CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 11 de decembre

Gabrièu Balloux

Divendres, 28.7.2017 03h00

Lo safran, una cultura deus país d’òc


Comentaris 5 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargament


Hèsi una petita interrupcion dens ma seguida d’articles toponimics per tornar parlar d’agronomia e d’etnobotanica.
 
Lo safran es una espècia tirada deus estigmatas d’una planta aperada safranèir o cocut (Crocus sativus). Son nom vèn deu latin safranum, eth-medís derivat de l’arabe za’farān (أَصْفَر). Lo mot ”cocut”, eth, designa tota una sica-saca de plantas, anent de Primula a Narcissus en passant per Muscari, Lychnis e Digitalis, o mèi, en oïl, Taraxacum, Ranunculus, Lonicera, Caltha, Colchicum...
 
L’espècia, coma au sàbetz, es utilisada per colorar e perfumar la paella, la bolhabaissa, la zarzuela, la fabada asturiana, o d’autes plats a basa de ris o de peish. Es fòrt utilisat en Iran e en Índia; vau pas vos citar totas les especialitats de labàs, sonque lo chelow kabab (چلوکباب), plat nacionau iranian. Ne’n hèsen de quites beuratges, notadament en Itàlia... Shens comptar l’usatge en pastisseria! Mès tornarèi parlar de tot aquò; s’agís adara de se clinar sus l’istòria deu safran per saber coma es arribat a nòste.
 
Originari d’entà la Pèrsa, arribèt en Grècia ont èra cultivat pendent l’Antiquitat. Après èster estada aublidada bèra pausa, la cultura deu safranèir en Euròpa tornèt espelir a l’Atge Mijan[1], mès èra pas especialament localisada en país d’òc: Orleanés, Vauclusa, Engolmés, Peitau... Es tanplan mencionat en Carcin au XVIIIe siègle, un inspector deu safran estent nomat a Caurs (e tanben a-z-Albi). En Alemanha, Àustria, Anglatèrra, lo comèrce deu safran se desvolòpa quauque temps; mès adara, es essencialament cultivat en Occitània, Itàlia e Espanha.
 
Lo safran deu Carcin, tot particulièrament, es una produccion anciana que remonta a l’Atge Mijan e qu’estut tornada aviar en 1973 au molin de Larnagòl. Adara, hèi partida de la cultura locala e a recebut una IGP (indicacion geografica protegida) dont lo perimètre capèra una granda partida deu Carcin, la region de la Sala e quauquas comunas deu Perigòrd, deu Lemosin e de l’Agenés, per una cinquantena de productors.
 
Mencionarèi quauques autes sites de produccion: la Provença, ont la produccion es fòrt anciana, qu’èsti sus la còsta o dens lo haut país; lo Roèrgue ont seré apareishut entà lo XIIIe siègle; l’Albigés ont èra coneishut au XIIe siègle demb un raionament europèu. Dens d’autas zònas, i a una produccion actuala mès sembla pas i auger de tradicion fòrta: Comenge, Bordalés...[2]
 
Los productors e los utilisators mancan pas d’imaginacion per confeccionar de recèptas[3] a basa de safran: còc au safran tipic deu Roèrgue, siròcs, geladas, confituras, mèus.
 
 
 

 
[1] Notadament entre 1347 e 1350, pendent l’epidemia de pèsta, en rason de ses proprietats medicinalas.
[2] Pròishe de shas jo, a Veguèir.
[3] Quauquas irèias se vòletz cosinar:
http://www.safraniersdeprovence.fr/recettes
http://gilles.souchon.pagesperso-orange.fr/page7.html
http://www.safranduterroirtarnais.fr/nos-produits/safran-pur-et-produits-safranes
https://safrandegaronne.jimdo.com/gastronomie.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

31 de julh 09.22h

#3 Justament. Crese ben que son un terraire siliçós las Mauras. E siái anat consultar la Wiquipèdia "Massif des Maures"a la partida "Geologia". Es completament aquò : pas que de ròcas cristalinas, metamorficas emb de tot ce que ne'n pòt resultar. Vòstra "malaussa", siliçosa o caucària, es una mena de "poudingue", "amenlat" que disèm en cò miu.
Mès per illustrar vòstra "malaussa", save per las Cevenas de patronimes amai d'endrechs coma "malaussèl" o "malaucèl" (Malhaussel). E un... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de julh 21.21h

Que se tòrne reviscolar lo safran en Albigés!... avia desaparegut, mas demorava una recèpta- per los que rafisson pas los pòts quand se parla de tripalha!- las tripas al safran a la mòda d'Albi, coma se fasia pels ostals del monde ordinari. Lo dequé de se congostar! En mai d'aquò, la recèpta es simpla- s'agis de trobar de tripas bonas e de safran de qualitat...


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de julh 14.25h

#2 es de terra de las Mauras, coma dins tot lo parçan, dins las còlas a penda doça.
Quora i es de ròca, es dicha de malaussa. De ròca fracturaia. Que fa las ribas. Sabo ren de mai.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de julh 11.47h

#1 Save d'endrechs dinc mon caire, un particularament que se nomma "La Safrenière". Mès coneissent l'endrech, pense qu'aquò's una apelacion deguda a sa geologia. Es un caire de "safre", resulta dau ronhament de la plèja, dau sorelh emb de l'aura sus l'amenlat, ròca sedimentària siliçosa presenta dinc certans caires de la part "piemontesa" de la Cevena.
"La Safrenière" que save se tròva geologicament a las bolas d'aquel domèni sedimentari (onte la pèira pòt èstre ronhadassa) que co... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de julh 08.32h

Dins lo vinhal dal paigrand, un tòc de terra a totjorn un nom particular, lo Safran.
Aüra son de socas en plaça, e es un nom que sembla venir de la memòria familiala. Lo paigran a jamai vist de safran créisser aquí.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Perfil

Gabrièu Balloux

Gabrièu Balloux logo rss

Etnobotanista, diplomat en agronomia-environament. Creator e redactor dau jornau electronic Lo Sarmonèir

mai d'informacions

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions