CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Gèli Grande

Dimars, 11.11.2014 03h00

Guèrra 1914-1918: lo monument pels mòrts de Saurat


Comentaris 8 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargament


Saurat es una comuna del canton de Tarascon d’Arièja dins lo departament del meteis nom. Saurat es sul camin del Pòrt que mena a Massat en Coserans.
 
En 1911 a Saurat descomptavan 2640 estatjants. Dètz ans apuèi demoravan sonque 2164 sauradèls. S’èra passada la bocaria de 1914-1918, que mesclèt son cortègi funest amb un exòdi rural ja plan entamenat d’aqueste temps.
 
Quand comencèt la primièra guèrra mondiala, Saurat èra un vilatge coma tantes en país occitan. A malgrat 30 ans de repression linguistica planificada per l’estat francés jol cobèrt de l’escòla laïca a gratis e obligatòria en francés dempuèi 1882, la majoritat del monde contunhavan de parlar occitan en familha o amb los amics per que èra la sola lenga que sabián  vertadièrament parlar.
 
Entre lo 2 d’agost de 1914 e l’11 de novembre de 1918, Saurat paguèt car lo tribut del sang.
 
91 sauradèls – essencialament de joves adultes – moriguèron per e subretot a causa de França e seràn perduts per Occitània.
 
Aqueles 91 mòrts son 3,44 del cent dels estatjants del vilatge. Sacrificats per anar tornar prendre Alzàcia “una provincia perduda” per l’imperialisme francés en 1870 e qu’auriá degut demorar alemanda.
 
Coma dins totes los vilatges de l’estat francés, apuèi lo conflicte i aguèt una espelida de monuments pels mòrts d’aquesta guèrra absurda. 
 
Lo monument de Saurat es d’una granda originalitat.
 
Per cada annada, per cada soldat mort es indicat lo nom d’ostal, lo o los pichons noms e … (manca per d’unes) l’escaisnom, plan generalament en occitan, pel qual èran conegut dins lo vilatge.  
 
18 Maury, 12 Blazy, 11 Marrot, 7 Galy, 6 Carbonne, 6 Fournie, 5 Pagès, 4 Fourcade,
 
3 Bonnel, 3 Estebe,  3 Prat, 2 Massat, 2 Roques, 2 Surre.
 
1 Dessort, 1 Doumenjou, 1 Hazar, 1 Jauze, 1 Loubet, 1 Souquet, 1 Tacha,
 
22 familhas occitanas tocadas per la dalha de la mòrt. Per las mai adolentidas, cal ben constatar que l’armada francesa organizèt pas jamai una operacion de l’estile  “Il faut sauver le soldat Maury, Blazy, Marrot etc …”
 
A l’asard Bautesard de passejadas estivalas per las tèrras del Gaston Febus, descobriguèri qu’a Merens (entre Acs e El Pas de la Casa) faguèron coma a Saurat. Benlèu que d’autres vilatges faguèron parier …. Ne seriái pas brica estonat. 
 
A malgrat aqueste chaple vièlh d’un sègle, la lenga e la cultura occitana son totjorn plan vivas a Saurat. Dempuèi 2002 lo vilatge es lo sèti d’un festenal annadièr que son nom es Festen’Òc. festenoc@n...
  

Annada 1914: 23 mòrts
 

Noms d’Ostal Pichons noms Escaisnoms
CARBONNE Laurent Leychert
MARROT Louis Tousquirat
TACHA Joséphin Fringou
PAGES Jean Baptiste Colnegre
BLAZY Justin Lauzette
MAURY François Débauche
MAURY Jean Tarail
MARROT Jean Cascarrel
ESTEBE Jacques Lerey
GALY Etienne Tararine
MAURY Joséphin Cassagnes
BLAZY Justin Escarinchou
MAURY Jean Baptiste Tarail
ROQUES Jean Lareillade
BONNEL Jean Fra
BONNEL Eugène Fra
BLAZY Joséphin Ramounel
ESTEBE Raphaël Lerey
MAURY Paul Cassagnes
BLAZY Clément Laplate
MAURY Joseph Bouluffes
GALY Abel Souribet
CARBONNE Joséphin Regalat
 
 
Annada 1915: 23 mòrts
 
Noms d’Ostal Pichons noms Escaisnoms
BLAZY Sylvain Bouluffes
HAZAR Georges  
CARBONNE Célestin Regalat
MARROT Joseph Tousquirat
DESSORT Edouard  
MARROT Jean Baptiste Repince
FOURNIE Laurent Touroun
LOUBET Joseph  
DOUMENJOU Léon  
PRAT Joséphin Roujot
ROQUES Clément Lareillade
MAURY Irénée Tarail
GALY Joseph Tararine
FOURCADE Jean Baptiste Lantou
MAURY Louis  
FOURNIE Joséphin Caboussut
MAURY Sylvain Baillicou
GALY Paul Tararine
GALY Jean Souribet
MARROT François Archimbaud
MARROT Joséphin Fillastre
BLAZY Casimir Rousset
CARBONNE Antoine Leychert
 
 
Annada 1916: 22 mòrts
 
Noms d’Ostal Pichons noms Escaisnoms
BLAZY Damien  
GALY Jean Baptiste Tararine
BLAZY Joseph Rigaud
MARROT Sylvain Lagoyne
PAGES Albert Biron
CARBONNE Jean Baptiste Regalat
MAURY Eugène Bouluffes
MAURY Louis Tarail
PAGES Joséphin Colnegret
MARROT Paulin Cascarrel
MAURY François Bouluffes
FOURCADE Louis Larnet
MAURY Joseph Débauche
MAURY Joseph Bouluffes
MAURY Gabriel Bouluffes
BLAZY Célestin Duc
BLAZY Florentin Bouluffes
MAURY Jean Tarail
MASSAT Jean  
FOURNIE Emile  
SURRE Paul  
MASSAT Victor Ramuchet
 
 
Annada 1917-1918: 23 mòrts
 
 
Noms d’Ostal Pichons noms Escaisnoms
PAGES Joseph Callat
PAGES Clovis Catala
BONNEL Pierre Fra
PRAT Florentin Manuguet
FOURNIE Baptiste Touroun
BLAZY Paulin Caillere
SURRE Jean Joseph Bouyet
MARROT Irénée Ramounasse
ESTEVE Julien Gabrielle
MARROT Florentin Baillique
MAURY Sylvain Lafalquine
PRAT François Roujot
JAUZE Jean Ferraing
BLAZY Fabien Antene
MARROT Jean Baptiste Tousquirat
FOURCADE Jean Baptiste Lantou
FOURCADE Noël Larnet
MAURY Hipollyte Baillicou
GALY Jean Baptiste Tararine
FOURNIE Jean Marie Berneaux
FOURNIE Noël  
SOUQUET Aimé  
CARBONNE Sylvain Rastouillet
 
 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

13 de novembre 10.53h

#6 Tabè, s'i a en le medisha familha, mè d'un "escaisnom", qu'es, tot simple, que ne son pas les medishas familhas ! Sovent, qu'i èran los medish patronimes en'quiths vilatges, lavetz qu'avèn daun los sobriquets de casa entà les destriar, segon le mèison a on damorèvan.

Que pòdem préner, oper exemple, lo vilatge de Sòst (65), on mantuas familhas s'apèran Sòst (atau com lo vilatge) mes dont an cadun un sobriquet de casa que'us diferencia deus auts (dera Hònt, de Matiu, de Jòp, et... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de novembre 10.46h

#6 Shèt de voler jogar suu mòts, e'm pensi que son duas causas difrèntas. Lo shafre qu'es pròpi en ua persona, mes lo sobriquet de casa que s'aplica, arrèis, a tots los dont sòrten de'questa maison, qui que siin.
Lo shafre que va cambiar de persona en persona, bèths uns, quitament, ne n'auràn pas, mes lo sobriquet, per sovent vir d'un shafre, de vrai, que serà lo medish entà tots.

Lo monument deus mòrts de le guèrra de 1914 de Nistòs qu'es atau tanben, dab los sobriquets.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de novembre 09.48h

#4
Avètz rason es çò que s'apèla segon los endreits escaisnom o chafre
Sovent tanben lo nom de casa es ligat a l'escaisnom o chafre
E s'avètz plan remarcat dins la tièra que notèri menimosament per encausa de l'article, de còps que i a al dintre de la medisha familha i a mai que d'un escaisnom o chafre


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de novembre 21.49h

Un article fòrça emocionant


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de novembre 21.05h

Ne sèi pas çò qu'apèratz un "escaisnom" mes que'm sembla plan qu'es çò que sonan nosatis un "shafre" (un surnom). Mes ací, ne'm pensi pas que singui lo surnom de le persona, mèlèu lo nom de le maison, lo "sobriquet dera casa".


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de novembre 09.44h

#2
pensi pas que l'antiregionalisme ( e en particulièr l'antioccitanisme) èsti estat LA causa de la guèrra.
mès solide i èra ligat


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de novembre 06.20h

O sabem ben aquela guèrra es estada volguda per empatchar tot movaments regionalistas o cececionistas coma los de 1907 en Occitània o en Irlanda e fargar un sentiment nationalista francès. I a qu'a veser la diferença entre Catalonha e Occitània que's en partida deguda a aquela guèrra.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

11 de novembre 09.04h

Un article tot de digne retenguda e de viva emocion.


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Gèli Grande

Gèli Grande logo rss

Emplegat a La Pòsta, escriu de cronicas dins la revista Lo Lugarn. Es afogat de rugbi (subretot) de XV, de bona literatura e de bon cinemà quina que siaga la lenga.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions