CAPCALERA: VILA DE TOLOSA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 16 d'octòbre

Gerard Joan Barceló

Dissabte, 24.3.2018 03h00

Crisi o mòrt de l'occitanisme politic?


Comentaris 13 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


O: "Perqué pòdi pas pus escriure sus la politica occitana?"
 
Mon identitat, mas benlèu coma tota identitat es complèxa. Disi per badinar que soi tròp protestant per èsser un còrs vertadièr, tròp còrs per èsser un occitan vertadièr e tròp occitan per èsser un catalan vertadièr. E coma m'es impossible de me sentir francés, que soi?

De politica còrsa e de politica catalana, ne poiriái parlar d'oradas. Lo conflicte catalanoespanhòl interèssa tota Euròpa, e fa qualques jorns mos compatriòtas còrses del collectiu Parlemu Corsu faguèron una accion de protèsta a la prefectura de Corsega per defendre l'oficializacion de la lenga insulara. Los unes luchan per la lenga e l'autonomia, los autres per la republica e la fin de l'opression espanhòla. Son de combats apassionants.
 
E nosautres? Lucham fòrça tanben. Per saber se cal escriure Occitània o Occitania, per decidir qual deu aver autoritat sus la nòrma de l'occitan, per causir entre Calandreta e l'ensenhament public. D'unes vòlon una independéncia d'Occitània, d'autres pensan que Robèrt Lafont jamai non parlèt de nacion occitana, d'autres defendon totes los pòbles baste que jamai non siam un.
 
Mas los occitans se'n trufan. Cantan La Marseillaise, vòtan Front Nacional o La Republica en marcha. O signan de peticions per salvar una lenga en perilh: lo francés.
 
Mas qual lor pòt recastenar aquò? Revendicam nieus pas lo pòble occitan, ni mai sèm capables de far front comun per revendicar ensems nòstres dreches de parlants de lenga occitan, ni un ensenhament decent pertot.
 
De còps, senti de nostalgia per l'epòca ont, a Montpelhièr, una còla d'amics somiàvem la libertat d'Occitània. Ara  sèm esparpalhats perque caliá viure e trabalhar endacòm mai, e d'incomprenesons, que la distància geografica a favoridas, nos an desseparats.
 
La politica occitana m'entristís, e coma ai tròp legit Spinoza per desconéisser que la tristesa es una passion que nos afeblís, ara parlarai de quicòm mai.
 
O demostratz-me qu'ai tòrt.
 
 
        
    

fffff   fffff
  Retorn sus l'article de la setmana passaa
 
Manco de respècte a la Comtessa de Diá se traduso pas en vivaroalpenc modèrne un poèma sieu? Es una consideracion que me sembla anacronica. Primier, se pòt dire que la comtessa escriviá de verai en vivaroalpenc? Chantar e chançon son comuns a tot lo nòrd-occitan, mas enganada a un aspècte sud-occitan, coma lo subjontiu diga, e per quant al subjontiu vòlha, èra pas particular al nòrd. Tanben, una de las caracteristicas mai tipicas dal vivaroalpenc es la desinéncia -o de primiera persona dal singular; òr, existissiá pas a aquela epòca. De biais general, los dialèctes èran pas tan marcats dal temps dals trobadors e trobairises, e l'intencion d'aquestes, çò'm par, èra pas d'escriure en dialècte mas en una lenga literària, la lenga d'òc poetica, totun amb d'inevitablas coloracions dialectalas.
 
D'autre caire, voldrio tornar sus los tèrmes traduccion e adaptacion. L'adaptacion implica de chambiaments leugiers, coma modificar una grafia, remplaçar qualques elements lexicals o sintactics. La traduccion, ela, es una modificacion pus prefonda, e es pas necessàriament interlingüistica, d'una lenga a l'autra, mas pòt èsser tanben intralingüistica, dintre la mesma lenga. De passar de la lenga de l'Edat Meana a un estat de lenga occitana contemporanèu si qu'es una traduccion.
 
Enfin, la chausia d'un occitan mean a un interès pedagogic, que pr'amòr dals principis de l'estandardizacion pluricentrica expausats per la brilhanta tèsi de Domergue Sumien, lo tèxt es de bèl transpausar dins d'autras variantas de la lenga. Per exemple, dins mon cors d'occitan a mos valents collegians, faguèro servir una adaptacion provençala. Me bastèc de remplaçar voldriái per voudriáu o soi per siáu, per exemple. En vivaroalpenc, diriam voldrio, sio e chantar, de segur.
 
La question fondamentala es la seguenta: volèm la bastison d'una lenga comuna, una sensa èsser tanpauc unenca, valent a dire en conciliant unitat e diversitat? O consideram los dialèctes coma de realitats tant intochablas e tan sagraas que donam rason a aqueles que pensan que son pas de dialèctes de la mesma lenga mas de lengas distintas?
 
Crenho doncas que dempuei l'epòca dals trobadors aiam fòrça mai regressat que se pensava.
 
 
La chançon de Beatritz de Diá en grafia moderniza
  
A chantar m’èr de çò qu’eu no volria,
tant me rancur de lui cui sui amia;
car eu l'am mais que nulha ren que sia:
vas lui no·m val mercés ni cortesia
ni ma beltats ni mos prètz ni mos sens;
qu'altressí·m sui enganad' e traïa
com degr'èsser, s'eu fos desasivents.
 
D'aiçò·m conòrt, car anc non fi falhença,
amics, vas vos per nulha captenença;
ans vos am mais non fetz Seguís Valença,
e platz mi mout ques eu d'amar vos vença,
lo meus amics, car ètz lo plus valents;
mi faitz orgòlh en dits e en parvença,
e si ètz francs vas totas autras gens.
 
Be·m meravelh com vòstre còrs s'orgòlha,
amics, vas me, perqu'ai rason qu'ieu·m dòlha;
non es ges dreits qu'autr'amors vos mi tòlha,
per nulha ren que·us diga ni acòlha;
e membre vos quals fo·l començaments
de nòstr'amor! Ja Dòmpnedeus non vòlha
qu'en ma colpa sia·l departiments.
 
Proesa grands qu'el vòstre còrs s'aisina
e lo rics prètz qu'avètz me n'ataïna,
qu'una non sai, loindana ni vesina,
si vòl amar, vas vos non si' aclina;
mas vos, amics, ètz ben tan conoissents
que ben devètz conóisser la plus fina,
e membre vos de nòstres partiments.
 
Valer mi deu mos prètz e mos paratges
e ma beutats e plus mos fins coratges;
perqu'eu vos mand lai on es vòstr' estatges
esta chançon, que me sia messatges:
e vòlh saber, lo meus bèls amics gents,
perqué vos m'ètz tan fèrs ni tan salvatges;
no sai si c'es orgòlhs o mal talents.
 
Mas aitan plus vòlh li digas, messatge,
qu'en trop d'orgòlh an grand dam maintas gents
 
     



abonar los amics de Jornalet
 
 
 



publicitat



Comentaris

5 d'abril 16.24h

Jo no puc parlar per Occitània, però com a lluitador del Sud que soc, us dic que defallir mai, els occitans teniu molt al vostre darrera que no us permet defallir, no ho feu, si al Sud ens la juguen no esperem mes del Nord, si mireu al vostre voltant veureu un País meravellós, no val la pena lluitar i no rendir-se!?
Occitània es preciós i la seva gent magnífica, no defallireu mai!
Visca la Terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de març 16.45h

Es pas solament l'occitanism politic qu'es mort, mas l'occitanism tot cort !! Levat benleu al Jornalet, virtualament.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de març 23.36h

I a pas a l'ora d'ara d'occitanisme politic al nivèl de çò que se podrià esperar de la "granda" Occitània. Pr'aquò i a un fum de monde dins la "francofonia" que son per la diversitat e la salvagarda de la langue d'òc...Avèm comprès qu'ambe lo governament actual se passarà ren de mai e qu'al revèrs risca fòrt de demesir encara mai la placa estequida balhava als occitans . Ièu ai decidit d'o prene "cool" . Me disi:
-es sonque la lenga que definìs una cultura?
-un còp mòrt... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de març 19.41h

#9 As bravament rason, l'òme ! Te mandi lo salut coral e frairenal d'un lengadocian que sostendrà totjorn d'a fons la diversitat dialectala de l'occitan e de totas las lengas, capon de Dieu !


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 11.45h

#4 Emb vòstre escrich, n'am aquí un brave mespretz de classa (sens los patejants, e mai sián penibles daus còps - cf. article de Laurenç Revest de l'i a doas setmanas -, auriatz pas deguna linga autra auei en Occitània, la question linguistica se paurariá mesma pas), afen, entau qu'es dich, n'i a donc qu'aimarián mai que la linga "eiretada" (sabe pas çò qu'es, l'i a una linga o ne'n i a pas, punch!) siá fin mòrta per qu'enfin un occitan a basa sud-lengadociana puesche raiar de perto... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 23   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 11.43h

(respondo a l'enquadrat jaune, car la question de l'occitanisme politic me mentira tròp luenh). Bon, d'acòrdi, es pas indispensable de revirar la comtesse en vivarò-aupenc per tot lo monde. Mas las remarcas de Gerard Baile demòran. E sobretot, ne'n chal acabar amb lo mite de la coinè medievala. Lo fach que la divergéncia dialectala medievala sieie mendra qu'encuèi empacha pas qu'exista ja, e que se pòt identifiar a la gròssa çò qu'es limosin, aurvenhàs, gascon, catalan, vivaro-aupen... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 11.42h

Me demandi se de'm primièr, la crisi de l'occitanisma politic es pas simplament ligada au fèit que los quite medias occitans, a l'imatge deus medias franchimands, parlan pas jamès de çò que fan los partis / moviments politics occitans... Me soveni pas per exemple aver legit endacòm dins "Jornalet" una evocacion de la candidatura de Grosclaude (Partit Occitan) a las legislativas de 2017... Nada evocacion d'alhor de diguns, quin partit occitanista que sia, quina eleccion recenta que sia (de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 11.10h

#5 Òu, l'Errico Malatesta, te cal pas somniar tròp tanpauc ! Escrives que “Una societat umana conten gents mailèu egoïstas que non pas generosas, e gents mailèu generosas que non pas egoïstas. Las egoïstas tròban mièlhs son compte del costat de la dreita, e las generosas del costat de l'esquèrra".

Te cal èsser prudent, plan mai prudent. Losque dises a esquèrra, creses a de bon que totes son generoses, o que simplament cridan a la generositat que los fariá mens paures ? N'aver so... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 11.06h

#1 Vòstre prepaus es plan polit, mas malauteja. Una societat umana conten gents mailèu egoïstas que non pas generosas, e gents mailèu generosas que non pas egoïstas. Las egoïstas tròban mièlhs son compte del costat de la dreita, e las generosas del costat de l'esquèrra (l'esquèrra vertadièra, pas la de la tirania pseudo-comunista e de l'ultraliberalisme pseudo-socialista). Una societat occitana dèu recampar totas las gents que parlan o voldirán parlar occitan, sense decidir a sa pl... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de març 09.37h

Çò me sembla que tot aquò ten a veire amb la mort de la lenga. La lenga eiretada es a mand de morir, e a mon vejaire non es pas una marrida causa perqué era la lenga de la vergonha e sovent de tancament sul terrador era la lenga de l'asuèlh barrat ont los catalans son d'espanhòls e ont "tu parlas pas lo patés d'aqui". Non cal pas tot ensacar dins çò mèmes mas enfin una lenga concebuda e pensada coma digna e sòrre de la catalana per la part bèla dels que la parlon engimbrarà o pas... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 16
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions