sabèm, e, coma associacion professionala, fasèm pas de tria entre los uns e los autres. Mas…
 
La malediccion de las lengas de França, es qu’an d’amics dins totes los partits. Lo problèma es doncas pas tant los enemics (ne manca pas, mercés). Es lo fach que quand los amics d’un costat fan una proposicion, los amics de l’autre costat, forçat, pòion pas sègre.
 
Es una donaa de basa qu’aviam pogut verifiar en 2008 (anam puèi pas remontar au deluvi) au moment de la discussion sus la Constitucion (enfin, una de las innombrablas discussions sus la Constitucion, aqueu texte escrich dins lo maubre que l’i chau pas tochar, etc. e que de lonja se discuta). Cf. Per exemple: Les débats au Sénat juin 2008 - langues régionales dans la Constitution -communiqué FELCO.
 
O aviam confirmat au moment de la discussion de la lei Peillon (cf.: Les langues régionales inscrites dans la Loi de refondation de l’école - communiqué de la FELCO). E tornamai en octòbre, tochant la Charta europenca (Charte Européenne - Les débats au Sénat. Communiqué de la FELCO). E coma siam dins lo comic de repeticion, la proposicion de lèi despausaa per lo brito-autonomisto-ecologista Pau Molac nos a porsut una nòva escasença de verifiar que pas ren chambiava.
 
En octòbre, lo PS avia despausat una proposicion de lei constitucionala que devia permetre l’adopcion de la charta europenca. Los socialistas avian votat per a l’unanimitat, normau, la drecha avia vota contra, normau, car per elos èra pas question de donar a la gaucha una majoritat au Congrès, e mai sus un subjecte ont bona part de lors elejuts anavan d’acòrdi amb la proposicion. En eschambi, la drecha despausava una proposicion de lèi sus las lengas de França, pròva d’amor e de bona volontat.
 
En parallèl, lo grop EELV sostenia una proposicion de lèi amagestraa per lo Breton Pau Molac, qu’aviam pogut rescontrar, a passat temps, dins la FLAREP. Aquela proposicion parla ensenhament, immersiu per l’essenciau, mèdias, e senhaletica. Lo 16 de decembre, la comission dels afars culturaus examina lo texte, e ne fai de pichon bòsc, en particulier sus çò que tòcha l’ensenhament. Capita totun d’èstre mes a l’ordre dau jorn dels debats de l’assemblaa, ensemo amb d’autres textes despausats pel grop EELV sus d’autres subjèctes: veirem qu’es probable una de las rasons dels problèmas que van sègre.
 
Aquí, franc nuech, una discussion que rachampa, sieie dich en passant, mens de participants que la discussion en comission. Mas sabèm ben, e ne fasèm pas un argument anti-parlementarista facil, qu’es sovent lo cas dins los debats plenièrs, sobretot quand las cameras de F3 l’i son pas, coma per las questions au Govèrn.
 
Durant aquela discussion, d’amendaments venguts d’un pauc totes los partits permeton de far tornar dins lo tèxte de disposicions que la comission avia eliminat. E a la fin finala, suspresa, l’apondon dels vòtes de quatre deputats socialistas absents permete de chambiar la majoritat, e doncas de far regetar la proposicion, que, dau còp, poirè pas èstre discutaa au Senat, dau meteis biais que lo regit per la drecha senatoriala de la proposicion constitucionala tochant la Charta avia tuat tota possibilitat de naveta.
 
Magistrau.
 
Aquel enterrament a la chut-chut, a mièjanuèch, a pas interessat la premsa nacionala. Per contra, e coma es logic, a mes en ràbia los militants de las lengas concernaas. S’un còp passat lo temps de la ràbia, ben comprensibla, ven lo temps de l’analisi. Quauques elements aqui.
 
 
Benvengúa dins lo mond enchantat de la representacion nacionala
 
Un pauc de contèxte parlementari, per començar: au moment que lo tèxte Molac ven en discussion, lo PS an ja degut engolir una desfacha, d’abòrd qu’un autre tèxte prepausat per los verds sus la publicitat a la TV per los enfants es estat adoptat contra la volontat dau ministèri de la cultura e dau PS (un episòdi que, eu, a tirat l’atencion dels mediàs, directament concernats, aquò vai).
 
Premier nivèu d’analisi doncas: es pas totalament inexplicable que per far contrapés, au moment de la discussion dau tèxte seguent, lo PS aie decidat de far pagar als verds lor victòria precedenta. Quau conois l’estat de las relacions entre fòrças “de gaucha” a l’ora d’aüra o poirè comprendre.
 
Pas pro d’aquò, entre los orators qu’an sostengut lo tèxte Molac, l’i avia de “Republicans” lo Breton Le Fur, e dos Alsacians (tanto mond qu’èran ja intervenguts dins los debats anteriors en favor de las lengas de França). Se la drecha sosten, se pòt capir que la gaucha aguesse d’estats d’arma…
 
Laisso de caire la posicion dau Front de Gaucha, que degun de sos membres a participat au debat e au vòte, e los chevenementistas, qu’èran contra, mas qu’an pas encara capit qu’existan pas.
 
Dau còp, los qu’an sostengut la proposicion Molac amb los verds èran un pauc a gaucha – un deputat associat au PRG, e aquò es estat una suspresa – e a drecha.
 
Mas naturalament, las justificacions dels vòtes poián pas integrar tant innocentament qu’aquò una motivacion ansin. Chau doncas anar veire dau costat dels discorses tenguts dins la discussion.
 
 
Los grands principis e los grands sentiments
 
Sens suspresa, per çò que tòcha los mèdias e la sinhaletica, çò que trobam, es l’afirmacion que, tot comptat rebatut, çò que se fai es ja permés, se fai ja, e doncas fai pas mestièr d’apondre d’autras dispausicions mai costrenhentas.
 
Naturalament, aquò se poiria discutar, e es curiós de veire que los aparaires de la proposicion o aien pas fach.
 
Costat sinhaletica, l’episòdi de Vilanòva de Magalona mòstra qu’un enquadrament legislatiu seria pas inutil (ont n’es la proposicion senatoriala de Courteau?)
 
Tochant los mediàs, es verai que l’i a ja d’emissions en lenga regionala suu servici public de television e de radio. Seria pas estat inutil d’assenhalar que per çò que tòcha l’occitan, lo fach que l’i aie d’emissions en òc costat Provença e costat Miegjorn-Pireneus-Lengadòc-Rosselhon (nom provisòri…) empacha pas qu’aquestas emissions, de qualitat amb aquò, son brevas e limitaas a una pichona encrena la diamenja (non pas que lo jornalet de Viure al pais sus cinc minutas lo dissabtes au sera pòt tochar, ne’n pòio testimoniar, de mond qu’agachan pas l’emission especiala de la diamenja a l’ora de l’aperitiu). Empacha pas, nimanco, qu’en Aquitània, Lemosin, Auvernha, a çò que sabo, e penso que sabo, l’i a pas grand causa per pas dire pas ren. Aquestas objeccions simplas, l’i a pas agut degun per las faire dins lo debat. Curiós, non?
 
Dins la mèma amira, sus la question de l’ensenhament, aquí tanben l’argument èra que çò que se fai aüra basta. Solets de deputats de drecha an pres la pena d’assenhalar qu’amb la refòrma dau collegi èra benlèu pas tan brilhant qu’aquò.
 
E sobretot, fàcia a la question de l’immersion, avèm vist sautar fòra l’article 2 de la Constitucion sus la preeminéncia dau francés: pas question d’imaginar un sistèma d’ensenhament ont lo francés auriá pas tota sa plaça.
 
Aquí tanben, degun es estat capable dins lo debat de ramentar que finda dins l’ensenhament immersiu associatiu lo francés a sa plaça, e, sobretot, que dins la vita reala, lo francés en essent omnipresent tant dins la vita ordinària coma dins la quita vita de las familhas, sas posicions èran absoluament pas amenaçaas. L’enfant es expausat a la lenga regionala a l’escòla, mas retròba lo francés tre que ne suerte: de bons esperits justifian lo biais que l’escòla de Ferry a tractat las lengas regionalas en disent qu’èra normau que lo francés seguesse mèstre a l’escòla dins una societat ont lo “patois” senhoreava pertot en defòra. Los mèmes refusan d’aplicar la mèma logica a l’ensenhament de las lengas de França…
 
A un premièr nivèu doncas òm se pòt demandar se lo tèxte es estat vertadierament defendut per sos quites sostens.
 
Mas chal anar un pauc mai en delai, e se pausar de questions suu tèxte eu-mème.
 
La chausia qu’es estaa facha tochant l’ensenhament es estaa de privilegiar l’ensenhament immersiu.
 
En se, perqué pas? Adoptat, aquò auria pogut permetre, aquí ont èra possible, de passar lo lindau dels 50% dau temps escolar donat a la lenga regionala – en sabent que dins lo cas occitan, ont francés e occitan son ensenhats per dos ensenhaires diferents, es pas tant aisit.
 
Lo problèma es que dins la proposicion cabia un article qu’autorizava las collectivitats territorialas a adurre lor sostenh financier als investiments immobiliers de las escòlas associativas. Çò qu’èra una ataca directa contra la celebrissima Lei Falloux. Aquò poia pas far aure que provocar doas reaccions bessonas:

 
— Costat gaucha, la defensa de l’estatu quò entre public e privat.
 
— Costat drecha, la revendicacion de l’extension d’aquela libertat per l’associatiu a l’ensems de l’ensenhament privat.
 
E aquí òm tombava mai dins un vièlh debat que remonta au sègle XIX, reviscolat per la lei Debré de 1959, puèi per la tentativa de Savary de servici public unificat en 84, puèi per l’assag Bairon de 1995 per n’acabar amb la lei Falloux au benefici dau privat.
 
D’un costat coma de l’autre, aviam una muleta mesa sota lo nas dau buòu. Era pas totalament imprevisible que lo buòu n’aprofichesse per atacar banas en avans. Es dificilament comprensible que los promotors de la proposicion o aguesson pas comprés.
 
Tot se passa doncas coma se chascun dels dos camps avia decidat de far una exibicion de sos muscles sens pensar a una resulta concreta per lo problèma pausat.
 
Los partisans despausavan una proposicion facha de tau biais qu’èra segura de rescontrar d’oposicions.
 
Los opausants de fons èran segur de poer trobar d’aliganças ponctualas amb de mond qu’èran pas fondamentalament contra mas que se poián pensar autorizats a refusar una proposicion que lor semblava d’anar tròp luenh.
 
Apondètz a aquò la disciplina de vòte e l’absenteisme, e tot es reglat.
 
Au Senat, la drecha a despausat una proposicion de lei que lor a servit a far eissubliar lor oposicion a la revision constitucionala. Coma dins aquesta proposicion caup un article 10 que s’opausa eu tanben a la Lei Falloux, se pòt devinar que, venguesse en discussion (çò qu’es pas segur, amb aquò) rescontraria las mèmas oposicions, amb las mèmas resultas finalas. E doncas, chasque partit poiria far mòstra de sa simpatia platonica per las lengas regionalas, sens qu’aquò lo compeliguesse a far quauque ren de concret per elas. Fai cinquanta-cinc ans qu’aquò dura, l’i a pas de rason per qu’aquò chàmbie.
 
 
L’i a pas d’autra solucion, alora?
 
La tendéncia lorda, dins lo monde politic coma dins una part dels faseires d’opinion, es de trobar doas escapas:
 
la premiera consista a remandar lo problèma de las lengas “regionalas” a las regions, en laissant l’Estat se desengatjar: la FELCO avèm de lonja defendut l’idèia que lo desvolopament de l’ensenhament de la lenga passava per una sinergia entre Estat e collectivitats.
 
Segonda escapa: l’idèia que tot comptat rebatut, las lengas regionalas son un afar privat, que tant vau doncas laissar a l’iniciativa associativa. Aquí tanben, permete de relegar la question endefòra de l’espaci public. Es clar que per nautres es pas acceptable.
 
Chau doncas saber prepausar de causas que permeten de defugir aquela dobla trapèla, benlèu en començant per far sautar lo ferrolh de l’article 2.
 
Es pas lo luec encuei de far de suggestions, que prendrian tròp d’espaci.
 
Mas a un moment o l’autre, l’i chalrè tornar, se volèm evitar, a l’avenir, de fracasses derisòris coma lo qu’avèm vist aquela trista nuèch dau 15 de genièr… 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

29 de genièr 10.38h

çò que vòli dire i simple (benlèu). Ieu la lenga la teni de l'ostal e de las bòrias mes èra defendut de la parlar. Ai decidat de la parlar quand anguèri a la manifestacion de Carcassona. Ai pres de corses, seguit d'estagis, fait de formacions. Al jorn de vèi, siòm formatriça . Me siòm avisada sustot suls mercats de Tolosa e Carcassona que i aviá de monde que au mens la comprenián, e n'i aviá que la parlavan. La lenga "m'escapa" de mai en mai sul mercat, òc, m'escapa es a dire qu... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 20.30h

Un comentari per Jornalet... me sembla pas de bὸn faire dempuei quauquei mes, que fὸrça causas se son fachas inaudiblas...Per de que faire? En de que serviriá? Per retrobar lo meteis descadenament d’ὸdis que dins lei comentaris de la premsa francesa ( vos parli simplament dau Monde e de Liberacion, es pas manco la pena d’anar veire lo Figarὸ). Marrida marca, me sembla, per lo futur prὸche.
Quand, au nὸstre, d’unei te fan un trabalh de formiga, de Sisíf ( que fau sempre torn... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 15   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 15.17h

Vertat ei, se pensam que cau pas negociar dab las estructuras representativas de França, coma vam poder avançar ? Gular que lo poder "parisenc" nos mesprèsa, ei plan. Ensajar d'avançar a l'esconut tà hèr passar ua lei contra lo public e gular darrèr qu'ei ua ataca contra las lengas ei benlèu un pauc mau.aunèste. Continuar de trabalhar per ua legalizacion e mejans per l'ensenhamant tot de las lengas sembla, a daub'uns ua traïson. Que'us deishi partir davant a la conquista deu Senat e d... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 11.06h

Sai pas si es mon ròtle de parlar aicí que soi pas engatjat tant que voldriái e sabi pas encara la dralha que me caldriá prene. Mas me pensi que mon activitat quotidiana dins la lenga e per la lenga me balha una certana legitimitat, o al mens lo drech de vejaire. Çaquelà quora vesi d’unes comentaris me pensi que serà pas pièger.

Lo bèl problèma de las lengas regionalas son pas tant los ennemics, que los « regionalistas » quites. Rejunhi un pauc Maria-Joana, mas vau completar mo... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 10.07h

#19 Anem Z'enfants de la patriiiiiaaaaa !
lo jorn de glòria es arribat !!!!!!


Valora aquest comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 09.57h

#12 Ai comprés. Me repento e fau publicament mon autocritica. Chau pas parlar a l'Estat Francés centralista e manjaire de pichons enfants. Me sembla qu'a bon drech anar, vau mai desenant chambiar d'estrategia. La FELCO deuria doncas tre aüra demandar un rendetz-vos au Grand Chancelier dau Rei d'Occitania, per exijar (o exigir) l'ensenhament obligatori de l'occitan referenciau pertot, e l'expulsion sens frasas de totes los non-occitans que polluan (o poluisson) lo sol sagrat de nostra Patria... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 22   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 00.25h

#14 doçamenton ! me remandar a Sarkozy ! aquò es d'umor !


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 00.23h

#16. "cal far" ? mas QUAL farà ?
Ten, vesi, a tot azard, sus la lista de difusion del PNO (que ne presi, al passatge, la dubertura d'esperit) de règlaments de comptes (corteses, aquò rai) entre "iniciativa per Occitania" e lo PNO canal istoric.
E me disi que, se los 40 nacionalistas occitans son pas d'accòrdi entre eles, riscan pas gaire d'entrainar las folas darrièr eles...
S'adreiçar a las collectivitats territorialas, o fasèm la FELCO, que creses ? E mai avèm un tèxt programatic ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 22   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de genièr 00.09h

#15 Me podètz dire çò qu'a fach l'estat francés per la lenga nòstra dempuèi 30 ans ? RES. M'engani. Fa qualquas annadas votèron un article dins la constitucion que ditz que las lengas mespresadas fan partida del patrimòni francés. Es un avançada de las grandas. A mon vejaire devèm far quicòm al nivèl de las regions, dels departaments o de las comunas. O devèm far tant al nivèl politic coma al nivèl de la societat. En Occitània lo mond es fòrça mai favorable a la lenga nòstra... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 21
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de genièr 22.43h

#14.
Doçamenton ? de qué vòls dire ?
Creses qu'es agradiu de legir sota la pluma (o lo clavier) d'aquel "Joan-Marc" que sabi pas qual es que "d'unes occitanistas" son de colhons que comprenon res, resumit mieu de sas remarcas pas gaire aimablas, mas sabi legir entre las linhas e sabi reconéisser lo mespretz qu'es pas totjorn aqui ont òm pensa...
Pensas que la FELCO, quand montam inlassablament de dorsièrs tecnicament incontestables, que los portam al Ministèri, avèm l'illusion que las ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 24   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO)

Federacion dels Ensenhaires de Lenga e Cultura d'Òc (FELCO) logo rss

La Federacion d’Ensenhaires de Lenga e Cultura d’Òc (FELCO) regropa las associacions academicas d’ensenhaires d’occitan (CREOs, AELOC per Ais-Marselha e APLR per Niça) de l’Educacion Nacionala francesa.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions