CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 18 d'octòbre

Marçal Girbau

Dijòus, 17.5.2012 03h00

L'estandardizacion de l'occitan (V): Soïssa, o lo bon camin de la diglossia


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargament


Carta lingüistica de Soïssa segon http://en.wikipedia.org/
© Kokiri




Etiquetas
estandard, estandardizacion, girbau

Me sembla que non apondrai pas res de nòu se disi que la sociolingüistica s'es interessada dempuèi la siá naissença per la situacion lingüistica de Soïssa. E pensi que non vos dirai tanpauc res de nòu se vos expliqui que Soïssa es un estat especialament sensible al respècte dels dreits lingüistics dels quatre "pòbles" istorics del país. Me sembla que totes sabèm que las quatre lengas istoricas soïssas –o çò que ne demòra uèi– i son oficialas e que los dreits lingüistics son reconeguts per tot lo territòri nacional. Uèi, çaquelà, vos voliái parlar de quicòm mai. Concretament, m'agradariá parlar de la Soïssa dita "alemanda" e de cossí fan los soïsses "alemands" per aver una lenga estandardizada e, a l'encòp, manténer lors parlar locals. Aqueste subjècte foguèt ja prigondament analisat pel grand sociolingüista Charles Ferguson, dins lo seu conegut article de 1959 sus la diglossia. 


Primièrament, pensi que seriá bon d'explicar qu'es aquò de la "Soïssa alemanda". Lo concèpte "Soïssa alemanda" servís per classificar aquelas zònas de Soïssa amb una populacion majoritàriament germanofòna. Mas aqueste "alemand" es l'alemand estandard que se pòt ausir suls jornals de la television de Berlin? Non. Es fòrça diferent, es talament diferent que los parlars locals de Soïssa son incomprensibles per un alemand qu'aja sonque estudiat, ausit e parlat l'alemand estandard. En mai d'aquò, quand los soïsses aprenon l'alemand estandard a l'escòla, eles tanben an aquela sensacion que çò que son a aprendre non es vertadièrament çò que parlan per la carrièra. S'agís, doncas, d'un ensems de parlars locals que, en mai, tanben son fòrça diferents entre eles e que van associats a un fòrt sentiment d'identitat locala: los que parlan zuriqués se sentisson de Zurich, los que parlan bernés se sentisson de Berna, los que parlan lucernés se sentisson de Lucerna, etc. 


E cossí fan los Soïsses? S'i pensatz un moment, veiretz lèu los parallelismes que se pòdon establir amb Occitània, ont tanben i a un grand ensems de parlars locals, que sovent marcan fòrtas identitats localas, e que i a una volontat de las gents de los protegir. Vertat, i a quicòm de plan diferent: a Soïssa i a una fòrta transmission intergeneracionala, alara qu'a Occitània aquò's mai complicat, de còps quitament dins lo mitan occitanista. Vos prepausi, pasmens, de daissar pel moment aquò de costat. 


La realitat es que los soïsses an capitat. An sabut servar e conservar lors parlars e, a l'encòp, aver un estandard fòrt de dimension internacionala, sens aver besonh de passar per una lenga "estrangièra", coma seriá lo francés. Lo sistèma soís es çò que podèm nomenar "distribucion de foncions" o "distribucion jerarquizada e complementària de las foncions comunicativas" (Bastardas, 1996), qu'es fòrça parièr a çò que Ferguson definiguèt coma "diglossia", mas m'estimi mai de non utilizar aqueste mot perqué lo sens original del concèpte de Ferguson foguèt alterat al cap d'un moment per de sociolingüistas coma Fishman o Aracil, que li donèron una connotacion negativa, e uèi la màger part de la societat qu'utiliza aqueste concèpte l'utiliza dins aqueste sens "negatiu".


Per resumir, doncas, los soïsses establisson un sistèma d'organizacion sociolingüistica ont l'estandard servís exclusivament per cèrtes usatges e situacions plan determinats, e los dialèctes o parlars locals s'utilizan pels autres usatges. D'aqueste biais, los parlars locals contunhan d'èsser utils e necessaris per cèrtas comunicacions, e, doncas, pòdon subreviure. Albert Bastardas, lo sociolingüista catedratic de l'Universitat de Barcelona, explica fòrça plan l'organizacion soïssa, e nos conta aquò dins la siá òbra "Ecologia de les llengües" (1996): "La varietat estandard es la varietat utilizada de costuma per las foncions oficialas, dins l'ensenhament, per las ceremònias religiosas, pels panèls publics, pels mèdias de comunicacion e en tot çò qu'es escrit, e per amor d'aquò, la cal aprendre a travèrs de las aisinas institucionalas adaptadas– es a dire, lo sistèma escolar. Per contra, las varietats localas oralas fan part indissolubla de la socializacion naturala dels individus –dins la familha, dins los grops d’amics, etc. – e son utilizadas per la màger part de las interaccions quotidianas per la generalitat de la populacion."


Qué vòl dire tot aquò? Vòl dire qu'aqueste sistèma es perfait e se deu aplicar còp sec a l'occitan? Non. En fait, la primièra causa que caldriá precisar es que non es completament vertat que los soïsses non escrigan jamai en dialècte. Ni tanpauc que non l'utilizen jamai pels mèdias de comunicacion. Es per aquò que la setmana venenta anam aprigondir un pauc mai sus tot aqueste sistèma de la distribucion foncionala, e parlarem dels critèris per determinar quora seriá plan d'utilizar la varietat estandard de l'occitan e quora deuriam utilizar la varietat locala. Mas i a quicòm de fòrça clar: eles an pogut conservar lors parlar locals perqué lors parlars locals an contunhat d'èsser indispensables. Vaquí la clau de la supervivença de tota lenga.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

21 de mai 14.15h

Avia dich dins un comentari dau precedent article de Marçal Gibrau, que parlarai de la situacion en Austria. Farai nonmàs una presentacion corta perque lo present article nos balha pas la distribucion precisa de l'usatge dau dialecte e de l'estandard. Sirà per la setmana que ven adonc, esperarai una setmana per balhar de las precisions.

Austria es pas dins la situacion de la Soïssa : qu'es un estat monolingüe, emb minoritats nacionalas (croatas, tziganes, echa). Qu'es un estat de linga a... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de mai 12.30h

#12 Adiu, n'ei pas un problèma lengadocian mes de tots los dialèctes. Que caleré díser meilèu "un Estat particularament sensible al respècte..."


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de mai 11.49h

Quin ei eth problèma de "especialament" en lengadocian/referenciau?


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de mai 19.40h

#8 Fòrt plan, òc be quiò: "la sociolingüistica s'es interessada dempuèi la siá naissença PER la situacion lingüistica de Soïssa", "un estat ESPECIALAMENT sensible"... e bahida audes exemples, mes que'm limiti ad aqueths dus per'mor que non soi pas segur deth men lengadocian. Hens eth sò perhiu, que supausi que "sufista" e vòu díser "sofista", e "allucar" non sèi pas çò que vòu díser.

Mes bon, qu'ei un amic tò, qu'ètz tots dus der'escabòt deths quate esvarjats qui pretenden ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de mai 14.58h

Òsca per aquestes artícous de qualitat qui hèn avançar lo debat com jamei abans.
Cresi tanben que l'occitan estandard existís dejà. Un tipe qui escriu dins lo Jornalet sap plan que, s'utiliza mots que eth sol compren, lo monde ne'u va pas léger e se va cansar lèu. Doncas li cau estandardizar haut o baish automaticament, e benlèu inconscientament. Estandardizam automaticament, depen dab qui parlam.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de mai 11.27h

#6 Sénher Loison, ta comparason es inadaptada. Alemanic es una varietat de l'ensemble linguïstic alamand. Doncas, quand un Suisse alemanic apren l'alamand, es coma quand un Alsacian apren l'alamand : apren a escriure una "sembla varietat", vesina de la sieuna ; "sembla varietat", estant qu'un estandard, alamand o non, non es una varietat naturala que locala, se que non una convencion. Lo lengadocian no es res mai qu'un grop mal definit (indefinible dins l'absolut scientific) de varietats loca... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de mai 11.14h

#5 Marçal Girbau viu ara e trabalha a Tolosa, e i parla (fòrt plan) occitan ; donc, es occitan. E es plan mai occitan que non pas totes los amòris que non parlan la lenga, siá per ignorança, siá per vergonha. Se reconeis un uman a sa òbras : Sénher Girbau parla occitan, donc es occitan. E mai venguèsse d'una autra planèta o d'una autra dimension !


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de mai 11.09h

#3 L'occitan estandard de l'Acadèmia Occitana non es "de lengadocian". Lo mieu papet lengadocian non parlava coma ieu t'escrivi ara. L'occitan estandard es una convencion coma tota lenga estandard, sens autenticitat localista de ges de biais.


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de mai 12.19h

En tot cas, los alamanics qu'an la lor wikipèdia pròpia, diferenta de l'alemanda, la wiki alamanica, compartida per locutors de pais europèus divèrs dab quate gran portaus regionaus (soïs, alsacian, soab, e badés ) . O sia que l'alamanic i ei defenut e illustrat com grop lingüistic o lengua distint de l'alemand per quites locutors. La lenga alemanda qu'ei plan oficiau en Soïssa, totun que i ei considerada com lengua de cultura, non com lengua nacionau. Que cau parlar de soïs alamanics... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de mai 10.21h

Aqueles articles de Marçal Girbau me fan pensar a la vièlha cançon dels Beatles: He's a real nowhere man, / Sitting in his Nowhere Land, / Making all his nowhere plans / for nobody.


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Marçal Girbau

Marçal Girbau logo rss

Filològ e promotor cultural, especializat sus las relacions occitano-catalanas.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions