capÇALERA: oplo

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 2 de julh

Gerard Joan Barceló

Dimècres, 24.6.2020 03h00

Democracia Europèa: III


Comentaris 3 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (14 vòtes)
carregant En cargament


Lo raubatòri d'Euròpa
© Euròpa raubada per Zèus, fresca de Pompèi




[Democracia Europèa: II]

Las lengas de la Democracia Europèa

Per garentir un foncionament democratic mai grand possible, foguèt decidit que çò essencial del poder se trobèsse pas pus concentrat a la cima d'una piramida inaccessibla a la majorança, mas tot al contrari a la basa, per que d'assembladas popularas prengan las decisions que pertòcan a las comunautats. 

Aquela decision amodèt entre las divèrsas comunautats una reflexion sus las lengas. Pareguèt legitim que dins cada comunautat la lenga primièra foguèsse la lenga locala, e mai de politicas n'aguèsson eradicat un grand nombre d'elas. Per exemple, lo mond se recordavan amb fòrça tristesa, al sud-èst dels Pirenèus, de las consequéncias catastroficas de la presidéncia de Gabriel Rufián, que per agradar a la "basa obrièra" aviá decidit de sacrificar la lenga catalana; e fòrça trobèron aital logic de far correspondre, per tal de melhor comprene las particularitats istoricas e culturalas de las comunautats, a cada territòri son parlar pròpri. Per aiçò, cada còp que foguèt encara possible, s'assagèt de recobrar las lengas pròprias dels territòris.

Tras que mai complèxe, totun, foguèt de causir una lenga comuna. Se prepausèt las "grandas lengas majoritàrias", mas degun volguèt pas sosténer las lengas d'impèris descasuts genocidaris: se podiá pas, decentament, bastir una democracia europèa en clucant los uèlhs sus de valors antidemocraticas d'asserviment de pòbles e culturas. D'unes pretendèron de tornar al latin, per son long prestigi e "sas qualitats logicas", sa plaça antica e medievala, mas d'autres faguèron remarcar que aquela civilizacion insaciablament conquistaira explicava plan de malaürs de l'Euròpa modèrna; e lo vejaire general foguèt de'n reservar l'estudi per manténer la memòria de sègles fosques mas glorioses. Las lengas construchas, reputadas nèutras, obtenguèron mai de partisans, en particular l'esperanto, la sola qu'aguèsse de verai foncionat, e de fach aquesta tenguèt lèu un cèrt usatge. 

Mas tanben se comencèt d'installar l'opinion que la neutralitat, per tant estimabla que foguèsse, bastava pas per donar fam de practicar una lenga. Per ansin, totjorn que mai de gents s'interessèron a l'occitan, una lenga de las grandas qualitats. Primièr, amb son vocabulari latin e son evolucion moderada a respècte del latin popular, èra de bon entendre per fòrça culturas. D'autre caire, contràriament al latin classic, sa sintaxi demorava accessibla. Lo ponch decisiu foguèt lo destin tragic d'aquela lenga: s'èra espandida a l'Edat Mejana, portaira d'una rica literatura, mas los apetisses de barons estrangièrs e lo fanatisme religiós faguèron aliança per l'avalir, e se trobèt absorbida per un estat aürosament destruch puèi, victima de son arrogància illimitada, qu'aviá longtemps representat l'opausat de las valors de la Democracia Europèa. Plan documentada, enfin, la lenga occitana, malgrat una epòca desastrosa ont aviá mai d'acadèmias que de parlaires, finiguèt que devenguèt la referéncia per una lenga comuna, utila als escambis de las comunautats.

abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1: AOF



Comentaris

27 de junh 19.30h

Una lenga estandard es una lenga estandard. Per que siá oficializabla, que pòsca servir a o dire tot, e mai legalament e administrativament, non cal pas a cada còp deure editar 5, ni 50, ni 500 documents amb versions diferentas d'un meteis tèxte oficial. E quand un Norvegian o un Japonés voldrà apréner l'occitan, ni li caldrà aver la causida entre 5, ni 50 ni 500 varietats diferentas. A mens que siá un linguïsta, auquò non auriá pas cap sens. Quand volèm traduïre Dante o Hesse o O... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de junh 09.33h

#1 D'occitan, n'i a pas qu'un, e non pas cinquanta. L'unitat de la lenga significa pas uniformitat, encara mens uniformizacion. L'unitat de la lenga residís dins la sieu diversitat que, ela, n'assegura l'unitat. Les parlars "locals" son la lenga, ne son l'encarnacion viva ("cent parlars que ne fan qu'un", Antonin Perbòsc); sense elis, la lenga seriá pas. Parlar la lenga es pas colleccionar les parlars locals, es fa viure la lenga, jos quina modalitat que siá e cadun s'exprimís a la sieu "m... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de junh 17.06h

"Malgrat una epòca desastrosa ont aviá mai d'acadèmias que de parlaires" ?

Mas "en France", i a sonque una Academia Occitana. Liure als autres de ne comptar mai… En Republica de Catalonha (lèu tres ans…) n'i a una autra, que prepausa lo meteis occitan estandard. Aquò fa dos, per un meteis estandard : ont es lo problèma ? Los autres colleccionan los parlars locals, çò qu'es una benediccion per l'etnografia e las consideracions ligadas a las mapas linguïsitcas. Mas per aprestar lo... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions