CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Gerard Joan Barceló

Dimenge, 20.1.2013 03h15

Pregar en occitan


Comentaris 21 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (15 vòtes)
carregant En cargament


Crist de Salardú (Val d'Aran)
© FM




Etiquetas
barceló, dreches lingüistics, pregar en occitan

Dins lo mitan occitanista se parla sovent, de biais de còps aproximatiu e mai mitic, dels catars, e es vertat que la crosada contra los “albigeses”, d’aitant mai òrra e absurda que se menèt contra de crestians, merita, per sas consequéncias tragicas sus la nòstra civilizacion, fòrça interès. E mai los occitans antioccitanistas assòcian sovent – e arbitràriament – l’occitanisme a Lengadòc e al catarisme.
 
S’es un subjècte de mal evocar, ça que la, es la dificultat d’èsser occitanista e crestian. De segur, l’occitanisme en se es pas anticrestian – coma es pas crestian tanpauc. Dins lo renaissentisme occitan, de catolics joguèron un ròtle de negligir pas: Josep Ros, Teodòr Aubanèu, mai recentament Cantalausa, que traduguèt los Evangèlis (La Bòna Novèla) e qu’exprimiguèt sa fe personala dins son diccionari! A l’article Jèsucrist, escriu: “prenom de Nòstre Sénher”; a l’article sénher / senhor: “nom donar a Jèsus, Filh de Dieu.”
 
Digam que i a de ponches comuns entre la situacion de l’occitanista e lo del crestian: la soletat, lo sentiment d’èsser exiliat dins un mond que lo compren pas. Al fons, los crestians son sempre estats una minorança, e los crims de las “Glèisas” oficialas quand Euròpa tota èra teoricament “crestiana” mòstran coma aquestas èran en realitat fòrça luènh de la paraula de Jèsus. Tanben, dins un mond ont dominan las “lengas grandas” e lo materialisme edonista, es una question de fe e d’esperança d’èsser crestian coma d’èsser occitanista.
 
Uèi, cossí viure sa fe crestiana en occitan? De biais complicat. Cèrtas, lo crestian occitanista pòt sempre pregar solet, mas que se passa quand se tracta de pregar amb d’autres crestians? Sèm pas pus a l’epòca dels catars que pregavan en occitan. Sembla que tre lo sègle XVI los protestants joguèsson un ròtle important dins la difusion del francés coma lenga del culte: difusèron pas de traduccion occitana dels textes sacrats e al contrari lors bíblias e lors cantics èran en lenga francesa, ja vista coma la lenga de l’instruccion. Quand los catolics, après lo concili Vatican II, decidiguèron de remplaçar dins lor liturgia lo latin per las lengas “vernacularas”, causiguèron lo francés e non pas l’occitan, lo catalan, lo còrs o lo breton. Aital, lo crestian occitanista ven diglossic: se prèga solet en occitan, pregarà collectivament en francés. E se poirà demandar: en quina lenga pregar? Es legitima la lenga occitana pel Senhor? Alavetz vendrà... la temptacion d’abandonar l’occitan al profièch del francés, per se simplificar la vida, benlèu per se simplificar la fe.
 
S’ajusta una autra dificultat: la necessitat de se noirir e de s’abeurar amb la paraula de Dieu. Se, coma se pòt comprene, lo crestian occitanista – o l’occitanista crestian – legís pas lo grèc ancian ni l’ebrieu ni l’aramèu, que li demòra per accedir al tèxt biblic? La lenga dominanta, encara un còp, per agravar la diglossia? I a pauques documents en occitan modèrne. Cantalausa traduguèt los Evangèlis mas pas tot lo Nòu Testament, e sa traduccion es de mal trobar. Se publiquèt una version aranesa del Nòu Testament, mas se  pausa la question de n’aver una en occitan referencial. Es benlèu perque sèm encara, al sègle XXI, a discutir de la nòrma de la lenga nòstra qu’avèm pas de traduccion biblica de referéncia: se sap per exemple que l’òbra de Martin Luther permetèt l’estabilizacion de la nòrma de l’alemand. S’anóncia en febrièr la parucion d’una traduccion lengadociana de l’Ancian Testament per Joan Larzac, mas, levat la question teologica, d’un ponch de vista crestian, de traduire l’Ancian Testament abans lo Nòu, cal esperar que respècte la nòrma. Si que non, serà un trabalh gigantal per res, que caldrà tornar far. De biais general, lo ròtle social important que pòt aver una version de la Bíblia implica una òbra collectiva mai qu’individuala: uèi las traduccions modèrnas dels tèxtes biblics se fan per de còlas d’especialistas.
 
Evidentament, las dificultats especificas de l’occitanista crestian dependon de çò que la societat occitana vòl far de sa lenga: un recòrd d’una autra epòca? Un element patrimonial? O un ligam comun a tota la nòstra nacion, que pòsca unir lo crestian, lo josieu, lo musulman, totes los cresents e totes los noncresents? En luchant per qu’aquesta utopia se faga realitat, vòli pregar en occitan coma vòli viure en occitan.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

22 de genièr 16.17h

#18 Avètz rason. Es un ponch de vista filosofic, mas me sembla que, sens filosofia, lo materialisme mena al consumerisme e l'edonisme a l'egoïsme. Serem pas d'acòrdi mas, coma o escriu Pascal, "lo còr a sas rasons que la rason coneis pas." :-)


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 16.00h

#16 Car "Romegaire", se volèm que la lenga nòstra se parle e s'escriga de pertot, perqué la fòrabandir de la pregària e de las practicas cultualas ? Vòli que l'occitan occupe totas las foncions socialas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 15.49h

#17 Grandmercé per vòstras remarcas ! Me demandavi, precisament, quina èra la lenga liturgica a l'epòca de Joana de Labrit : ara mas idèas son, gràcias a vos, mai claras ! Soi tanben protestant ! :-)


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 15.26h

#12"Per ieu, se pòt parlar de materialisme edonista de la societat en çò qu'aver sembla mai important qu'èsser e que nos presentan lo bonaür coma una acumulacion de plasers e d'objèctes."

Parlatz meilèu de consumerisme egoïsta. Lo materialisme es lo hèit de pensar que tot n'es que matèira, per oposicion a l'idealisme platonician. E l'edonisme es la recèrca deu plaser. Podem quitament trobar un edonisme ascetic en çò d'Epicur que recomandava de favorisar los besonhs naturaus e nece... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 15.09h

Que soi protestant e occitaniste. Que'm sembla important de suslinhar que, mercés à Joana de Labrit, en Biarn a l'epòca de la Reforma l'occitan que vadó lenga de la liturgia.
D'aulhors, l'arrevirada liturgica deus Psalms per Arnaud de Saleta qu'estó lo purmèr cap d'òbra de la literatura biarnesa.
Uei enqüèra, qu'i a un parropian de la Glèisa Reformada de Narbona que publica arreviradas occitanas des las lecturas dimenjaus suu son blog.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 10.17h

après, verai que l'occitanisme a d'anar quèrre monde de'n pertot, e de sortir de sas termèiras istoricas de pseudo-militants de pseudo-esquèrra. mès plaçar com prioritat la recuperacion lenguistica dens lo maine de la religion, me sembla que seré una error estrategica de mei de l'occitanisme.
l'aficatge public, la comunicacion institucionala, la creacion d'una television nacionala publica, d'un agropament de radiòs publicas, per afortir l'edicion e la premsa, per enténder los speakers... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 10.02h

un aute biaish de véder las causas es de créder que tots los obscurantismes an de desparéisher. en occitan, en letin, en arabe o en francés. materialisme edonista ?

en tot cas es pas vòste sénher que'm balha de qué minjar e qu'emplis mon compte en banca a la fin deu mes... o lavetz vòste sénher es un brave conàs, s'accepta o sordeis s'es a la hont de las inegalitats qu'i son pertot dens lo monde.


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 01.02h

#13 +1, ben argumentat!


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 23.38h

#7 Avem mestier de tot, me sembla. Avem mestier daus crestians, daus ateus, de la supersticion meteorologica o zodiacala. Avem mestier de la societat dins son ensemble. Avem mestier de la 'nar cherchar ente es, quitament emb sos aspectes que nos plasen pas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 13.30h

#11 Lo patriarcat, lo masclisme e, encara mens, la volontat de dominacion dels fòrts an pas grand causa de crestian : basta de legir los Evangèlis. Quant a Pau, una lectura esclairada (per l'Esperit) permet de destriar la compreneson de la Redempcion dels prejutjats d'un òme eissit de la societat josieva de son temps. Per ieu, se pòt parlar de materialisme edonista de la societat en çò qu'aver sembla mai important qu'èsser e que nos presentan lo bonaür coma una acumulacion de plasers e... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions