CAPÇALERA2: IEA-AALO

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 16 de decembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 2.10.2018 03h00

Los noms de païses en esperanto


Comentaris 5 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargament


Carta dels estats del Mond en esperanto
© Kaifi / imgur.com




Etiquetas
esperanto, leclercq, leclercqesperanto

Èri recentament a Poznań en Polonha ende cantar l’Imortèla dens un encontre esperanto a un public internacionau. Aqueste hestenau s’apèra ARKONES e es un deus mès ancians dens la lenga internacionala.

L’endeman èi agut lo parat d’escotar una conferéncia suus noms de paises en esperanto hèita per ... un tolosan que, de mès, es occitanista e que s’apèra lo Christophe Chazarein.

Lo tèma pòt semblar curiós, mes en vertat es fòrça interessant. Muisha lo rebat d’uns biaishes de pensar que’s pòdon a còps acarar. Cau saber que la Lenga internacionala es basada a l’encòp sus la tradicion e l’istòria mes tanben sus la logica e sus concèptes que pòdon estar acceptats e comprés per totis.

Ende balhar un nom a un país, i a pas que dus biaishes que depenen deu nom vertadièr. Purmèr cas, lo nom deu país es lo rasic de basa e lo nom deus estatjants n’es derivat per l’ajost deu sufixe -ano (que vòu díser “sòci” e se pòt botar a cada rasic): Kanado, kanadano. Aquò’s fòrça simple.

Dusau cas, lo mot de basa es lo nom deu pòble e aqueste còp es lo nom deu país que n’es derivat. E vaquí que los trabucs començan ...

I a haut o baish tres possibilitats: sia ajustar lo sufixe -io, sia lo sufixe -ujo, sia lo sufixe -lando. Atau, un estatjant de las isclas britanicas es un Brito e son país es sia Britio (prononciar britía) sia Britujo (prononciar britóia) o mès rarament Britlando. Quina diferéncia? me demandaratz.


— Lo sufixe -io veng deu latin on los noms de paises se bastissèvan per -ia.

— Lo sufixe -ujo es a la basa utilizat en esperanto ende definir un contenent. L’exemple mès frequent es rubujo, aquiu on se bota la rubo, sia la lordèra. Es doncas una creacion tipicament esperantista drin artificiala.

— La finala -lando va plan ende uns paises (Skotlando, Irlando) mes pòt paréisher estranh ende Hispanlando, Portugallando o quitament Okcitanlando.

Segon çò que muishèc lo Christophe, las recomendacions de l’académia an evoluït dens l’istòria mes sustot fin finala lo sufixe -io es utilizat ara a 75% peus esperantofònes.

Puèi nòste conferencièr nos demandèc çò que preferam. Lo public èra partatjat. Aquò dessús responoi que personalament prefèri -ujo d’un point de vista filosofic, mes que sona pas tròp polit. Quitament se l’occitan coneish pas terminasons en -óia mes meslèu en -olha on lo “L” es ausit, los mots franceses que s’acaban per -ouille son màgerment pejoratius (pas besonh d’exemples). Los Poloneses, qu’an de lor costat fuj e chuj, sia “foè” e “viet”, èran d’acòrd.

Lavetz me demandèn pr’amor -uj m’agradava d’un point de vista filosofic. Responoi que l’aspèct artificiau conveng plan a l’artificialitat d’uns paises que son Estats e pas brica nacions. Ende mes d’un auditor present, estoc una descobèrta.

Lor digoi que dens los articles qu’escrivi en occitan utilizi l’expression “Estat francés” que non pas “França” pr’amor que’m sembla mès juste. Atau los Catalans parlan de l’Estat espanhòu meslèu que non pas d’Espanha, qu’es en vertat Castelha.

Es doncas possible en esperanto de hèr la diferéncia entre Estat e país, quitament s’aquesta nuança es pas sentida per totis, e de mès l’expression franca ŝtato demòra tanben utilizabla.

Après, l’auta question, pas abordada dens la conferéncia es de saber se cau utilizar lo nom deu país dens sa lenga pròpia o dens sa version coneishuda de pertot. La tendéncia purmèra estoc a la debuta de cap au nom internacionau, puèi mès es anar mès los noms originaus començan de s’impausar, a vesèm ara Barato a costat de Hindio, Kartvelio ende díser Georgio (lo país deu Caucase, pas l’estat deus USA), Kimrio ende País de Galas o quitament Eŭskio end’exprimir l’idèa de Bascoat.

Tot aquò sembla muishar una evolucion meslèu positiva deus biaishes de pensar.
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

5 d'octòbre 21.32h

L'Estat francés ò espanhòl, sembla far referència a l'autoritat politica qui
dirige l'entitat geografica, França ò Espanha.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 d'octòbre 21.36h

#1 Atz rason sus Espanha, mes pensi a la situacion actuala e non pas a l'istòria.
Per çò qu'es d'Alemanha, es lo nom "Germanio" qu'es estat causit per Zamenhof, lo creator de la lenga, que hasèva sovent referéncia au latin en cas de mantunas possibilitats.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 d'octòbre 15.08h

Estat francés = Estat occitan ?
L'Estat francés es la denominacion del govèrn de la França jots occupacion alemanda, o regime de Vichei. Ironia de l'istòria, aquell estat fosquèt territorialament le premièr estat occitan, sens qu'òu sapièsse! De meditar...


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 d'octòbre 10.57h

Mercés Joan-Marc per aqueu brave article! Si se podiá tirar per contra aquela v-òrra mapa projeccion de Mercator que disproporciona lo Nòrd rapòrt au Sud, diriatz que Groënland es tan beu coma Africa, l'i a d'autras projeccions que respiechan fòrça mielhs las proporcions. http://derrierelescartes.over-blog.com/article-13314963.html


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 d'octòbre 08.24h

"Quitament se l’occitan coneish pas terminasons en -óia mes meslèu en -olha on lo “L” es ausit"

Lo -L- s'ausís pas en provençau (e es pas notat d'alhors en grafiá mistralenca).

Aquò dich, siáu d'acòrd qu'es pas la mai polida dei terminasons, emai s'es completament subjectiu e bessai un pauc etnocentrat de pensar aquò ;)

Un autre ponch, podem pas dire qu'Espanha es Castelha.
Castelha es una region de l'antica Hispania que ne'n deriva lo nom "Espanha" (qu'es en realitat ren qu'u... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions