CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 22 de mai

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 5.3.2019 03h00

Çò qu'èi dit au grand debat nacionau


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargament


Lo 19 de heurèr estoc organizat a Tornafuèlha, vilòta on demòri, un encontre public dens l’encastre deu “gran debat nacionau” perpausat peu govèrn e lo president de la republica.
 
Es la comuna qu’avèva apitat tot aquò, shens tanpauc de s’impausar dens lo devís, lo conse èra present mes parlèc pas qu’a la fin ende mercejar los services tecnics qu’an sonorizat la serada e los estudiants que retranscrivén tot. Lo debat estoc tanben enregistrat e se pòt ausir suu siti nacionau deu gran debat.
 
I avèva unas 200 personas (segon çò que comptèc), de las qualas un sol joen de mens de quaranta ans (!) e quate Gilets Jaunes. Estoc presentat per universitaris qu’an assegurada la despartida de la paraula. Quate tèmas èran estats causits:
 

— Los servicis publics
— Los impòstes
— La transicion ecologica
— Lo foncionament de la Democracia
 
Èri jo meslèu vengut peu darrèr subjècte e’m caloc aténguer un brave moment abans de poder intervénguer. Lo debat estoc fòrça cortés e d’un nivèu pro haut, pas degun pugèc la votz e totis escotèn los autes en silenci. D’aqueste punt de vista, estoc una escaduda de las beròias.
 
Una brava majoritat se semblava situar dens un biaish de pensar que diserí “d’esquèrra”, es a díser qu’an exprimit arcasts de cap au capitalisme liberau tau qu’es adara. Duas personas se muishèn mès d’una inspiracion “macronista”.
 
Quan arribèc lo quatau subjècte, demandoi lo microfòne de tira ende pausar las basas d’una discutida (daubuns diserén “orientar” lo debat). Vaquí çò que disoi haut o baish:
 
“La vida democratica actuala es basada sus un mesentenut, o se volètz, una mespresa devuda au vocabulari. Totis pensan qu’an lo dret de vòte, mes en hèit degun l’a pas. (Aquí hèi un drin de teatre ende sosténguer l’atencion deu public en tot díser en muishar deu dit: “N’atz pas lo dret de vòte, Sénher, vosautes tanpauc …”). Am pas que lo dret d’elegir. Es a díser ensajar de causir lo a qui vam balhar nòste dret de vòte, au quau renonciam.
 
Se s’agís deu nivèu municipau, dens una vilòta coma la nòsta, es pas tròp grèu. Vesi aquí sénher lo conse a qui pòdi parlar quan vòli, o tanben los sòcis deu conselh municipau que son disponibles (Los muishi deu dit tanben).
 
Mes se s’agís deu nivèu regionau, es mès complicat. Se prenèm l’exemple de Corsega, an elegit una majoritat sus un programa fòrça precís dens lo quau se trobava lo co-oficialitat de la lenga còrsa, refòrma que còsta pas un sòu. E ben lo govèrn decisdiscoc qu’aquesta eleccion valèva pas ren, e que çò qu’avèvan causit democraticament seré pas jamès aplicat, a maugrat qu’es la volontat de la majoritat deu pòble.
 
Au nivèu de l’amassada nacionala, es pièger. A pas nat dret, pòt pas causir son calendari, los deputats son investits per partits politics e lo govèrn a tojorn lo 49.3 ende “cort-circuitar” se per escàs se susmautan.
 
Vos parli pas deu deputats europencs qu’an pas lo dret de perpausar lors leis, e qu’an a costat de lor burèu lo d’un sòci de grop de pression privat (lobby) que pòdon prénguer part a las quitas commissions. Vaquí, m’agradaré que lo monde sosque ad aqueste problèma de dret de vòte e de dret d’elegir. Mercés. “
 
Avèvi pervist d’acabar per una citacion de Jean-Jacques Rousseau, mes m’ac desbrembèc. La seguida deu debat se hascoc pas tan qu’aquò sus aquesta dralha, mes unas personas a la fin me vengón trobar ende’m díser qu’èran d’acòrd dambe jo.
 
Vaquí çò que digoi au debat, soi pas segur qu’aquò receba un gran rebomb au nivèu dit “nacionau”.
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

6 de març 22.59h

#6 Es plan que versètz que m'enganoi quan escrivui la conjugatzjüw. Pensavi "prengoi lo microfòne", puèi me digoi "non, l'as pas pres, l'as demandat". E haut !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de març 20.59h

"demandoi" lo microfòne, sens rire? E lo vos dasquissèron?
Per ajudar:
https://www.locongres.org/fr/applications/2014-02-03-17-16-34-fr/verboc-recherche
(De res.)


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de març 10.47h

#4 Soi anat cercar suu siti deu "Gran debat nacionau" mes sembla qu'i es pas encara (06/03/2019), tot es classificat per còdi postau, i a pas Tornahuèlha (31170).


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de març 15.49h

Nos podriatz pas balhar lo liam de l'enregistrament d'aquela parlada ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de març 11.19h

Paubre inocent! la societat d'uei coma d'ier es una dictatura, la dictatura de l'argent.
L'escòla es una dictatura; la sciença es una dictatura.
La lei es facha per los riches e per los riches.
Totjorn los paubres perdran.
Lo desbat quò es lo pòt de fer contre lo pòt de terra.
L'ideologia d'esquerra, coma l'ecologia es facha per daus millardaires.
Dempuei l'escòla sem acostumata a obeir coma de las auvelhas.
Imaginam qu'un jorn siajam president de la Republica. Que farem en faça de gen... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de març 09.52h

Joan-Marc dins la linha de Chouard. O as plan explicat e l'exemple còrse es pertinent! lo vòte e l'eleccion son doas causas diferentas, mas la confusion del lengatge corrent empacha sovent lo monde d'o comprendre.


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de març 09.52h

Delegar es e sempre serà demissionar de sos dreits deocratics.


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions