CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 24 de mai

Marçal Girbau

Dijòus, 24.5.2012 03h00

L'estandardizacion de l'occitan (VI): un acòrd nacional per l'occitan


Comentaris 18 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (22 vòtes)
carregant En cargament


La setmana passada vesiam cossí fasián los soïsses germanofòns –òc, o ai plan dit: germanofòns– per s'organizar. Diguèrem que, en fait, non èra completament vertat que non escriguèssen jamai en dialècte ni tanpauc que non l'utilizèssen jamai pels mèdias de comunicacion. Efectivament, los soïsses de la zòna germanofòna an codificat lors parlars locals e escrivon en dialècte per cèrtas comunicacions, particularament las localas e las "non-institucionalizadas". Per exemple, per enviar un corric als amics, per dire quicòm per SMS –darrièrament per whatsapp diriam...– al collèga del trabalh, per cèrtas publicacions o revistas localas, per cèrtes libres dels enfants –coma las bandas dessenhadas–, quitament per cèrta literatura en foncion de la volontat e lo sentiment de l'autor, etc. E non es tanpauc completament vertat que los mèdias soïsses utilizen tostemps l'estandard. Òc, las informacions e los jornals de ràdio e television son, normalament, en alemand estandard. Çaquelà, la programacion de distraccion o los late-shows se fa mai que mai en varietat locala. En mai, tanben podèm parlar del molon de gropes de musica soïsses, quitament de musica modèrna, que cantan en varietat locala. Al delà dels detalhs, pasmens, çò que me sembla mai remarcable es que se los soïsses an capitat de conservar lors parlars locals es perqué lor an atribuit de foncions socialas especificas e non an permés que l'estandard i intrèsse. Es a dire: un soís de Berna non parlarà jamai en estandard amb un autre soís de Berna, siá de la classa sociala que siá, siá pel subjècte que siá. Per contra, se per exemple devon signar un contracte comercial, lo redigiràn en estandard, qu'es la lenga de l'administracion. Aquò a permés la bona "con-vivéncia" entre l'estandard e los parlars locals, quicòm que non an pas capitat d'aver d'autras lengas, coma l'espanhòl, lo francés o –vau èsser franc– lo quite catalan. Me sembla que sonque aquò nos deuriá ja far soscar. 
 
Alavetz, cossí deuriam far a Occitània? Cossí podèm aprofeitar las idèas soïssas per ensajar de "maridar", d'un costat, non solament la volontat de garantir la supervivéncia de las varietats localas mas tanben de garantir lo dreit de lors locutors d'utilizar tant coma siá possible lor varietat locala, e, a l'encòp, aver una varietat de lenga que garantisca la compreneson al 100% entre los locutors dels diferents punts geografics, e qu'aja una sola forma per las comunicacions non localas, qu'aja una sola forma internacionala per s'exprimir a l'exterior, una lenga estandard que siá, fin finala, lo punt d'encontre de totes los occitans, sens cap de diferéncia a l'escrit, malgrat que totes siam diferents e o volgam aital? 
 
Me sembla que la primièra causa que caldriá aprendre dels soïsses es l'unitat nacionala. Òc, nacionala. A Occitània nos mancan d'acòrds nacionals. Òc, nacionals. E ara cal un grand acòrd nacional per la lenga occitana. Qué vol dire un acòrd nacional? Vòl dire una carta interregionala per la lenga occitana que non parla pas de las questions polemicas? Diriái que non, que la carta es quicòm de plan positiu e important mas caldriá anar mai ailà. Un acòrd nacional vòl dire que las doas tendéncias actualas de l'occitanisme –partits politics, associacions, universitaris, institucions...– devon negociar e arribar a punts comuns sus aquelas questions que uèi provòcan encara fòrça divergéncias socialas, que non son positivas per degun. Totes sabèm que n'i a doas de tendéncias, e totes sabèm qualas son. Es una realitat. De la meteissa manièra que i a doas acadèmias –malgrat que n'i aja una que diga qu'en fait non o vòl pas èsser! Çaquelà, devèm començar d'assumir que l'una non ganharà jamai l'autra, ni al revèrs. Lo sol camin de victòria e de prosperitat es la negociacion, l'acòrd, "aquò per tu, aquò per ieu". Principi essencial del liberalisme politic e de las idèas de progrès de l'Euròpa dels darrièrs sègles. 
 
Atencion, çaquelà. Aqueste acòrd nacional se deu sosténer sus tres principis capitals, que las doas tendéncias devon assumir completament. Primièr principi: cal protegir e garantir los dreits de las varietats localas e la diversitat de parlars. Segond principi: nos cal un sol estandard, amb una sola forma escrita, que siá la forma institucionala, la forma utilizada per las comunicacions non-localas e la forma de referéncia internacionala de l'occitan. E aqueste estandard deu èsser tanben ensenhat dins las escòlas e collègis d'Occitània tota –e remarqui lo "tanben". Tresen principi: cal atribuir un ròtle plan clar a l'occitan estandard e un autre a las varietats localas, e se deu combatre "l'intrusisme", siá de l'estandard dins las foncions atribuidas a las varietats localas, siá al contrari.  
 
Dijòus que ven, encara un pauc mai. 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

7 de junh 14.01h

Normalisar, es una question que se'n tòrna sempre coma s'èra aquí la causa la mai importanta de far ara subran.
Vau aprofiechar d'aquest article per pausar d'autrei questions que mi fan resson cada còp qu'entendi parlar de normalisar la lenga. Ja, mi sembla important de veire e tirar leiçon deis autrei cas de lengas normalisadas, e de son contexte. Parlar de l'alemanic es una causa, auriam poscut pereu parlar dau catalan, bòrd que son de lengas qu'an un estatut e una realitat un pauc sim... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de mai 01.48h

#16 benlèu que nos caldria evitar los mots tròp durs e los prepaus dasagradius envèrs los moviments regionalistas non-occitanistas.
Deurem laissar de caire un jorn aquestes mots que faran dificil tot dialòg dins l'avenidor.
Avisem-nos tambèn de pas aver mai d'un còp l'irresistible tentacion de dire que los fautius son eles e pas nosautres .

Sem qualqu'uns occitans "d'en bas " , liures e amoroses de lenga nòstra que pensam que fin finala , nòstres adversaris son benlèu pas aqueles reg... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de mai 14.48h

Lo PS se'n fot de l'occitan e d'Occitània, aquò ei pas navèth.
E Vauzelle ... minja dens la man deus provençalistas, lavètz serà pas dab eth que Provença sauvarà sa lenga


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de mai 13.23h

#14 Z'explique per çò qu'es pas una preocupacion dau PS. Adonc, pas de politica comuna sus la question. Mas qu'es pas lo sol subject per lo quau quò se passa entau.

La Vau d'Aran e la Generalitat de Catalonha son fòrça implicat dins lo Congrès Permanent de la lenga occitana (que prenguet la sega de l'ARPOLOC). Manca mai que mai lo nòrd e l'est d'Occitània (emb l'excepcion de la region Ròse-Aups).


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de mai 11.18h

Un pecat per un acòrdi, es que totei lei regiens occitanas son presididas per d'òmes dins lo meme partit.
De la Provença-Aups-Còsta d'Azur ambé Vauzelle dau PS fins a Rousset dau PS (la soleta regien UMP es Alsàcia...).
Mas "estranhament" arríbon jamai a çò qu'un acòrdi inter regionau per la lenga occitana recampe totei lei firmas de totei lei regiens... Dins l'APORLOc manca l'un, dins un autre programa inter occitan, manca l'autre...

Coma va podetz explicar ?
E faudriá veire tantbe... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 22.30h

L'estandard sens clam es levat, l'estandard sen-ens clam es levat ! (;-)


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 19.19h

Marçal,
De longa los tius articles me fan pausar la question aquesta:

A l'occitan li fa mestièr un estat (d'Occitània), o al mens mai d'independència politica?
Al projècte (sòmi?) d'un estat occitan (o quina estructura que se'n acercariá) li fa mestièr l'occitan?
A l'occitan, li fa mestièr un estandart ?
A l'estandart li fa mestièr una estructura nacionala occitana per poder existir?

La sola sembla-responsa que tèni es aquesta "Òme d'òc as dreit a la paraula: parla (ta lenga)"


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 16.01h

Jo qu'èi avut era revelacion: eth unic estandard occitan qu'a d'èster eth gascon de Lorda, pr'amor que Diu ei gascon, com ac sabem totis. Bon, jo parli d'un estandard peths occitans non gascons, eh, pr'amor peths nosautes, qu"avem dejà dus estandards fòrça beròis. Eths Aranesis qu'an eth aranés, eths biarnesis (faussis e cortesis) qu'an eth biarnés, e nosatis gascons qu'avem eras nòstas lenguas, perdon luengas, perdon, lengas, perdon, lencas, perdon, lencos gasconas pròpias, que Diu ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 15.43h

#9 Me sembla (de confirmar) que l'ideia es : prenem lo dialecte lengadocian coma basa perque centrau e conservator, e meten z-i lo vocabulari que ven d'autres dialectes e que l'i es pas (en l'adaptar).

Mas, si es plan compres l'ideia de l'estandard pluricentric es de dire : gardem las fòrmas mai especific de chasque grand dialecte, en chausir las conjugasons comunas emb lo lengadocian e lo vocabulari 'autentic" dins tots los dialectes en l'adaptar au demai. De segur per un mot precis, fau ne... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de mai 15.18h

Se la logica ei : prenem lo mot lengadocian per'mor ei centrau, i a pas qu'a cusir lo dialècte lengadocian per l'occitna estandard. Mes cau estar clar aqui dessus.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Marçal Girbau

Marçal Girbau logo rss

Filològ e promotor cultural, especializat sus las relacions occitano-catalanas.

mai d'informacions

contactar l'autor

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions