CAPÇALERA: Generalitat de Catalunya
CAPÇALERA2: Botiga

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 23 d'octòbre

Laurenç Revèst

Dijòus, 9.9.2021 03h00

Assirians o assirocaldeans


Comentaris 4 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargament


Levi Clancy / Wikimedia




Los aramèus, crestians d’Orient, en monde aüra musulman doncas (qué qué sigue la lenga: arabi, turc per la màger part...), son a mand de desaparéisser completament tant al nivèl linguistic, coma religiós de lors tèrras qu’i vivon despí de sègles senon al mens dos millenaris. Mai que mai los assirians, de fach lo pauc d’assirians que vivon ren dins un estat que los apare, coma Liban (estat que laissa una plaça institucionala a cada religion, crestians, musulmans (shiites, sunites) e druses.
 
Una mapa mòstra la reculaia de la lenga e dal cristianisme assirian/ nestorian:


 
Per mai de detalhs, legir Joseph Yacoub e Wikipedia: Syriac language.
 
L’aramèu a de semelhanças amb l’ebrèu, escotar:
 

 
 
L’aramèu a 3 grops dialectals actuals:
 

— lo neoaramèu occidental (o dich tanben siriac occidental), parlat per qualques miliers de locutors de tres vilatges sirians de l’Antiliban (e dins la diaspòra de las vilas sirianas e libanesas en America dal sud),
 
— lo neoaramèu central parlat per qualques centenas de miliers de locutors vilatges del Tur Abdin (sudèst de Turquia: dialècte sonat “toròio”) e de sa diaspòra. Tanben, en Siria dins lo gouvernorat de Hassaké e en diaspòra particularament en Suècia,
 
— lo neoaramèu oriental (neossiriac, siriac vulgar, soreth), a de miliers de locutors dins nòrd d’Irac, Armenia, Georgia e Azerbaijan que parlan de dialèctes siriacs sovent influenciadas per las lengas estatalas e dins la diaspòra (Euròpa, Americas, Austràlia).

Veire mapa.
 
Cal signalar que ja per lo passat, totplen an sufèrt en Turquia d’un dals numeroses neteatges etnicoreligiós sonat Genodici Assirian. De refugiats an poscut quitar lor país per Occitània coma lo paire de Henri Jibrayel a Marselha.
 
A l’entraia dal sègle 20, los dialèctes siriacs èran parlats per quasi 400 000 personas escampilhaas geograficament. I son tanben dins de pichonas comunitats en Liban (veire las danças), en Iran.
 

 
De saber qu’una minoritat de judius parlan encara aramèu, coma dal temps de Jèsus per exemple escotar:
 

 
 
Lor bandiera d’unitat es:


 
 
Aüra, l’imperialisme linguistic arabi o turc per la màger part, e religiós musulman pertot a tocat de plen foet las comunitats de lenga sirica (coma los curdes e los curdes de religion iesidis). La maire d’una collèga assiriana de Turquia a vist desaparéisser sa melhora amiga d’enfança, raubaia per un musulman dins las annaias 1970. E plus jamai l’a tornaia vista. Es una risca qu’existe tostemps e qu’es conoissua per aquela comunitat. E la mema causa per los indoïstas de Bangladesh o aquels subrevivents de Pakistan que cada annaia recensan de miliers de lors filhas raubaias e mariaias islamicament. Ren de nòu per malastre sota lo solèlh. Avèm descubèrt parier amb Bòco Aram en Nigeria que mariava de fòrça de jovenas a de combatents musulmans radicals dins las annaias en 2014.
 
L’usança de la lenga s’es reduch. La fòrta emigracion que tòca los crestians d’Orient a permés una relativa proteccion, doncas de subrevita e de visibilitat.
 
De notar que dins lo conflicte sirian, las Fòrças democraticas sirianas FDS an lor drapèl trilingüe arabi, curd e assirian. Coma tres nacions reconoissuas.
E ne’n es membre per exemple Gewargis (Jòrdi) Hanna dal Conselh militar siriac.
 
Mas pluslèu que de far un inventari, coma avio fach per los armenians, vist que l’islamisme radical li platz ren la música, anam vos far descubrir qualques estèlas assirianas que cantan en aramèu.
 
Juliana Jendo
 
 
 
Linda Gewargis
 
 
Madlen Ishoeva
 
 

Per los òmes, 
 
Sargon Jibraiel (Gabriel)
 
 
 
Janan Sawa
 
 
 
Zaia Marogi
 
 
 
Munadhel Tomika
 
 
 
 
abonar los amics de Jornalet

 



publicitat
BANER2: OPLO liceu



Comentaris

9 de setembre 19.12h

a Sant-Jòri (prèp de Tolosa) ne coneissi que lo parlan, tanben a Tolosa.
Los de Sant-Jòri son arribats dins lo selhatge del general Agha Petros (un de lors caps militari pendent la 1èra guèrra mondiala que s'establiguèt a Sant-Jòri), puèi i ajèt d'autres qu'arribèron de Siria dins las annadas 1970 ; los de tolosa son arribats pus recentament a causa de la situacion en Iraq.


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 19.00h

A Tornahuelha près de Tolosa, i a le lac de l'Arramet francizat en La Ramée, mas diguns i parla pas aramèu....


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 16.40h

Per mai d'entresenhas :
https://lgidf.cnrs.fr/sites/lgidf.cnrs.fr/files/images/gram_soureth_28-10-18.pdf
https://lgidf.cnrs.fr/node/750
Per una bibliografia : https://lgidf.cnrs.fr/sites/lgidf.cnrs.fr/files/images/biblio_neoaram_30-11-20_0.pdf

Qualques precisions :
-La triparticion entre neoaramèu occidental, central (toròyò) e oriental es plan contestada, i auria puslèu ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de setembre 11.05h

Lo justament famós Jèsus, filh de Maria e de Dieu sol sap qué, parlava aramèu amb lo pòble e los sieus apòstols presents a son entorn. Lo fait que i aja encara un ponherat de crestians dins aquesta lenga demòra donc particularament simbolic. Me sembla…


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: OPLO liceu

Perfil

Laurenç Revèst

Laurenç Revèst logo rss

Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...


Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions