CAPÇALERA: CURSOS CAOC

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 de setembre

Laurenç Revèst

Dijòus, 18.6.2020 03h00

Artista a la cultura non francoparisenca... pecaire!


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Segon Georges Rivière, Pau Cézanne parlava amb un “terrible accent provençal”

Per Jérôme Garcin, René Char avia un accent meridional pròpi prononciat




Artista a la cultura non francoparisenca... pecaire! Terriblament estranh. E violent/impulsiu o inversemblable o decebent? Anam veire dos artistas, cadun dins lo sieu domèni que foguèron marcats per lor occitanitat coma element negatiu en rapòrt dal personatge que son censat incarnar dins la cultura francesa.

 
 
Dins los pintres, lo cas de Pau Cézanne
 
Cézanne es benlèu d’una familha originària de Cesana. Es balès mas es dich qu’a un temperament doç coma un enfant. Parla amb un fòrt accent provençal, mai exactament un “Terrible accent provençal” cf. Georges Rivière, Cézanne. Le peintre solitaire, Paris, Floury, 1933, p. 72 (veire tanben La peinture couillarde, lettres et propos choisis par Jean-Paul Morel, Paris, Mille et une nuits, 2006).
 
Ambroise Vollard ditz d’el que jura e pronóncia “ottres” per “autres” o pronóncia “temmperamment” e non coma cal, normalament... subretot dins lo pichon Monde (amb l’M majuscula per plaser!) de la cultura francesa.
 
Émile Bernard dins lo sieu libre de sovenirs (p. 16) nòta la dificultat a lo capir, tan son accent “fasia sautar bizarrament las sillabas” e lo “rende risible”. Es “nasilhard e rotlant las r e redoblant las m” segon Jean Renoir.
 
Aquel brave Renoir que deu saber de qué parla, son paire es un occitan lemosin partit se ganhar melhor la vita a París. A segurament degut subir de remarcas sus lo sieu accent dal sud.
 
L’accent doncas d’aquel paure Cézanne ne’n auria quitament fach “literalament vibrar la terralha” cf. Françoise Cachin, Joseph Rishel (dir.), Cézanne, catalogue, Réunion des musées nationaux, 1995, p. 551.. Es dire la malediccion. Per fortuna èra ren de porcelana. Sembla, òc.
 
“D’una timiditat sufrenta” segon Zola, poia èstre pròpi trufandier e ironic, mas tanben devenir bruscament encolerit e violent s’un lo tocava cf. Joachim Gasquet, Cézanne, p. 39-40.
 
Segon Jean Renoir citant lo paire Auguste Renoir: “Cézanne semblava un eiriçon, los sieus moviments semblavan limitats per una invisibla carcassa exteriora; sa votz egalament. Los mots sortion prudentament de la sieu boca, marcats d’un inversemblable accent de z-Ais, un accent qu’anava pas de tot amb las manieras contrarotlaias, exageradament cortesas. Aquel contraròtle se fendasclava de còups: proferava las sieus injúrias favoritas, [castrat] “châtré” e [joanfotre] “jean-foutre” cf. Jean Renoir, Pierre Auguste Renoir, mon père, Gallimard, 1981, p. 127.
 
Referéncia: Paul Cézanne sus Wikipedia en francés.
 
 
Dins los escrivans, lo cas de René Char
 
Veguem aüra lo brave resistent e poèta René Char. Aquel que viuguèt als Busclats e utilizèt de noms occitans per escriure coma “Chants de la Balandrane” (balandran, tèrm emplegat en cò nòstre).
 
Cal saber ja l’istorica decepcion de Derrida a l’escota de René Char cf. Penser avec les oreilles: Voix Libres, François Noudelmann. Max Milo éditions 2019.
 
Mai precisament legir la sieu posicion “l’accent, qualque accent francés que sigue, e avans tot lo fòrt accent meridional [= occitan], me pareisse incompatible amb la dignitat intellectuala d’una paraula publica. (Inadmissible, n’es ver? O avoo) Incompatible a fortiori amb la vocacion d’una paraula poetica: aver entendut René Char, per exemple, legir de per el, los sieus aforismes sentencioses amb un accent que me pareissèt a l’encòup comic e obscène, la traïson d’una veritat, aiçò a pas pauc fach per arroïnar una admiracion de jovença” dins Le monolinguisme de l’autre, ou, La prothèse d’origine, Jacques Derrida ,1996.
 
Aquel autor legit, èra una causa. Mas legissent las sieus òbras amb un accent occitan, grèu grèu! Un trauma.
 
D’autres se contentan de notar “l’accent provençal lo mai sonòr que sigue” cf. René Char allié substantiel, Andre Velter. Le passeur éditeur 2018.
 
“Lo primier còup que sio anat a L’Illa de Venissa per rendre visita, l’ivèrn de 1984, a René Char, dos detalhs m’avian marcats: èra talament grand e balès que la sieu maison dals Busclats semblava tròup pichona per el; e avia un accent meridional pròpi prononciat “ Jérôme Garcin cf. ‘Le véritable accent de Pagnol’ sus Bibliobs 09.10.2008.
 
“ Un accent provençal a copar al cotèl, una conversacion afinolia” cf.’ À propos de…(11) René Char (Par Paul Veyne)‘.
 
Per fortuna, avèm “L’origina provençala dal tèrme [luzerne] (emplegat per Char) es benlèu ren totalament indiferenta se pensam que la votz de l’esperança es sensa dúbit una votz als accents dal Sud”
 
Cf. Ville Isabelle. Une poétique de résistance. Être et faire dans les Feuillets d’Hypnos de René Char. In: L’Information Grammaticale, N. 108, 2006. pp. 49-51.
 
 
Perqué conclurre?
 
Quina plaça per l’occitan aüra en França? Gaire. L’avenir, escur. De sostens estatals rares e de perspectivas totalament marginalas. Individualas. Limitaias. D’espèrs individuals que calria far passar collectius per l’occitan.
 
Se ditz aüra que l’accent occitan es la musica de la paraula (la lenga) perdua. Qu’evòca lo solelh, las vacanças e non lo trabalh.
 
Cresètz qu’es finit lo temps de la vergonha? Penso que non e que la vergonha s’es desplaçaia.
 
L’occitan s’es mai un produch cultural qu’una realitat viva, l’accent es al melhor qu’un marcaire cultural? E manco plus una traça d’una realitat escondua?
 
Es un vestigi que cal radobar per lo restabliment de la lenga, la lenga occitana. Un accent supòrt e non un accent fetiche. Per una lenga supòrt e non una lenga feticha.
 
 
 
 
 
abonar los amics de Jornalet
 
 

 



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Comentaris

26 de julh 18.13h

Aquò's çò que vos recomandi: inversar la relacion. Quand èri estudiant dins la region parisenca, i aviá un parisenc que dos còps se trufèt de mon accent occitan. Al tresen còp, li faguèri, amb un accent francimand fòrça quichat: "Alors, R. , kes tu nous racont', mon maique?" Êra espantat, que degun s'èra pas jamai trufat del sieu d'accent. Foguèt lo darrier còp que s'en trufèt, del mieu.

L'umor sens marridesa pòt esser mai poderós (e melhor per la santat) que la ràbia (qu'ai... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

21 de junh 01.17h

Quò me fa ben racar avant d'anar dormir...


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de junh 08.28h

#4 una anecdòta qu'èi dejà contada aquí : un concert dens las landas, sui damb un amic e devisam damb una gojata que coneishem pas. los tres am 35 ans, haut o baish. la gojata s'estòna :
- "Mè d'où vous v'nez pour parler queumsa ?" ;
nosautes - "be...on est d'ici, quoi, enfin de pas trop loin"--som de Lengon, de hèit.
-"Ah bin ma, chu d'Avignon et j'ai jamè entendu quelqu'un parler queumvou"
La gojata vinè d'una familha eclatada, shens ligam damb Avinhon, vrai. Pasmens mentiva pas,... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de junh 08.19h

#3 l'accent occitan me sembla que d'aquí 10 ans serà un sovier, tanplan com la lenga. benlèu una punteta de ò daubèrtas percí-perquí, quauques mòts especifics pr'amor topics e marcors identitaris : la chocolatine, pas gaire mei.
l'unificacion definitiva aquò's pas mei qu'una question d'annadas, adara. los esfòrç mau pensats, esbarrisclats e desvariats de l'occitanISME i cambiaràn pas arren.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 10.27h

Encara un còp, una article de tria- Mercé Laurenç Revèst !
La lenga, al jorn d'auèi, ont la trobar, ont l'ausir ( levat dins un mitan estequit de qualques arlèris coma nosautres, que sovent, parlam dins la lenga sonque per parlar sus la lenga ) ?
Las ultimas(?) fonsalhas de la lenga , pateticas mas pr'aquò tant agradivas e rassegurantas d'ausir, demoravan (demòran?) dins l'accent...
Ara quand me passeji dins Albi d'ont soi sortit, me sembla de còps, d' ésser vengut un " estrangi... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 10.45h

« sa votz egalament. Los mots sortion prudentament de la sieu boca, marcats d’un inversemblable accent de z-Ais, un accent qu’anava pas de tot amb las manieras contrarotlaias, exageradament cortesas. » Plan segur qu'èra cortés : èra occitan !!!

Son accent en francés non aviá res "d'inversemblable" non èra francés, mas occitan. Dirián aqueles amòris, d'un anglés francofòn qu'a un inversemblable accent anglés. Lo mercejariá d'aver parlat en francés… e a la reflexion, a l'ar... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 08.29h

Cossi ne sèm arribats aquíu....

çai-jos qualques ligams...

https://www.google.fr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwibl8mD24rqAhWQ16QKHcigCroQFjAAegQIBhAB&url=http%3A%2F%2Fprovence-historique.mmsh.univ-aix.fr%2FPdf%2FPH-1977-27-110_03.pdf&usg=AOvVaw0UgeTQfI9bDj0Tm7BOsAWi


https://www.google.fr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwibl8mD24rqAhWQ16QKHcigCroQFjACegQIBRAB&url=https%3A%2F%2Fhalshs.archives-ouvertes.fr%2Fhalshs-00177753%2Ffile%2FLa_haine_du_Midi_do... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Laurenç Revèst

Laurenç Revèst logo rss

Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

BD   Marcha   Revèst   occitana   toponimes  

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions