CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 15 de decembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 9.12.2014 03h00

Qui govèrna l’estat francés?


Comentaris 9 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargament


Vaquí fin finala una question de las bonas.
 
E me la soi pausada aquesta setmana au subjècte de la votacion deu parlament sus la reconeishença de l’Estat de Palestina.
 
Atencion, soi pas sus una soscadissa suu conflicte dens l’Orient Mejan, mès suu foncionament e la presa de decision de l’Estat francés.
 
La question pausada aus deputats es importanta, quitament se pertòca pas l’economia o la vita vitanta deus estatjants, mès de França balha au monde un imatge e condiciona sas relacions dambe los autes Estats e sa plaça dens çò qu’aperam drin simplament “lo concèrte de las nacions”.
 
L’amassada nacionala a doncas votat a favor de la reconeishança de Palestina coma Estat dambe una majoritat de 339 votzes contra 151. Una diferéncia pro confortabla ende que la resulta sia clara. Coma sovent, França es pas pionièra puisque Suècia, Espanha e Bretanha Grana ac avèvan dejà hèit dens l’Union Europenca, atau que la Republica chèca, Hongria, Polonha, Bulgaria, Romania, Malta e Chipre abans d’entrar dens l’Union.
 
Mès aquò rai, la question es pas aquí.
 
Non, lo problèma es, e l’atz shens de dobte notat, qu’aquesta votacion n’avèva pas nat pes politic, que sol lo govèrn ne pòt decidir.
 
Doncas lo poder executiu a mès de pes politic de decís en França que non pas los elegits de terrenh. Mès qui decidís endeu govèrn? Lo capministre? Lo ministre deus ahars exteriors? Lo president?
 
Sembla que sia lo president, elegit au vòte universau, qu’es eth que nomeja lo capministre e doncas que pòt s’assegurar de son sosteng de cada moment.
 
D’un costat, vau milhor que lo poder sia dens las mans d’un elegit deu pòble que non pas dens las mans d’un nomejat d’un elegit deu pòble, non pas? Se que non, aquò s’apèra l’Union Europenca …
 
Mès lavetz, perqué un elegit a lo dret de decidir sus un subjècte suu quau se seré pas exprimit pendent la campanha electorala? Aquò que voleré díser los electors an causit a paupas, a la tustabòrni, o a l’avugla se volètz, coma dens l’expression “causir un gat dens la saca” o “hèr un chèc en blanc.”
 
E ben, justament, que non! Lo candidat Hollande s’èra clarament exprimit aquò dessús. E, coma benlèu tròp sovent uei lo dia de la part deus elegits, s’es plan trufat deus sons electors. Dens las 60 perpausicions que hascoc, cau notar la n° 59 que ditz: “Sostenguerèi la reconeishença internacionala de l’Estat palestinian.” Solide, las promessas engatjan pas que los que las cresen, sustot se vesèm au dessús la n° 48 que ditz: “Aumentarèi los poders d’iniciativa e de conta-ròtle deu parlament.”
 
E vos parla pas de la n°56, que coneishètz shens de dobte sus la ratificacion de la Carta …
 
Doncas, am un president mès poderós que lo parlament, aquò causa sabuda de longa, mès a còp se hè sentir drin durament.
 
Sabèm de plan que la constitucion de la cincau republica francesa deu 4 d’octobre de 1958 estoc cosuda sus mesura endeu generau de Gaulle. Aqueste regime estoc tra la debuta considerat coma un regime semipresidenciau pr’amor de la legitimitat balhada au president per son eleccion au vòte universau dirècte au medish nivèu que non pas los deputats. A l’epòca (lo putsch d’Argièr s’èra debanat au mes de mai), la personalitat deu generau sembrava una garantia d’estabilitat. Uei lo dia, lo costume sembra drin amplejant end’un Nicolas Sarkozy o un François Hollanda, mès botèm…
 
Un eveniment gaireben anodin a totun cambiat lo regime semipresidenciau deu vielh generau en un regime aus-tres-quarts-presidenciau shens que degun se n’esmàva, gràcias a l’accion coordonada de dus compairs: Jacques Chirac e Lionel Jospin.
 
Estoc lo Jospin que’s muishèc purmèr partidari tra 1995 de l’acorciment deu mandat. François Mitterand avèva governat quatòrze annadas e aquò avèva semblat plan long a daubuns. Çò que lo Jospin avèva saunejat, estoc lo Chirac qu’ac realizèc per referendum en 2000. Lo Partit Comunista avèva denonciat l’ahar coma “una miaça de presidencializacion deu regime.”
 
Me brembi plan qu’a l’epòca, passar de sèt ans a cinc me semblava pas balhar mès de poder au president, mès èram pas qu’a la mieitat deu riu.
 
Vaquí que Lionel Jospin, capministre en 2001, hè invertir l’òrde de las eleccions e passar purmèr las eleccions presidencialas. E cric, e crac, mon conte es acabat, la votacion endeus deputats se cambia en tresau torn.
 
Aquò qu’avoc la tòca avoada d’evitar una coabitacion entre poder executiu e legislatiu. Nos cau brembar de çò que digoc Georges Pompidou, totun partidaire deu quinquenat en 1973 “Doncas es desirable de tornar botar lo mandat presidenciau a cinc ans, shens ligar la data de las eleccions presidencialas a la data de las eleccions a l’Amassada nacionala, pr’amor que tornaré hicar en causa lo quite esperit de las institucions e l’equilibri deus poders publics.”[
 
Sèm doncas plan dens un regime desaplomat que balha a una sola persona gaireben l’ensems deus poders. L’incapacitat deus deputats dits frondeurs de cambiar quauquarren ac muisha plan.
 
Sèm plan luenh de la democracia coma l’avèva pensada J.J. Rousseau, praubes.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

10 de decembre 18.01h

#8 Es un organigrama realista!


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 17.47h

Aquò rai del president francés, l'Emanuel Todd faguèt un esquèma simplificat del poder de decision en Europa, que m'en remembri sembla mai o mens l'image çai junt .
http://www.google.fr/imgres?imgurl=http://ecodemystificateur.blog.free.fr/public/blowup-images/Images/organigramme_EU.jpg&imgrefurl=http://ecodemystificateur.blog.free.fr/index.php?post/Organigramme-de-l-Union-Europ%25C3%25A9enne&h=766&w=960&tbnid=W6rsL6aG6Jz4nM:&zoom=1&tbnh=90&tbnw=113&usg=__VvYi9PZPGDnr93GQu9Hg9wEn39A=&docid... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 08.16h

#5 òc ben e ccitània tanben d'aqui que far partit de l'estat francés...

La sola question que se poiriá pausar cossi sariá gerida Occitània dins lo contexte d'auèi s'era independanta . E aquò sariá mai qu'atrasent ne n'aver un escapolon chifrat....


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 23.32h

França = quitament 1000 annadas, òc 1000 annadas de MONARQUIA mei anar mei absoluda .
Un pòble ne sortís MALAUT : mau-acostumat a deishar decidir un mèste luenhèc, subir passiu, sonque romegar au darrèir. Quan n'an pro, una susmauta, e au cap d'una pausa, tot tòrna parièr. A cercar l'òme (o la hemna ) providenciau, un meste navèth que tornarà decidir de tot . E tanben , que poiràn acusar : "tot va mau, es pr'amor d'eth." Aisit !

Com las alausetas , la democracia ne ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 21.29h

#2

Aniriá al valat? Mas ja l'estat francés es dins lo trauc....


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 12.17h

#3 Sem d'umans?? de còps me demandi ? :-)
Pr'aquò qu'avem fach desempuèi 1244 ? Agara que mantuns occitans foguèron al poder dins França :
Pompidor, VGE, Chaban Delmas e en passi d'autres....
A l'ora d'ara me sembla que França es mai governada per Brussels., e Occitània per degun.... :-)
Justament ai pas enveja de me desencusar d'èsser occitan....
Benlèu qu'ai un biais de díser la causas un briu patraca.. e benlèu es per far reagir...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 12.00h

#2
"una occitània independanta aniria còp sec al valat !" çò escrivètz

Per que tant d'autò òdi e de pessimisme ?
Coma o ai ja escrit sus Jornalet "E se quitavèm de nos desencusar d'existir"
O sabèm dempuèi lo 16 de març de 1244 la perfeccion es pas d'aqueste monde ...
ni tanpauc d'un autre.

Sèm d'umans que de còps que i a fan de bonas causas e que de còps que i a s'enganan
Fasèm çò que volèm dins la mesura de çò que podèm ......


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 08.30h

#1 De qual governa l'estat Francés ? : Los occitans çò mai sovent ! es pas una capitada, una occitània independanta aniria còp sec al valat !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 de decembre 08.29h

Lo problèm màger es que los francès (occitanenc tamben) son dins un anar de delegacion : Una votacion, de temps en temps, puèi : Pas res mai !
Lo poder als elegits, solament als elegits...


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions