CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 18 de julh

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 2.7.2019 03h00

Polski pozytywism: positivisme occitan?


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargament


Henryk Sienkiewicz




Etiquetas
leclercq, sienkiewicz

Lo positivisme polonés a la particularitat d’estar a l’encòp un periòde istoric e un movement literari.
 
Au nivèu istoric, lo periòde comencèc funèstament per la repression sagnosa de la susmauta dita “de genièr” de 1863. Cau díser que Polonha estoc dividida tres còps dens son istòria per sons vesins drin envadissents, (sense de jòc de mots), sia l’Empèri rus, Prússia (puèi Alemanha) e l’Empèri austro-hongrés. Après quate ensais de liberacion per la luta armada, la constatacion estoc hèita que lo rebomb de la des·hèita aluenhava encara mès lo pòble polonés de son esper de libertat.
 
Aqueste periòde seguiscoc lo deu Romantisme au quau s’opausèc un moment.
 
La navèra generacion decidiscoc doncas de cambiar de filosofia e de s’encaminar de cap a unas prioritats:
 
Abandonar la luta armada que causa mès de domaus a Polonha que non pas de beneficis.
 
Desvolopar Polonha deu punt de vista economic ende ahortir son estatut sus l’empont internacionau.
 
Botar l’accent sus l’educacion, sustot de cap aus mès desmonedats, ende milhorar lor nivèu de vida e hèr créisher atau lor consciéncia nacionala.
 
Integrar milhor las minoritats etnicas ende favorizar la tolerància e l’assimilacion.
 
Installar l’egalitat entre òmis e hemnas.
 
Parallèlament ad aquesta linha politica, una escòla literària se desvolopèc. L’òrde estoc balhat de prodúser lo mès qui’s posca de pròsa, au detriment de la poesia, considerada meslèu coma un element important deu Romantisme e podent pauc servir la causa deu positivisme.
 
L’autor màger d’aqueste periòde es sense de dobte Henryk Sienkiewicz (véser imatge). Deishèc una òbra de las impressionantas dambe romans coma l’enòrme Quo vadis, mes tanben Ogniem i meczem (Peu gladi e peu huec), o tanben Potop (Lo deluvi). Estoc lo purmèr autor polonés que receboc lo prèmi Nobel de literatura en 1905.
 
Coma nòste Frederic Mistral receboc, eth, lo medish prèmi l’annada d’abans, la transicion es aisida.
 
Los Poloneses, deus quaus la cultura e la quita existéncia coma pòble èran miaçadas, decidiscón doncas de prodúser òbras de totas ende que lor literatura posca vénguer de mau evitar.
 
Solide cau parlar la lenga purmèr, es evident. Mes se volèm sauvar la cultura, cau tanben se botar a escríver romans, novèlas, poèmas, minutinas, cançons, pèças de teatre, films, perqué pas opèras, e tot çò qu’es possible en art.
 
Se calèva cercar un eslogan, poderém díser: “la produccion ende la subervida”, l’enonciat pòt semblar drin angoishós, mes pausa clarament las dadas deu problèma. Diserém lavetz d’un biaish mès doç: “los calams contra lo desbromb”. A vòstes gredons, estilos, clavèrs d’ordenator! Tadadam!
 
Aquò pòt estar la leçon eretada deus positivistas poloneses.
 
 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

4 de julh 22.51h

Polònha foguet partida quatre fes. La darriéra quand lo pacte sovietico.alemand


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de julh 07.55h

Vidèo*
Tè, aviá oblidat "vidèo*", qu'es un "occitanisme grafic" del manlèus latin "Vídeo", çò es "vesi", contra tota logica tonala, etimologica o orala, aquí o endacòm mai.
Les mots trisillabics de centrala atòna, pausan pas cap de problèma al parlant natural, que quicha l'iniciala, e tomba la votz sus la finala, quecòm coma [vide-o], aital que "àudio".
La finala vocalica tinda coma un enclitic, tal coma "tòca(s)-i !".
En defòra d'aquò, les Occitanofònes adoptius se pòden pr... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de julh 13.39h

#4 Entendi plan, mas contèsti la plaça de l'accent tonic sus la sillaba centrala atòna d'un mot trisillabics latin, contra tota logica etimologica e orala en Occitània e pertot endacòm mai.
I'a le meteis problèma ambe cinèma*.
Òpera a bailat òbra, de per sincòpa de la sillaba centrala atòna.
Sabi pas qu'una excepcion de desplaçament de l'accent tonic sus la sillaba latine atòna, que son les mots acabats en -ic(a).
Se m'avisessi de díser que vau al "opèra" o al "cinèma", e
bè m... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de julh 10.43h

#2 La fòrma"opèra" es atestada dens mon diccionari de referéncia. "Òperà" me sembla fòrça fantasista, es una imitacion de la prononciacion francesas. Los mots acabats per "a" e de soca d'una lenga latina pòdon guardar lo son "à" dens la lenga parlada coma manlèu.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 de julh 22.44h

#2 la Polònha uèi sièc una via sociala e politica estranha, reaccionària;
Ont es le positivisme d'un còp èra ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 de julh 12.19h

Es de rason, mas la cultura recreativa intellectuala tòca pas qu'un public restrenht e la lenga dèu èsser presenta dins tot que se legís utilitàriament, dentre que la premsa, la composition dels produiths, les mòdes d'emplec, la senhaletica...
Le messatge subliminal...
Opèra*
L'accent tonic sus la sillaba latina atòna se vei dins deguna lenga, que sàpiai.
L'occitan, exceptat l'oriental, sap pas le proparoxitòn, e contracta les trisillabics latins eiritats.
Les manlèus, tant val mai a... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

2 de julh 05.10h

"Integrar milhor las minoritats etnicas ende favorizar la tolerància e l’assimilacion." Imperialisme d'estat travestit en Santa Vierge. Integrar sus qual canon ? lo majoritari per favorizar la tolerancía dens l'element Superior integraire e la digestion de l'element Inferior que se fa integrar de bon o mal grat e a la perfin son eliminacion en tant que grop etnic.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions