CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 de setembre

Laurenç Revèst

Dijòus, 28.12.2017 03h00

Lo ladre dei Lacs


Comentaris 6 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargament


Entre leis escarts d’Entrevaus, se’n tròba un sonat Lei Lacs
© joopwiki

Llo còl qu’aqueu paure ladre auriá passat per quitar lo Comtat de Provença se ditz aüra lo còl de Vèrs Lacs (francizat en “Velacs”).
© Naturistes Maralpins




Etiquetas
Catalan, Entrevaus, Gavotina, legenda, Revèst, solidaritat, solidaritatCatalan

Legenda dau país entrevalenc en clinh d'uèlh ai peunencs escaisnomenats "los Catalans" e... a l'actualitat. 
 
Entre leis escarts d’Entrevaus, se’n tròba un sonat Lei Lacs[1].
 
Se ditz qu’es aquí lains qu’arribèt una mauparaa a un païsan, sonat Carles Poget, devengut ladre (leprós) en cauva d'una fònt contaminaa per son vesin gelós. Devengut paure ladre foguèt bandit per leis autoritats que destorbava lei richàs que faián comèrci au mercat, volián plus de sei produchs. E doncas viviá plus que d'aumoina. Gaire de temps puei, lo vesin si faguèt un plasir de crompar tot sei bens per quatre sòus e de lo chaçar de sei terras.
 
Aviá pres costuma de viure sus lei colets en amont de son anciana bastiá, dins un d’aquelei chabòts fachs de peira (tochs, ostaus somaris) per gardar lei bèstias. Viviá en retrach de la societat, entre rocalhas e ginèstas. Lo mond lo sonavan l’ermita mas d'unei n’avián talament paur qu'ausavan plus parlar de veu (d’eu). Paimens èra brave e respectat perqué èra masc e conselhava a gratis cu òu demandava. 
 
Viviá ailà e destorbava plus degun. Faiá atencion de pas se far veire per lei pastres quora d’unei passavan. Aviá un pauc d’aiga en un luec sonat La Fònt de Fabre (francizat en “Fouent de Fabre”). Cultivava tot ce qu’èra possible en aquela marriá terra, e conoissiá lei plantas per completar coma possible. Tabic tabòc, capitava de manjar un pauc. Quauquei de seis amís li adusián un pauc de manjar. Trobèt quitament lo biais de tancar la progression de sa malautiá en furnant dins lo plantum. De gents venián d'escondon lo consultar. 
Durèt fins a un ivèrn particularament dur. Quitament lei tisanas de sàuvia bastavan plus.
 
Aviá agotat totei sei resèrvas. E Carles se sentiá morrir de fam. Èra complicat perqué lei recòltas avián estachas marriás l'an d'avans per tot lo país. Se demandèt coma far. Sensa ajua. Veguèt pas d’autra solucion que d’anar trobar son ancian vesin, l’escart lo mai pròche, per demandar un tòc de pan. Trantalhèt ben avans de li anar, mas faliá ben. Après de temps i arribèt. Li faguèt estranh, mas èra la soleta solucion per veu. 
 
Piquèt a la pòrta de la bastiá. La serventa, sonaa Anna èra una amiga, durbèt la pòrta. Carles li demandèt de sobrilhas. Lo mèstre de l'ostau, sonat Marian Rabiós, aguent auvit lei paraulas de Carles, li diguèt de partir qu'au senon lo farián córrer sei chins. Coma comencèt de s’excusar e que lo mestre trobava que durava de tròup, lancèt lei chins après de veu. Corrèt lo mai possible e se metèt a la sosta, en aut d’un aubre.
 
Lei chins demoravan sota l’aubre au fons dau jardin e tornavan pas. Alora la serventa deguèt anar lei cercar. Mas aguent pietat dau paure, prenguèt au passatge un tròç de pan per li donar.
 
Lo ladre, veguent la serventa, la gramercièt e li diguèt: “Un jorn, sota lo taulier de l’ostau d'aquesto mesquin de Marian, li serà una lòna d’aiga pichona. Quora veiràs aquò, ti faudrà partir sensa dire ren a l’ostalaa.
 
E se’n anèt a pè devèrs lo nòrd en esperant benlèu un melhor tractament dins lo Reiaume de Pemont-Savòia (en Comtat de Niça). Trobèt sosta pròche lo valon dau Chastelan, dins lo quartier dau... Lagàs, sus la comuna de Peunas. E d'alhors ailà, dins son exili, que trobèt l'element mancant non solament per tancar la lepra mas per l'arrestar definitivament. 
 
Lo temps passèt. Anna aviá quasi oblidaa l’istòria fins qu’una lòna apareissèt sota lo taulier, e creissiá. Se’n anèt quant e quant. Arribaa au nivèu de l’aubre, l’ostau se prefondèt en silenci dins un...lagàs.
 
Se’n anèt en vila per prevenir lei gents que son mèstre e mai l’ostau entier avián desapareissut. Passèt per fòla. Mas una tropa montèt veire. Trobèron plus qu’un plan dins lei colets, sensa ni aiga ni ostau. Plus pai una peira. Plus pai una bèstia. Plus ren... Aviá rason.
 
Se ditz qu’es d’aquela istòria que vendriá lo nom dei Lacs.
Anna anèt cercar Carles per li dire la nòva. Lo cònsol d'Entrevaus tornèt la bastiá a Carles. Anna l'esposèt e foguèron aüroses. Lei gents d’Entrevaus aurián puèi fach bastir una capèla sus un puei dau mont que restava Carles per se sovenir d'èstre totjorn un pòble liure dei prejutjats, leiaus devèrs se e leis autres e per èstre solidaris. E tanben en memòria d'un òme qu'èra respectable e de prètz per la màger part deis entrevalencs, maugrat lei diferéncias.  
 
E lo còl qu’aqueu paure ladre auriá passat per quitar lo Comtat de Provença[2] se ditz vaüra (aüra) lo còl de Vèrs Lacs (francizat en “Velacs”). 
 

 

 

[1] L’apelacion de “Lacs” es pron espandiá en Occitània, avèm l’escart dei “Lacs” sus la comuna de Pelha (Comtat de Niça), la comuna de Lac (en Bearn)... Mas dins la màger part dei cas, coma es lo cas aicí, se tròba ges de ”laus” ni de lòna en aquel endrech.
[2] Mas d’un costat coma de l’autre, totjorn en Gavotina, de dialècte occitan vivaroaupenc.



abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

30 de decembre 15.40h

Mercé per las precisions.
Belloia lenga gavotina! A! Las "d" intervocalics son ben usats en gavotin, mai que mai las finalas femininas dels participis passats... A Tolosa, i a tanplan una destibada consonantica de las flexions dels vèrbes, imperfèits e preterits, eca... Mès es de biais de díser...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de decembre 10.36h

#3 Gavòt, sinonim de vivaroalpenc. E Gavotina, airal dal Gavòt.

Sus Internet?
Picatz e dòna
https://www.google.fr/search?q=Gavotina&safe=strict&client=ms-android-orange-fr&ei=NlxHWpCqPMLTsAfU46eoCA&start=0&sa=N&biw=1100&bih=1736&dpr=2

Per exemple, un blòg GAVOTINA DAL PALHON - Articles istorics, lingüistics, politics http://gavotina-dal-palhon.over-blog.com

un site Web amb un article per exemple "En Gavotina l'occi... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de decembre 10.00h

#3 chal cerchar e qual cercha, tròba!

Per exemple, sus la mapa d'Occitània http://img.over-blog-kiwi.com/0/56/88/58/20160512/ob_d31427_carte-d-occitanie.jpg


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

30 de decembre 09.15h

Gavotina / Gavoutino / Gavotine
Cap de traça d'aquel nom sul wèb, nimai amb Entrevaus...
Cossí s'explica aquò e ont es exactament aqueste paisòt ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 11.25h

#2 es un escaisnom collectiu per los peunencs, segurament dal temps dals Còmtes Catalans o en referéncia?
En Gavotina avèm de traças d'aquel temps coma Barcelona dals Alps (Barcelonnette) qu'es gaire luènch


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 11.12h

Perquè los estatjants son escaisnomenats " los Catalans" ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Laurenç Revèst

Laurenç Revèst logo rss

Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions