CAPCALERA: la botiga

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 20 de genièr

Joan-Loís Blenet

Dimècres, 2.12.2020 03h00

Lengas e pensada


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargament


Comfreak




Demest las discutidas sus las lengas s’oblida l’importància qu’an per la pensada.
 
Es pas, la lenga, una aisina de comunicacion simplòta. E de passar de l’una a l’autra es pas equivalent coma de passar d’aiga per un tudèl rotge o verd.
 
Per mesurar lor importància es plan de pensar, per exemple, qu’en breton l’arbre es femenin. La simbolica de l’arbre mascle es anequelida, lo garric garrut es pas pus l’imatge dau paire senhorejant mas la d’una maire. Revision generala pels ‘psis’!
 
Autre exemple, en alemand lo solelh es femenin e la luna es un mascle, coma la mòrt amai. Amb aquò anatz revirar nòstra literatura de luna doça e de solelh rèi.
 
Las lengas pòrtan un fum de diferéncias de pensar lo monde, la vida.
 
Atal lo francés es una lenga de possession, es lo vèrb aver qu’es l’auxiliari de èsser: “j’ai été”. L’occitan es mai de l’èsser qu’es el son auxiliari: soi estat.
 
Aquestas diferéncias se trapan dins un fum de biais de parlar de la vida vidanta.
 
Atal se lo francés ditz “ma femna, mon filh, ma veitura” l’occitan dirà “la femna, lo filh, la veitura”. O lo “je vais prendre ma douche” meravilhós. Ditz plan que la docha dèu esser seuna e, amai, que se la cal prene. Avisa la possession! Dèu estre tant teuna la docha per te banhar?
 
Las lengas nos fan filosofar sens o saber.
 
 
 
abonar los amics de Jornalet
 
 


 



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Comentaris

4 de decembre 16.56h



Temps a, la linguistica debatèt bravament d’aquelas questions. Es pas pus gaire lo cas al jorn de uèi. Çaquelà, per d’unes que i a, res a pas cambiat e, subretot, aquela teoria s’es democratizada dins lo jornalisme e lo militantisme (1)



Sembla pas que las lengas, en elas-meteissas, « filosofen » o « marquen la pensada ». De monde que parlan la meteissa lenga podon pensar de causas del tot diferentas sus totes los subjèctes. Se coneis pas que « la » solelh o « lo » luna... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de decembre 11.38h




Temps a, la linguistica debatèt bravament d’aquelas questions. Es pas pus gaire lo cas al jorn de uèi. Çaquelà, per d’unes que i a, res a pas cambiat e, subretot, aquela teoria s’es democratizada dins lo jornalisme e lo militantisme (1)



Sembla pas que las lengas, en elas-meteissas, « filosofen » o « marquen la pensada ». De monde que parlan la meteissa lenga podon pensar de causas del tot diferentas sus totes los subjèctes. Se coneis pas que « la » solelh o « lo » lun... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 14.34h

#2 Es vertat, l'èrba es totjorn pus vèrda a co del vesin e cal plan destriar la teoria, l'ideal, de la realitat
prosaïca. Es tras qu'exacte que la lenga estructura lo biais d'interpretar la realitat e doncas de pensar. Rai, mas en despièch d'aquo se constata que los comportaments umans, bons o marrits se retroban pertot amb de proporcions identicas quinas que siaguen las lengas parladas . Lo fach que i aja de lengas que d'un punt de vista semantica semblarian mai biaissudas, democraticas... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 08.44h

#1 En creòle , se ditz parièr com en lingala ! pròba d'un biais de pensar qu' a passat la mar en lo cap deus presoners esclaus !

En creòle , tanben i a un biais de pensar hòrt interessant , de mau encapiar per un Europèu: lo còs d'una persona n'es pas la persona , es quauquarren mei, es sonque lo supòrt de la vita de la persona. E cresi qu'an rason ...
Per exemple, ne se ditz pas : "sui malaut" , mès "èi lo còs malaut", " sui malaut" vòu díser que "me... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 06.48h

A jo tanben m'agrada hòrt que l'occitan n'emplega pas possessius per tot ! me sembla que n'es pas per còp d'azard , significa quauquarren prehont ! "Je mets MA chemise" Perque insistir sus la possession ? vas cargar la camisa deu vesin ? non ! >> lavetz "me hiqui LA camisa" : sonque per díser çò que hès , es pro ! sufís !

Pròche d'aquò , un aute biais de díser en occitan m'agrada hòrt : "MON chien" ! Non ! es "LO can " Ne lo possedisses pas !... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 de decembre 11.51h

Assiau !

Lor caldriá pas tanpauc far dire çò que dison pas, totas caracteristicas an pas estadas creadas ambe una reirepensada civilizatritz. S’es mai fach çò me sembla de per çò se podiá far al moment volgut, que pòdon marcar un manca de creativitat tanben, es pas lo fruch d’una pensada determinada intencionala. An pogut tanben evoluir d’un biais o d’un autre. Tanben n’en cal pas deduzir d’unas certituds descabestradas tanpauc.

Podèm sonque diser dins aquel grop de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 de decembre 09.48h

Aquò's fòrça juste !
Seré quitament plan de collectar totis los biaishes diferents de pensar que son presents dens d'autas lengas. En lingala, per díser "Sénher, Dauna, Mossur o Madama", se ditz simplament "Tata (=Papà) o Mamà", çò que deisha soscar sus las relacions umanas d'acerà. Es pas qu'un exemple a demiei d'un pialat d'autes ...


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Las mai...


Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions