CAPÇALERA: MACAREL

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 6 de julh

Laurenç Revèst

Dijòus, 9.1.2020 03h00

Morsegar dins lo Creissent


Comentaris 22 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


Un projècte que voirio vos parlar es aquel: http://parlersducroissant.huma-num.fr. Un trabalh remirable.

Ja perqué s'agisse de far de collectatges. E per reculhir l'occitan tal coma es parlat, es ben. Es un trabalh que tot occitanista deuria far.

Segond, perqué lo nòrdoccitan es l'airal lo mens ben conoissut e documentat de l'ensèm occitan (lo vivaroalpenc encara mens que l'alvernhat, lo lemosin un pauc de mai). 

Tèrç perqué es un airal de contacte amb las lengas de Oui. E pausa la question de ce qu'es una lenga, los limits de lenga de mema origina (latina), la variacion, la codificacion. La dominacion lingüistica entre lenga oficiala, legala, obligatòria e lenga non oficiala, qu'es mesa en reculaia d'aquel fach inegalitari. Doncas la diglossia anciana d'aquel endrech, qu'es per part lo brèç dals Borbons, lo Borbonés.  Per la question de limit, en observant de critèris fondamentals de basa en rapòrt de l'occitan e de las lengas d'Oui (berrichon coma autra part peitavin) o arpitan), se deu ben definir un parlar limit a 51% amb de traches occitans avans bassacula a 49% per lo parlar vesin. Amb un pauc d'astre, sensa aver un parlar a 50-50 pila...  Subretot que la fonetica, la fonologia son fonsas e al contrari lo lexic mai fluctuant possiblament.

Ce que conoissio dal Creissent, lo roman Le couteau sur la langue de Merle. Qualques libres lemosins que ne'n parlan. Un viatge personal quasi mistic entre Montluçon e Peitau a reculhir de toponimes e observar los païsatges en rapòrt de la mapa d'Occitània de Pach d'Aicí e ara.  

Polèm felicitar l'equipa entorn de Nicolau Quint, conoissut per aver trabalhat sus l'occitan vivaroalpenc de Sèina das Aups, e d'autres luecs de l'espaci nòrdoccitan, d'aver esperlonjat l'òbra fins encuei.  

Remarcar que se l'usatge dal pronom personal subjècte es fach en creissent, coma en lo nòrd de l'occitan dal Pimont per exemple, es probable un fenomèn qu'a poscut conóisser lo sudoccitan cf. presentacion orala de Sauzet.
 



O tanben que la traça de l'occitanitat anciana ten a l'usatge d'arcaïsmes trobables coma autra part en occitan. Lo mot or que ven d'ora, en situacion de compausat mentre que en usatge solet es œr. Coma en suspelenc (Suspèr, Alps Maritims) que trobam "armanco" al manco mentre que "au" es utilizat de'n pertot per lo rèsta dals cases, parier a Recabruna "carriera dar gomb" carriera dal gomb (rue de la piste du moulin à huile), a Castilhon "Ar Pran" Al Prat, a Levenç "dar bual" dal beal, cf. comunicacion escricha de Quint sus lo site citat primier e sus aqueste.
 
 

Un autre cas  interessant, en susfàcia e sensa conóisser lo detalh de las transformacions de fons, es lo cas dals plurals "-ai" o en "-e" cf. Maurer  que fa de segur pensar a l'occitan de transicion qu'es lo vivaroalpenc de la ciutat de Mentan (Alps Maritims) trobam "a frema sing., e freme plur." o mai a aquel de Recabruna (Alps Maritims) "a frema, /ai frema/" e encara mai luènh a Gòrbs (Alps Maritims) amb la generalizacion de la forma d'article feminin "ai" + cons., "a(i)s" +vocala estendua als dos genres "as òmes", ai fremas"  (coma en provençal amb las > lei e la forma eiretaia de los escafaia per la basa feminina). Chal pensar que los articles e las desinenças finalas son sovent en liam e la finala dals adjectius anteposats "lei bèlei filhas" mentre qu'a Vença es "sei filhei bèlei" o "aquelei bèlei filhei".  
 


Apassionant. Se pausam tanben la question inevitabla de collectar per qué transméter? Qué veire de comun per sintetizar e facilitar la transmission escolara per exemple. Lo pauc d'ancians aguent de mal entre repression e jutjament social d'un costat e fidelitat tripala al sieu país de l'enfança. Mas la fauta a cu se plus degun parlarà plus exactament coma dins lo vilatge x o y. Tant qu'es pròche es ja ben. Ieu sio dialectològ mas penso que l'occitan estandard es util per desvelopar cèrts nivèls d'eschambis.  Brèu.   

Un regret èstre plus tant disponible (ni aver léser) e los quilomètres per tornar enquistar! 



abonar los amics de Jornalet

 

 



publicitat
BANER1: AOF



Comentaris

30 de genièr 18.29h

"Le chasseur (,) il chante" deu èsser com lo castilhan "Le hablo a mi madre"


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 09.42h

#20 Fournioux es un nom de familha dau peís? Qué seriá la forma locala de 'quau nom?
Ven dau forn, come le fornier ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de genièr 22.51h

Y'en sé re d'au tou ! P'tét be? N'atin pâ de t'chi d'qu'au coûta d'la Mârche. N'sachin pâ parqué lau docteu d'occitin vouillin tous au fér au maillm . Yo qu'à pinsa a fér de Guéret lâ proumiér universitâ d'au Crouaissin Marchouai.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de genièr 22.26h

Pas tot a fet come 'quò qu'ne parlin ni l'escrivin dins 'quau costat d'la Marche. Faulh pas crer laus d'la facultat qu'ne conéssin pas biaucòp comin qu'n'atin. I a t-i dau " traducteur"?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 de genièr 21.22h

https://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&obj=livre&no=64624


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 de genièr 20.36h

#15 bònjorn lector,

Aquel tèxt es escrich en occitan vivaroalpenc! E non coma se parla dins La Marcha.
Al revenge, mercés dal vòstre interès. Se volètz m'escriure aicí https://opinion.jornalet.com/laurenc-revest/contacte

serai content d'eschambiar amb vos per ne'n saber de mai.
Al reveire.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 de genièr 18.31h

Qué pa toût a fé coûme quo qu'ne parlin ni l'escrivin din quô coûta d'lâ Mârche. Fauille pâs crér l'au d'lâ faculta qu'ne coûnéssin pas biaucô coûmin qu'n'atin . Yo ti d'ô traducteû?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 14.55h

#10 fake news !


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 13.41h

Qualqu'un es capable:
1- d'èstre sus un mèdia occitanista e èstre coral?
2- de far lo contrari
3- d'anar a la pesca

Seleccionar vòstra respònsa.
un gròs lòt benlèu d'aver en fin...?


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Laurenç Revèst

Laurenç Revèst logo rss

Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions