CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Gerard Joan Barceló

Dimenge, 12.10.2014 03h00

Pèrdre la lenga, pèrdre l’accent, pèrdre son arma


Comentaris 39 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Un accent marselhés a l’escòla
 
Dins mon cors de latin de quatrena, a Pèiralata, ai una escolana, excellenta malgrat sas charradissas, que sos camaradas se trufan  un pauc d’ela pr’amor de son fòrt accent provençal marselhés. Alara, la velha del jorn que vos escrivi, li diguèri qualques mots en provençal, que traduguèri apuèi als autres, per li explicar que son accent, en realitat, èra normal, qu’èra çò que li restava de l’occitan, la lenga d’aicí. Un autre escolan i respondèt qu’èra vertat que l’accent provençal se perdiá, perque “son vengudas fòrça gents de París”. “Del Nòrd”, çò nuancèri. Pasmens, l’o dobèrta sembla irreductibla dins ma vilòta dins de mots tan corrents coma chose o gauche.
 
 
Pèrdre l’accent sens cambiar de luòc
 
Aquesta rapida convèrsa me faguèt pensar a un remembre de mas annadas a Montpelhièr. Los “monitors”, valent a dire los estudiants que pagàvem nòstras tèsis doctoralas en ensenhant a l’universitat, recebiam una formacion pedagogica que ne podiam causir los corses precises. Segon nòstras causidas, vesiam regularament d’autres monitors, sovent de disciplinas desparièras. Demest los collègas que tornavi trobar sovent, i aviá un scientific (èra fisician o biologista?) amb lo qual aviá de còps d’escambis corals. Parlava francés coma qualqu’un “del Nòrd”, e pensavi logicament qu’èra pas de Montpelhièr.
 
Quina suspresa miá quand, un jorn, me contèt qu’aviá tostemps viscut a Montpelhièr. “– Mas as pas l’accent d’aicí!”, çò li faguèri observar. “– Mas de pichon parlavi pas ansin”, çò m’expliquèt, “que mos parents son tanben de la region. Pasmens, a l’escòla, coma quasi totes mos camaradas, que venián del Nòrd, avián pas «l’accent», ara l’ai perdut”. Son cas es probable pas isolat, qu’a una autra collèga èra capitada la meteissa causa.
 
Es normal qu’amb los cambiaments de la vida se pòsca modificar, e mai pèrdre, un accent (totun, mon paire jamai non a volgut abandonar sas entonacions europèas d’Argeria),  mas aquesta es una problematica desparièra: cossí se pòt pèrdre son accent sens cambiar de luòc? Se pèrdes ton accent ansin, cal entendre que lo luòc càmbia, de manièra radicala, non? Qu’a ton entorn, la pression sociala es tan fòrta que li pòs pas resistir? Benlèu un adulte, per volontarisme, trobariá pro de fòrças, mas que podián far los enfants qu’èran mos collègas?
 
 
L’accent contra l’oblit
 
Ieu ai pas l’accent occitan quand parli francés. Aquò se compren per mon istòria personala: mon paire es un europèu d’Argeria de la fòrta identitat, ma maire es occitana mas de Rumans, e son accent, benlèu atenuat per la precocitat de la substitucion lingüistica dins aquesta vila daufinenca, ten, çò’m par, d’influéncias arpitanas. Ai pas gaire viscut en Occitània, sovent ai cambiat de residéncia, e mon enfança e adolescéncia foguèron mai que mai còrsas. Las oras passadas davant la television francesa an tanben neutralizat, uniformizat mon parlar francés.
 
Malgrat aquò, soi conscient de l’importància de l’accent, coma darrièr barri contra l’uniformizacion francesa. Se coneis per exemple çò que disiá Fernandèl  en 1951, e que, fa pas gaire, recitèt amb succès e engenh una dòna provençala, Odette Jouve. Los occitans de l’estat francés, avèm perduda la lenga, mas nos restava l’accent, l’apèl de nòstra lenga occitana que cridava encara per que la recuperèssem. Se tanben lo perdèm, que nos restarà? Pèrdre la lenga, pèrdre l’accent, pèrdre son arma: las estapas indefugiblas de nòstre destin tragic?
 
Los catalans son lo pòble de la memòria. En març, a Barcelona, Farri m’expliquèt davant lo famós Fossar de les Moreres cossí los paires an tostemps contat als mainatges lo sèti de Barcelona de 1714. Los occitans, de qué sèm lo pòble? De l’oblit? Recuperem la memòria!



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

26 de julh 12.06h

#32 Ò, purja qu'avètz rason e mila fes rason ! Se fai temps que bofe un aire fresc e renovelat dinc l'estau Occitania : las chapinhadas càvon nòstre cròs.

Eu, los autres, laissessiatz de caire vòstres ègos esgrafinhats, banda de gamenàs !
E puèi... gramecí, Mossur Barcelò, per vòstre article de qualitat, mai la justesa de vòstre comentari.

N'ai mon confle d'entendre o legir que los franchimands, que los arabis, e patin e cofin...
I a de qué dire de chasca costat ! Fai pas bò... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 d'octòbre 13.15h

Lo contengut d'aqueste comentari es ocult perque es estat considerat inadeqüat pels legeires de Jornalet
Mostra'l


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 24
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'octòbre 19.45h

Sénher, comptetz pas amb ieu per m'excusar publicament d'aver escrich qu'es pas atentiu ni de bona fe de legir los comentaris de Terric Lausa coma racistas. D'en primièr, parlèri "d'una lectura": vos acusèri pas a vos, çò'm par. Denoncièri una actitud. Ne fasètz una question de persona, mas ieu ataqui pas jamai las personas. En mai d'aquò, vos coneissi pas personalament... Aquò dich, me sembla pas, francament, que vos siatz fach remarcar, despuèi que coment... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 22.33h

#2 "Vòs" es una forma tan corrècta en occitan coma "vòls", mai classica mas amb bensai un defaut: la temptacion de prononciar l'l pr'amor de la grafia mentre qu'en realitat es muda. En mai d'aquò, "vòles/vòs" es parallèl amb "pòdes/pòs".


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 20.00h

#32 "Acusar lo patriotisme occitan de racisme es una acusacion simplista que podèm pas acceptar".

1) Alavetz, hètz mei d'atencion aus ***mots*** qui emplegatz, pensatz que se'vs hèn aqueths acús qu'ei per'mor que i a quauquarren qui truca dens las vòstas faiçons de vs'exprimir.

2) De segur, qu'ei mei aisit de (non pas) respóner en disent que de tota faiçon, lo qui a hèit l'acús qu'ei de maishanta fe.

3) Jo ne poish ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 17
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 17.53h

#33 Te grandmercegi per ton comentari, tras qu'interessant! Òc, la television (ne parli un pauc dins mon article) jòga un ròtle màger... çò que pausa la question d'aver de mèdias pròpris, que calquen pas de costumas parisencas... Fa qualque temps, ausiguèri qu'una persona, de Tolosa, çò'm par, aviá pas pogut trabalhar sus la cadena locala... pr'amor de son accent!

Mon fraire càmbia d'accent segon son entorn: per exemple, en 1994, quand partiguèt de Corsega, remarquèri qu'aviá ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 17.27h

#19 Efectivament, mon comentari èra pas en rapòrt direct amb l'article, mas puslèu amb de comentaris qu'evòcan "la colonizacion" d'Occitània. I agèsse una vertadièra colonizacion, i auriá de colons, e los colons serián pas a estudiar la lenga nòstra.
La question de l'accent es de bon pausar e es malaisida ; los medias qu'espandisson l'estandart francés i son per quicòm, e a mon idèa plan mai que l'accent dels migrants de l'interior. Coneissi las dròllas d'una amiga, professora de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 14.15h

Acusar lo patriotisme occitan de racisme es una acusacion simplista que podèm pas acceptar, mas çò que tròbi mai grèu es de veire tants messatges en defòra del subjècte. Que volèm los occitanistas? Nos resignar a l'inaccion? Passar mai de temps a nos criticar, a nos garrolhar publicament, a denigrar çò que fan los unes e los autres qu'a nos recampar per trobar de solucions? Nos son de manca l'unitat, la solidaritat, la coesion, e tanben, en d'unes cases, la luciditat, q... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 13.15h

#30 "Quand una leiçon de moralitat es ipocrita, se'n malfisar es pas de mesprètz, es de prudéncia."

De maishanta fe (J. B.) e adara ipocrita. E après que m'arcastaratz de har atacs personaus.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 20
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 08.15h

#28 Respondetz a costat del subjècte e o sabètz. Quand una leiçon de moralitat es ipocrita, se'n malfisar es pas de mesprètz, es de prudéncia. Bona jornada


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions