CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 16 de julh

Gerard Joan Barceló

Dimenge, 8.7.2018 03h00

Occitan e bonaür


Comentaris 11 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


Bonaür
© Parship




Aquest an, farà 17 bèleis annadas que la lenga occitana ocupa ma vida. Aviáu 28 ans, e l'astre d'una participacion a un collòqui de jovei cercaires a Montpelhier me faguèt rescontrar definitivament l'occitan. A dire lo verai, l'aviáu rescontrat durant mon enfança: de Corsega estant podiáu de còps que i a agachar lo programa provençau d'FR3, e la lenga provençala, que ja trobavi totplen polida, me pareissiá mai accessibla que la lenga còrsa qu'alora ausissiáu sovent per lei carrieras d'Aiacciu.

48 ans puei, ieu que pantaièri pendant d'annadas de devenir escrivan, me vaicí, fòrça mai umilament, a vos escriure un textòt en aqueu mesme provençau qu'aviá encantat meis aurelhas d'enfant, e qu'ara encanta ma ment e mon còr.

Uei, veni de fulhetejar mon edicion anciana dau Manuel pratique de provençal contemporain d'Alan Barthélémy e de Guiu Martin (Édisud). Es ben fach, aqueu manuau, en particular pr'amòr de la transcripcion fonetica sistematica dei mots. L'occitan, l'aprenguèri primier per l'escrich, e sovent la manca de transmission orala dins mon cas personau encara fai trantalhar ma lenga. Pasmens, una lenga trantalha tanben quand se pèrd dins lei formas localas, e es lo repròchi que fariáu a aqueu libre totplen util. Se podèm pèrdre dins la galaxia dei formas, e l'escolan preferís bensai un sistèma solar per aprene.

Totun, amb l'occitan, amb lo provençau, lo lemosin, l'auvernhat, l'aranés, tot çò que voudretz, n'aprenèm totjorn, e l'aventura de l'aprendissatge nos portarà tostemps una granda jòia, non?

Coma pereu me considèri astruc de poder passar tant de temps de ma vida professionala e personala a la bèla lenga occitana. E encara pus prefond es mon gaug quand constati que l'occitan existís encara.

Pensatz a l'òme que totes coneissèm coma "Michel de Montaigne" e qu'auriá pogut signar "Miquèu Eiquèm de Montanha". Fa mai de 400 ans e un pauc mens de 500, devenguèt, eu partejat entre Peiregòrd e Bordalés, un autor de lenga francesa. Ja la diglossia s'èra installada dins nòstra societat, e lo francés èra la lenga auta, la lenga nòbla. En mai d'aquò, coma se pòu constatar dins un article de Renat Merle, la lenga nòstra aviá ges de representacion clara. Montaigne opausava gascon e peiregordin, e lemosin e auvernhat pareissián d'autrei "lengatges".  E ben, mai de 400 ans après lei Assais, maugrat sa fragilitat e de posicionaments contraris, la lenga nòstra afortís l'unitat culturala de sei parlars. Se nos sembla d'aver reculat, e es indiscutiblement verai en nombre de parlants, l'occitan a fach abans dins sa representacion.

Mai tot es de far, me diretz. E avètz rason. Mai precisament l'idèa que tot es de far dona un sens a nòstra accion.

Uei, vòli doncas assolidar que l'occitan es per ieu la lenga dau bonaür.









 



publicitat



Comentaris

14 de julh 11.22h

Qu'è era naïvetat de créser ath bonur, aths bonurs dera vida,que l'è tostems avuda. Que m'a caijut enas mans un libe "Le miracle Spinoza"de Frederic Lenoir ed. Fayard,, un bonur de lectura a perpaus d'un filosòf dera "jòia". Malurs no m'an pas mancat, e era evolucion deth monde actuau qu'ei un malur, quin donc a 86 ans passats pòdi encara aver bonurs (que boti eth plurau, eth singulièr que ditz ua totalitat espinoziana que voleria plan poder diser). Que coneishi Cioran, qu'au è saludat... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 23.02h

Lo bonur es sovent gastat per una patologia que li disèm "orguèlh" o ben "oportunisme".
Aquò's una malautiá qu'a tocat lo movement d'Òc, microcòsme morent capelat de babibomaires entellectuaus bien arrapats emb de lurs discors referenciaus.
Perquò, las vraias referenças son per la maja part au baloard dals jaguts o lai saràn lèu. Veniáun dau menut pòple. Eles èron la lenga, la cultura, l'identitat. Eles auriáun degut trasmetre l'eiritatge mès... o faguèron pas totjorn, pas soven... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 21.30h

#3 La psicologia, o "pensada", "cheap" de Papioli o coma voidar de lor substància a la saussa New-Age de las filosofias e saviesas autrament mai complexas que serven pertant de font d'inspiracion, çò sembla, ad aqueu globibolgà que nos presenta Papioli. M'es d'avís, Papioli, que siriatz benleu mai avisat de 'nar a las fonts filosoficas, ten, per exemple (un entre d'autres), chas los Stoïcians emb lo principi d'ataraxia en far l'esfòrç de legir e compréner, puei en zo aplicar, e en esch... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 21.18h

#2 hum E lo Bas-Lemosin ? Qu'es pas coma si dau costat d'Usercha e de Tula se sentian pas dau Bas lemosin en mai d'èsser de Corresa, non ? L'i a queraque pas de revisda felibrenca "Lemouzi" dau "Bas-Lemosin". Dau costat de Briva, ok, se senten pas lemosins mas dau costat d'Usercha e de Tula, si-es ben que se senten dau Bas-Lemosin, mas verai que la gent se senten sovent prumier dau departament, en Nauta-Viena parier ! Lemosin ven en segond e dins quauquas annadas, vendrá pus dau tot puei que ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 21.11h

#2 L'universitat de Limòtges que 'visa vers Peitieus" ! lol, fau 'restar la moqueta. L'i a totjorn 'gut 'na sòrta de rivalitat entre l'universitat de Peitieus (qu'es plan mai anciana que non pas la de Limòtges) e l'universitat de Limòtges (que vòu pas dependre de deguna autra universitat e que risca plan de se far minjar per Bordeu aura) maugrat que l'i àia daus acòrds entre universitats (La Rochela, Peitieus Tors, Limòtges ; afen qu'es subretot daus acòrds de forma, se passa tròp ren... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 19.05h

Qu'ei ua fisiologia malauta qui s'exprimeish capvath Emili Cioran. Occitans dançatz la borrèia e n'escotitz pas aqueths flacs qui vòlen ameishà'vs


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de julh 18.34h

#3 Lo bonaür es un estat d'esperit ? Devi mancar bravament d'esperit !

Per ieu, la vida dança de longa entre enuèg e dolor.

Apréner a trobar benastruga la nòstra sòrt es totun d'un grand interès per lo "happy few" que nos espleita e nos apaurís per s'enriquir. Del temps que vivon plan del nòstre malastre, aquò nos ocupa un pauc…


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de julh 12.42h

L'istoèra que'ns ditz lo Montanha qu'arremirava lo biarnés de la cort d'Albret. Aqueth lengatge " mâle, sec, militaire" e qui gaudiva d'un prestigi en gràcia d'aquera cort. Qu'u remirava benlèu mei que lo francés e qu'avè beròi degrèu de non pas saber parlà'u. S'aquò ei vertat la diglossia deu Montanha qu'èra lavetz dobla, deu francés òc, e tanben de nh'auta forma de l'occitan. Los predicadors de l'estandard qu'i deurén pensar drin au men paréisher. Que podem tanben pensar au gr... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de julh 11.35h

#1 Lo bonur existe. Es un estat d'esprit.
Un esser uman pòd marchar, parlar, corer; un aubre pòd pas zo far. Si l'òm pensa que lo bonur es tot çò que podam pas aver, de segur exista pas. Si pensam que sem uros emben tot çò qu'avem e remerciar lo ciau o l'univers o lo asard de nos l'aver balhat, alaidonc l'òm pòd esser uros.
Si pensatz que la vista es malaurosa, qu'i a o qu'i aura totjorn de las guerras, de las rivalitats sur aquela terra serem jamai uros, totjorn a ruminar que lo pa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de julh 09.53h

Los auvernhats an ben la barba fina mas los limosins l'an pus fina enguera. Tot era plan dins una societat ente las regions (o un bocin de region) era autonomes economicament. Mas qu'es pus lo cas.
Un coresian dit que se sent de Correza e pas dau limosin; un que viu en Creusa dich qu'es de la Creusa pas dau limosin.
Lo limosin es la 'Nauta Vienna, accentuat per lo pè economic e culturau de Limotges e de son universitat que viesa vers Peiteus o Tors. Correza e Creusa se sentan abandonats, se... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANNER 1-2-3 IEA

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions