CAPÇALERA: ETH LO
CAPÇALERA2: ESTRENA DE L'AN

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 21 de febrièr

Gabrièu Balloux

Dissabte, 22.2.2014 03h00

Nòstes paisatges son miaçats (III): banalizacion arquitecturala


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargament


Am vist lo robièir, lo blat d'Espanha e lo sorelh, mès la tetralogia seré pas completa shens l'ostau provençau. Parli d'aqueth orrible ostau de lotissament que ròga, rosiga, roganha, nòsta campanha coma un granc. Los estiles tradicionaus son l'ostau peirigòrd, la girondina en calcari, l'ostau landés o "vascon", l'ostau de brica tolzan, l'ostau biarnés, la cocota, etc. etc. Cadun correspond ad una cultura pròpa, cada ostau a una reson d'estar bastit atau o atau.

La girondina, per exemple, es en calcari percé que la ròca èra extrèita de las peirèiras deu Borgés o de l’Entre Duas Mars; lo calcari es omnipresent dens lo paisatge. L’échoppe e son organisacion tan particulièra, n’en es una de las versions urbanas. La CUB shens sas échoppes auré un visatge diferent. L’ostau de vinhairon dont ereta l’échoppe a tanben una organizacion precisa,  “en blòcs”: la mèi simpla construccion es l’ostau de jornalèir; apui vèn l’ostau de bordilèir demb un solèir; apui, mèi elaborat, l’ostau de mèste, tan reconeishable en Entre Duas Mars, demb son palmèir e/o son pin franc davant.
 
L’ostau landés demb son envant e son estructura en bòi fòrt especiala – nat mur portaire, tot es tingut per la carpenta – es indissociable deu paisatge gascon. Lo bòi, la garluisha, son los materiaus de construccion dens una region ont lo calcari n’aflura pas. L’ostau landés, ont aumens tres generacions podèvan víver devath la mèma tiulada, e demb l’estructura en quartèir e airiau, representa la societat gascona. Urosament, vésem deçà-delà ostaus neolandés, amèi en banlèga bordalesa.
 
D’auts còps, tot èra carculat: lo lòc d’implantacion, los materiaus, l’orientacion de las frièstas, la distribucion de las pèças... Lo climat (eventualament lo microclimat) èra donc un factor important: ont i aurà de fòrtas precipitacions, coma tombadas de neveja, la tiulada poirà estar fòrt inclinada (Auvèrnhe, Biarn). La vegetacion locala tanben: dens las montanhas ont lo bòi de rosiós èra disponible a pilha-peròc, los ostaus son bastits en bòi. E, segur, lo substrat: granite, calcari... e los quites calhaus de gave, que sèrven a l’ornament deus murs en Biarn; e, per lo tèit, tiules, ardoasas o lausas...
 
Los tipes arquitecturaus sufisen pas: i a tanben las colors. En Morvand (França), ont l’existéncia d’un parc naturau regionau permet de lemitar la destruccion paisatgèira, los colorís preconisats varian entre ròse, blu, gris e verd, dens de tintas tèrnas[1]. En Iparralde (Bascoat Nòrd), seràn lo roge sang e lo blanc. Sovent, la sobrietat e l’armonia diurén estar conselhats; malurosament, vésem espelir per ‘ci per ‘qui d’ostaus ròse petant o verd pistaisha (en Bordalés, n’i n’a a braçats).
 
Au segur, pòden adaptar los materiaus a las constrentas d’anuit, mès aumens las fòrmas, la dispausicion, las colors, son a gardar.
 
Preservar una cultura, ‘quò’s donc preservar la lenga, mès pas sonque. I a tanben, coma am vist, los paisatges, l’arquitectura, las hèstas (deus boeus gras, de l’anhèth,...), los jòcs (quilhas de nau, bertòlas...), los mòdes culturaus (reintroduíser las joalas), las activitats ruralas (caça, pesca...), la cosina...
 
 
 
 
_____
[1] Couleurs en Morvan, Parc nat. rég. du Morvan., s.d.



publicitat
BANER1: AOF



Comentaris

25 de febrièr 13.51h

#3
Les eolianas son probable la milhora solucion alternativa coma energias renoverablas, vist que les centralas idroelectricas son una catastròfa per les ribèiras (n'en parlarèi un còp que vèn) e que los panèus solaris son a corta durada de via e son pas reciclables.
Pertant, pausan quauques problèmas. Parli pas deu bruit, mès deus movements d'èrt engendrats per les alas, que pòden pausar de problèmas se son dens un corriu de migracion, pas vrai ? Aquò pòt geinar la caça. Epui, ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de febrièr 13.46h

#5
Òc-ben. M'escusi auprès deus Provençaus ! Vam diser "pavilhons" puslèu.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de febrièr 09.04h

#3 Francament cal gausar. Compara d'"éoliennes" ambe de molin de vent. (cossi se dis en occitan "éoliennes")


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de febrièr 11.07h

Aqueleis ostaus "provençau" an de provençau que son nom, fau pasmens lo precizar ! En Provença, la cultura dau lotissament generalizada basada sus lo bastiment d'aquelei monstruositats "neo-provençalas" massacrèt lo terraire.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de febrièr 10.14h

#2 As rason! Una centrala electrica termica o nucleara, quò desgalha pas tant lo paisatge... Mas benleu utilizas de las bogias ...


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 de febrièr 20.04h

#2 Quand los vilatjans vegèron lo primièr molin de vent se quilhar sus la colina, se pensèron que degalhava lo paisatge. Puèi comencèron de dire qu'aquò fasiá de bruch. De romegaires contra çò nòu n'i aguèt totjorn. Disi pas que cal badar lo progrès sens sens critic mas las eolianas n'avèm de besonh. E duscas ara las criticas son pas que suggestivas. Ièu, las eolianas, las trapi cada còp mai esteticas. Quant al bruch, alà ont las meton, pòdon geinar pas que los singlars, los r... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de febrièr 09.05h

Caldrià parlar atanben un jorn de las "éoliennes" per desgalhar un paisatges i a pas milhor, mai d'aquò te fan un bruch del diable


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Gabrièu Balloux

Gabrièu Balloux logo rss

Etnobotanista, diplomat en agronomia-environament. Creator e redactor dau jornau electronic Lo Sarmonèir

mai d'informacions

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions