CAPÇALERA2 DINTRADA2018

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 19 de setembre

Gerard Joan Barceló

Dissabte, 16.6.2018 03h00

Ensenhar l'aranés en Catalonha per una republica binacionala non discriminatòria


Comentaris 18 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


La bandiera aranesa
© Diari de Tarragona




Abans tot, voudriáu benastrugar Emmanuèl Isopet, lo primier e per ara lo solet professor agregat d’occitan. Sa reüssida es d’aitan mai meritòria que lo nombre de candidats èra, çò’m par, totplen aut, en proporcion de l’unica plaça ofèrta. Totun, es trist de constatar que la lenga nòstra s’equipara, ais uelhs dei decideires ministeriaus francés, a la lenga còrsa, sensa respècte de l’immensitat dei besonhs d’ensenhament en territòri occitan, comparats amb aquelei de Corsega. L’occitan s’ensenha tròp pauc, o sabèm ben, e ges de politica lingüistica seriosa es menada per i remediar.
 
Mai o volèm de verai? Ausam pas revendicar la generalizacion de l’ensenhament de la lenga nòstra, e dobti de biais generau de la volontat, dau supòrt e de l’eficacitat de l’occitanisme quand vesi quantei dificultats lei patisson La Setmana e mai Jornalet.
 
En revenge, la situacion seriá ben melhora en Aran? L’oficialitat de l’aranés, son ensenhament immersiu dins leis escòlas publicas, en fin finala son ges sufisents, e aquesta setmana avèm sauput qu’aviá caugut lo testarditge d’una valenta joventa aranesa, Lourdes Bruna, per que se durbèsse la possibilitat de passar la “selectivat”, l’equivalent espanhòu dau bachelierat, en occitan. L’occitan aranés es una lenga oficiala de segonda classa, non?
 
Bensai vos ramentatz que, fa quauquei setmanas, revendiquèri una republica occitanocatalana verda. De tot segur, desconoissi s’aquela republica serà efectiva, ni me sembla clar coma finirà aquela partida que non sai s’es d’escacs ò de poquèr.
 
Mai si que me sembla clar que se pòu pas revendicar de drechs nacionaus per Catalonha en oblidant aquelei d’Aran, coma me pareis evident qu’una republica que se vòu plenament democratica se pòu pas bastir sus la discriminacion ni l’inegalitat.
 
Òr precisament la discriminacion e l’inegalitat lei vesi dins lo fach que leis aranés son obligats d’estudiar lo catalan e lo castelhan, dau temps que lei catalans son pas forçats d’aprene l’occitan e de fach l’estúdian quasi jamai. Un dei problèmas entre Castelha e Catalonha es qu’a Barcelona son obligats d’estudiar e de parlar lo castelhan, e lei deputats dau Parlament de Catalonha pòdon parlar espanhòu coma vòlon, mentre qu’a Madrid s’estúdia pas lo catalan a l’escòla, e lai es enebit de parlar catalan davant lei deputats ò lei senators.
 
Paco Boya, Àlex Moga, Mireia Boya e ara Anna Geli an demostrat qu’èra possible de parlar aranés au Parlament de Catalonha, e ieu tanben me poguèri liurament exprimir en occitan davant una comission parlamentària durant lo debat sus la Lei d’Aran. Pasmens, fòrça catalans, tròp d’elei, sabon pas grand causa de l’aranés ò de l’occitan.
 
Seriá doncas magnific que se poguèsse aprene aumens lei basas de l’aranés, amb una introduccion a la complexitat occitana, dins cada escòla, de maniera progressiva perque proporcionala ai besonhs de formacion dei professors.
 
Per una republica non solament catalana mai pereu aranesa.
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

17 de junh 12.02h

#15 a l'acadèmia francesa deu patoés qu'i tròban tot bissè, en la vita vitanta los gascons ne passan pas au lengadocian e l'occitanisme reau, lo que s'i hè a transméter, n'ei pas pro pèc per ensenhar nh'aute dialècte en Gasconha.


Valora aquest comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de junh 11.33h

Concèptes
Es necite de mettre de concèptes sus las idéas tanhant à l'estatut lingüistic e d'en avalorar la fasibilitat democratica ( liura causida) e economica.
Officialitat:
- Nivèll d'officialitat territoriala respectiva, non forçadament simmetrica...
- Camp ( domènis) de l'officialiat, inclusent totalament ô parcialament l'administracion...
Nacionalitat
- Nivèll de Nacionalitat, supra-nacionalitat, infra-nacionalitat
-Camp ô extendida de la Nacionalitat: singularitat, autonomia, ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de junh 09.02h

#14 Lo pòble, occitan sense o saber, non reclama ni non proclama res. E ieu me chauti d'un pòble que se chauta d'el-meteis.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de junh 09.00h

#11 "Los" Gascons ? Quines gascons ? Quines "Araneses" ? Coneissi ieu de Gascons que trabalhan amb ieu a l'Academia Occitana… Non vos an pas esperat per se fargar una opinion estrategica subre la question d'un occitan estandard d'academia. L'Academia Aranesa de la Lenga Occitana a dos sectors de trabalh : un trabalha subre l'aranés, per vos far plaser, e l'autra per l'occitan estandard. Eles tanpauc non vos an esperat. E son Gascons oficials…


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 14
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 17.29h

#7 Al dos polças al debàs :

Crèsi pas que lo pòble occitan vos aguessa demandat de proclama una republica democratica occitana e enquèra mens una republica democratica catalano-occitana...

mas benlèu que vos n'en fotetz del pòble vertat ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 16.18h

E s'èri a la vòsta plaça que'm chepicarí purmèr de non pérder Provença, qu'ei de mau estar òccitanista acerà e ne j'ètz pas per arren


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 16.15h

Totun vertat qu'am ua acadèmia francesa deu patoés dont la mala-òbra ei presada a jornalet e en Catalonha. Urosament n'ei pas doman que los gascons e los aranés ne's someteràn au lengadocian para todos


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 13
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 16.13h

#10 lo dia qüan sii utilizat peus gascons e peus aranés que'n tornaràm parlar. Que cranhi per vos qu'atenditz longtemps praubin :/


Valora aquest comentari:   votar positiu 16   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 15.46h

#9 Vos cal informar: los Occitans an un occitan estandard qu'i trabalha l'Academia Occitana. E que ne vos chautètz non l'empacha ni d'èsser, ni de s'afortir, ni de se confirmar, ni de s'aprigondir. Urosament…


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 17
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 13.23h

#5 los 16 000 000 d'occitans n'an pas nada lenga estandarda senon lo francés. Aquò ne'ns viraré pas lo trabuc que los moièns ne son pas enfinits e que cau purmèr utilizà'us a casa que capvath ua populacion qui n'ei pas motivada a har soa ua lenga qui n'ei pas la loa e qui ei dejà pertocada peu catalan, peu castelhan, per l'anglés e peu francés


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Perfil

Gerard Joan Barceló

Gerard Joan Barceló logo rss

Lingüista, professor agregat de gramatica e director de la revista electronica universitària Lingüistica Occitana. President de l'associacion Los amics de Jornalet

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions