CAPCALERA: Lo Diari

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 26 d'octòbre

Gerard Joan Barceló

Dissabte, 17.10.2020 03h00

Còntra lo fanatisme, per una cultura occitana de la patz


Comentaris 9 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (20 vòtes)
carregant En cargament


Aquest article, l'escrivi quauqueis oras après apréner l'òrre assassinat d'un professor d'istòria-geografia francés, dins la banlèga parisenca, que pareis d'èsser copable, ais uelhs criminaus de son agressor, d'aver mostrat en classa de caricaturas de premsa dau profèta de l'islam, en nom de la defensa de la libertat d'expression.

Ara ne'n sabèm pas tot, e au fons ne'n sabèm ren. Coma se passèt lo cors dau paure professor? Quinei reaccions manifestèron seis escolan·a·s? Coma anèt que d'aqueu cors ne'n siguèsse assabentat lo jovenòme de dètz e uech ans que l'assassinèt? Quina es l'istòria d'aqueu jovenòme d'origina chechèna nascut a Moscòu? Se saup que son país lo marquèron d'annadas de violéncia, mai que s'endevenguèt per que devenguèsse un assassin? Siáu conscient de mon ignorància e m'es de grèu qu'un còp de mai, la polícia ague tuat, coma tostemps en França, lo presumit terrorista avans que se conegue, dins un jutjament public, lei motivacions que lo compeliguèron a levar de maniera coarda la vida a un òme. Crenhi que l'ignorància noirigue l'emocion e que leis esmogudas descadenen l'òdi.

Sensa desencusar un crime que m'indigna, sensa oblidar la dolor dei pròches de la victima mai pereu de l'assalhidor, que belèu comprenon ges son gèst dessenat, preferissi de tenir lo sang freg, e mai me bolhigue dedins. Dins l'istòria umana, es tristament banau que religion e politica s'apàrien e mainaden lo mostre dau fanatisme, qu'es tanben la figura de la volontat de dominacion.

Leis occitans ne'n sabèm de l'intolerància religiosa aliada a la politica, de l'exterminacion dei catars, dau secutament dei vaudés ò dei jusieus, puei dei protestants tre l'epòca dei guèrras de religions qu'ensagnosiguèron nòstre país. Entendèm lo desir d'unificacion, d'uniformizacion en nom dau poder estatau, e França a finit qu'a installat una religion dau dieu Estat, amb sa Lenga Unica, son Istòria Oficiala, sa trinitat Republica-Estat-Nacion. Belèu, precisament, quau se reconeis pas dins aquela religion, sovent perque es luench dau poder, voudriá tant afortir una identitat autra que tombariá dins un fanatisme invèrs?

Aquesta nuech, mentre qu'escrivi aquestei linhas, pensi a un pastor reformat que coneguèri a París. Li disián Aimé Esposito-Farèse. Pintre, un còp convidat a la ràdio per Jacques Chancel quand sa glèisa èra en region parisenca, coautor d'un libre sus Cesar e Jèsus-Crist qu'ai pas legit pr'amòr que ne'n desconeissiáu l'existéncia fins a ièr, a l'azard d'una recèrca, èra un pènegre anticolonialista qu'encara parlava arabi amb lei dònas que venián ajudar a netejar. S'interessava en tot, coneissiá de París estant Lluís Llach, parlava amb totei, crestians non protestants, jusieus, musulmans, agnostics, atèus, en nom de la ferma cresença en lo dialògue dei culturas. Aimavi aquel òme dei Mediterranèas, uei sepelit a Montpelhier, e me siáu jamai consolat de sa mòrt; li aviáu pas pogut dire adieu.

Pensi a tu, Aimé. Que diriás d'aquela violéncia? Te coneissiáu ben, a tu que visquères la violéncia de la guèrra d'Argeria, auriás pas tengut un mot còntra l'islam, e auriam charrat ensems sus l'istòria dei pòbles e dei colonizacions. Auriam pregat per la patz, e auriás convidat un responsable musulman per ne'n parlar amb nosautres. Jamai ai oblidat coma parlaves dei catars: disiás que lei crosats li avián donat rason en pensant que lei chaplar fins au darrier èra la solucion. Se siam violents, demostram tostemps qu'avèm tòrt.

E amb tu que ton còrs repausa ara en Occitània, auriam parlat de civilizacion occitana, dau besonh de trobar la patz sus nòstre gran de poussa, e ieu, ara que siáu occitanista, t'auriáu dich que cresi en lo dialògue dei culturas que presicaves coma practicaves, per bastir un autre país. Cèrtas, se i condemnariá lo fanatisme e l'integrisme, e sei potencialei violéncias, mai totei se i demandarián, avans de lei reprimir, coma empedir qu'espeliguèsson. 

Se luchariá per que degun de senat tròbe normau de tuar per una caricatura, per que degun se senta identificat au murtre en nom d'una identitat.

Encara mens en nom d'un Dieu qu'un tèxte sagrat li ditz misericordiós.

abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Comentaris

19 d'octòbre 08.42h

#6 E de tot biais, l'arrogància e l'ironia non son pas un argument racional davant los que creson causas diferentas de çò que vos cresètz…


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 d'octòbre 01.13h

#6 La teologica es una disciplina rica, complèxa e donc intellectuala ; s'estudia e se documenta, abans de far comparason per çò mens totalament fòra de grasilha de consideracion.


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 13
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 d'octòbre 13.42h

#6 Es verai,
lo Paire nadal es ton paire e creator del monde,
emai se tu ès pas un cadèu.


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 d'octòbre 09.21h

#5 Es idem amb lo Paire Nadal : n'i a que dison qu'es una realitat, d'autres qu'afortissan qu'existis pas, que seria una legenda urbana, un aganta-gobi pels pichons, d'autres encara dison que oc se manifesta amb regularitat cada fin d'annada e que reçauprian d'el presents e meravilhas . Testimoniatges estranhs e contradictoris. Qui creire ? Que creire ? Alara, aquel Paire Nadal, mit o realitat ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 23   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 d'octòbre 08.27h

#4 Pensavi ieu que CQFD èra un periodic d'informacion marselhés…

Las sciéncias non sabon çò qu'es (un) dieu. Non pòdon ni non an vocacion a desmotrar se n'i a o non i a (mai d') un. Se las sciéncias sabon e te pòdon far "saber", per exemple, se i a o non i a d'aiga dins un gòt, mas es per amor que pòdon rasonablament (e verificablament) pensar que "sabon" çò qu'es l'aiga e çò qu'es lo gòt. Subre un questionament coma "l'existéncia de Dieu", non i pòdon ni mai non i poiràn ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'octòbre 14.45h

Cal arrestar amb aquelas farfantèlas : i-a pas de Dieu, aquò existis pas.


Valora aquest comentari:   votar positiu 24   votar negatiu 21
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'octòbre 13.36h

#1 Degun sosca pas tròp.
Lo mal es que de soscar pas pro...


Valora aquest comentari:   votar positiu 19   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'octòbre 11.22h

Aquel article m'agrada.
La tres religions monoteistas se son fachas fagocitar per la Finança Internacionala qu'enrichit 1% de la populacion dau monde, apauvrit los autres e instaura l'autoritarisme e la dictatura. Lo religios i es per ren, l'argent domina L'argent ven lo pus sovent d'aquela finança internacionala e pas solament daus arabes o islamistes. D'alhors aquel finança dressa los arabes contre daus arabes, los françes contre d'autres frances, dressa las religions entre elas.
Tant q... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 15
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 d'octòbre 11.01h

Pensi que soscas un pauc tròp.


Valora aquest comentari:   votar positiu 26   votar negatiu 25
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions