CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 23 d'octòbre

Laurenç Revèst

Dijòus, 26.9.2019 03h00

Destruccion fonetica, escafament de la trama fonica occitana... O non !


Comentaris 12 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


La lenicion es un fenomèn d’afebliment, que pòl abotir a la supression d’un son. La destruccion d’aquel son originari es, sovent sensa traça. Rarament per una consonanta o vocala d’epentèsi per exemple.
 
Coma la tonalitat de l’accent occitan dins lo francés dal sud, lo francitan. “Cheval” en doas sillabas perqué disèm caval. E non chval, coma en francés parisenc (cf. la prononciacion fonetica indicaia dins los diccionaris).
 
M’es agut revelat quora un jorn mon enfant, tornèt de la sieu jornaia amb de mòtes que dins la jornaia avian plus lo meme accent per prononciar. De l’accent occitan dins lo francés, prononciacion de mòts a la francitana tanben, plus.
 
Fenètr o quitament fnètr, feutr, rfèr o quitament eurfèr e pi, rdir, smèn... (fenêtre, feutre, refaire, redire, semaine = fenestra, feutre, refar, redire, setmana) plus de vocala finala per donar una existença a “e” qu’en cò nòstre es ren mut... Lo “Lait” (lach) èra devengut “lè” e plus “lé”... L’accent de quarques mòtes èra devengut “ponchut” coma disèm qué!
 
E en discutre amb la maire d’un vesin, que, originaris de Corsega parlavan ren ambal meme accent. La maire, professora de las escòlas parlava quasi ponchut mentre que l’enfant, el, professor en collègi, parlava amb un accent còrse.
 
La maire, quora li faguèro arremarcar, diguèt: “ai totjorn ensenhat en Corsega, mas coma instit’, se devèm de mostrar l’exemple. Valent a dire, parlar sensa accent, per ensenhar ce que cal, lo bòn”. Volia dire, parlar amb l’accent estandard parisenc en plaça de l’accent còrse.
 
Un metòd francés per emparar de liéger lo francés ditz que la letra e finala se pronóncia ren. E parier amb los metòdes per adultes.
 
S’anatz far un giro sus de pàginas Wikipèdia dins lo paragraf toponim, trobaretz sovent las formas nordicas de prononciacion francesa per un toponim occitan.
 
 
Quarques exemples emblematics. Florilègi.
 

fr.wikipedia.org/wiki/Nice
            “Nice — prononcé [nis]”
 
fr.wikipedia.org/wiki/Castellane
            “Castellane (prononcé [kas.ɛ.ˈlan])”
 
 
Pichina mencion al “local”= l’occitan provençal
 
fr.wikipedia.org/wiki/Cannes
            “Cannes — [kan] ou localement [ˈkanə]”
 
o “dal miègjorn”
 
fr.wiktionary.org/wiki/Pégomas
            “Pégomas pe.ɡo.ma ou pe.ɡo.mas (plutôt dans le Midi).”
 
Esitacion
 
fr.m.wiktionary.org/wiki/Cabris
 
Totun, ai sentut dire Nice e non Nis, Castellane e non Castelann, Cannes e non Cann. Mas benlèu qu’a l’avenir, a fòrça d’o far creire e de s’o far impausar, deurem prononciar ansin, a la francesa dal nòrd. E plus coma a la francitana.
 
 
Al revenge, resisténcia assumaia per:
 
fr.wikipedia.org/wiki/Clans_(Alpes-Maritimes)
            “Clans (prononcer le “s” final)” en la valaia de’n Tiniá.
 
E per fortuna nos rèsta encara la vila de Carròs coma per la finala -T dins la vilòta e mai lo vilatge siguents: Biòt, Anòt, qu’en francés regional se dison encara totas las letras “Carross, Biott, Annott”.
 
fr.wikipedia.org/wiki/Biot_(Alpes-Maritimes)
“Biot (prononcé [bjɔt], « Biotte »)”.
 
Segur, la prononciacion dals noms de las ciutats mai grandas son lo rebat dal rapòrt de dominacion lingüistica fòrt de l’occitan per lo francés en mitan urban, e mens fòrt en mitan periürban e rural. Quitament se los niçards ancians dison encara Nice e non Nis, aquela prononciacion occitana deu èstre combatüa e es la “bòna” la francesa que deu èstre davans, o quitament unicament notaia.
 
Resistèm per los toponimes nòstres, e quitament faguèm remarcar qu’es la prononciacion francesa nordica fautiva. Un pauc de respèct.
 
Un jorn, capiguèro ren a la demanda: “C’est où Bio ?” [Ont es Biò(t)?]. Resisténcia inconscienta?
 
Tant qu’un mi demanda ren ont es “Carreau”...
 
Tron de nom (non)!
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

11 d'octòbre 23.22h

#11 mercés de tenir informat de la seguida, positiva o non...


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 d'octòbre 06.21h

#2 Ai escrich al conse de Pesenàs per li dire de demandar de cambiar l'ortografia en Pézénas per, al mens, conservar las vocalas: pas de responsa.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de setembre 20.17h

I a un grop de discussion e de coordinacion sus What's App entà melhorar los contenguts occitans dens la Wikipedia en francés.

https://chat.whatsapp.com/0pOluPoaEHqBRGPpakPptK

La finalitat d'aquèth grop ei de melhorar l'enciclopedia Wikipèdia sus lo subjèctes tocant la lenga e la cultura occitana, e l'Occitània tota de manièra generala.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

28 de setembre 07.24h

E dins lu metòde d'aprendissatge dau francés, es escrich clarament que -UN et -AIN si dévon prononciar d'un meme biais!


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 20.48h

Diftòngues e toponims, patronims
Les AU [aw] e EAU [ew] an desaparescut
Le EY [ey] resiste enqüèra, quant de temps..






Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 19.02h

#5Sabi ben que la fòrma « corrècta » de problème es « problèma » mas cal a pas legit « problèms », « capitalism » e tutti quanti ? Los quites linguïstas son pas d’accòrdi sus las finalas. Se i pòt aver de mòts que son estats influenciats pel francés cresi pas que filològue o filosòfe ne fàgan partida, mestonariá que cap d’occitanofòne vertadièr aje jamai prononciat filològ [filu’lok] e « philosofe », « philozofe » èran dejà dins lo diccionari de Raynouard e ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 15.33h

Malerosament, las causas que çai ne'n tractatz, Mossur Revèst, n'ai conciença, ieu mai. O vese despièi d'annadas, de decenias. Amai dinc la familha miuna.

Solament, lo problèma de Jornalet e d'autres blògs coma de la dinamica occitana culturala, entre que prepausatz d'agir concretament e descostumieirament, tot en espliquent de quante biais enfluençar los mecanismes enconcients que nos tíron vèrs la situacion que planhissètz, una o doas personas reagísson. Pas mai.

Aicí, tròp de ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 20.05h

#4 Acò a pas ren de veire emb l'influéncia dau Francés, d'alhors la forma correcta l'es "problèma" perqué la vèn dau latin "problema"... se non las formas coma "filològue" o piéger "filològa" son las formas somesas au Francés, justement... parlar Occitan voèr pas dire fotre de vocalas a la fin de chisque mot. En Occitan avèm conoishuá la chaüta das vocalas finaras dau latin autras que "a", coma en Francés, e au contrari das lengas pus au Sud de nosautres.


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 12.22h

Per la destruccion fonetica "nòstres lingüists" an pas besonh d'ajuda, i trabàlhan bravament ambe lors "arabs", "canifs", "bolids", filològs", "problèms", etc...


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 11.29h

Res nos empacha d'hèser les modificacions sus Wikipedia !
D'alhors vau m'i gahar per çò qu'es de mon vesiat.


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Laurenç Revèst

Laurenç Revèst logo rss

Escrivan, traductor. Dialectològ, Doctor en lingüistica. President onorari dal Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc.

mai d'informacions

contactar l'autor

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions