CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 12 de decembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 24.9.2019 03h00

Provençaus e alsacians: explic de tèxte


Comentaris 13 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargament





Etiquetas
leclercq

La setmana passada èi publicat un tèxte dens lo quau volèvi hèr remercar que las entitats administrativas que dependen de l’Estat francés an pas nat rapòrt culturau. Après aver citat l’arquitectura, la cosina o la musica, èi volgut acabar per una “anecdòta divertissenta”, que m’avèva condada una persona que tribalha a l’aeropòrt de Tolosa-Blanhac e qu’avèva notada una diferéncia de comportament entre lo monde que partissen de cap a Marselha e los que van a Estrasborg. Aquesta darrèra anecdòta, qu’èi cresuda “anecdotica end’acabar lo tèxte gaujosament”, a levat remèrcas fòrça numerosas e judiciosas de la part de legedors, e estoc una suspresa.
 
1/ Lo tèxte es desgraciós de cap aus Provençaus.
 
Après relegida, es pas faus, e demandi excusa au près de las personas que’s son sentidas nafradas. Aquí reconeishi una error de ma part, una quasi error de revirada. En fèit, lo “narrator” se trufava deus Alsacians. M’a condada la causa en francés e a utilizat l’expression en rang d’oignons, qu’èi revirat per “en linhon regular” que pòrta pas la medisha connotacion ridicule. L’expression deu còrs deu condaire muishava quauqu’un de regde e dret com un sordat, lo bilhet a la man.
 
De mès, lo mot courtois en francés es sovent en francés leugèrament pejoratiu, pòt significar “sorrisent en apparéncia mes sabèm pas çò que pensa”, segon lo ton de la votz. En occitan, “cortés” en occitan pòrta pas la medisha connotacion.
 
Per contra, dens son biaish de parlar, se sentissèva fòrça tendressa de cap aus passatgèrs marselheses deus quaus nosautes, narrator e auditor, nos sentissèvan mès pròches. Coma l’èi escrit dens una responsa, estar rambalhós e en retard empacha pas d’estar amable, gaujós, simpatic, artista, solidari, d’aver lo sentit de la relacion umana o quitament d’aver lo còr sus la man. Estar disciplinat (en francés lo mot discipliné es ligat quasi totjorn en lengatge parlat au mot bête et …), per contra, es pas totjorn considerat com una qualitat.
 
2/ Es una generalizacion.
 
Solide, es tipicament una generalizacion empirica. L’amic Franc Bardòu hascoc remercar que sons amics marselheses an una actitud mès pròcha d’aquesta descrita peus Alsacians. Es vertat. Mes çò qu’escrivoc es lo sentit de quauqu’un que vei passar haut o baish uns 20.000 passatgèrs lo mes per aquestas destinacions (es un calcul personau) e qu’a finit per notar caracteristicas que’s retròban dens un cas e pas dens l’aute. Solide qu’i a “de tot pertot”, colhons e intelligents dens cada cultura, mes en grop, uns trèits pareishen. Una persona, vam díser “mejana”, dens un mitan on lo monde parla baish, va parlar baish, mes dens un mitan on lo monde parla fòrt sera obligat eth tanben de haussar la votz. Èra pas un estudi sociologica, mes lo sentit d’una persona qu’a remercat quicòm que l’a suspresa.
 
3/ Los Tolosans se sentirén mès pròches deus Alsacians fin finala.
 
Non pas. Totjorn pr’amor de la manca de ton de la votz, l’actitud deus Alsacians èra pas descrita coma exemplària. Dens la cultura tolosana, estar pontuau es pas reïvindicat, e lo famós “quart d’ora tolosan” es totjorn invocat ende desencusar un retard que sembla, justament, institucionalizat en bòrd de Garona, au mens dens l’imaginari popular. Èi pas jamès ausit un Tolosan laudar la rigor e la disciplina deus estatjants de la vila ròsa.
 
Ende conclusir, diserí que nos podèm regaudir de çò qu’un mèdia internèt sia interactiu e que doncas los legedors poscan deishar responsas. Dens aqueste cas, èran fòrça judiciosas e m’an permetut de m’apercéber de l’error. A cada jorn s’apreng quicòm, mercegi los qu’an reagit. Sus un mèdia classic (jornau, television, ràdio), aquò’s pas possible.
 
 
 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

29 de setembre 01.57h

#3 #5 Vos gramecie, totes dos, per m'aver fach compréner, au legir de vòstre comentari, quicòm que m'a pro sovent carcanhat, que ieu considerave coma un trach de mentalitat testardàs de nòstras comunautats d'Òc e que chasca generacion sembla de n'eiritar emmancablament.
Parlatz de foncionament sociau, de biais d'èstre per carrièiras opausat a un biais d'èstre a l'estau.
Cevenòu despièi de generacions, la... "mentalitat" de mon País m'a bien sovent coflat e deçaupegut amai plagat e... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 09.37h

#9 Solide. Diluns passat i avèva un encontre de nòste grop de teatre. Èra fixat per mail a "a partir de sèt oras e mièja". A còps arriba de véser : "Rendètz-vos a partir de ueit oras, ueit oras e mieja". I a culturas on aquò es simplament inimaginable, una ora es una ora, punt.
Èi hèita una virada musicala en Polonha, s'èra escrit "18h" suu programa, lo espectators començavan de's chepicar a comptar de 18h05. A Tolosa, au Bikini, los concèrtes programats a 21h començavan a 01h0... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 09.31h

#8 L'expression "quart d'ora tolosenc", l'èi totjorn ausida per Tolosans eths-medishes e pas jamès per un Franchimand deu nòrd que la coneguen pas, es doncas pas brica una mèrca de mesprètz. Es reïvindicat peus Tolosans eths-medishes (e doncas d'autas vilas) e èra end 'exprimir lo hèit que lo Tolosans reïvindican pas d'estar pontuaus com estoc dit dens un messatge.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 17.20h

#9
Amèi en Berrí e en Torena !!


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 13.55h

#8 "Lo quart d'ora..." se ditz tanben en Lemosin e dins lo Peitau e mai en Sentonge. Sabe pas si qu'es esterotipic mas ai plan l'impression que se ditz dins beucòp d'endrechs finalamanent. Per contra, vau queraque tombar dins l'esterotipe mas los collòquis que l'i ai participat en Alemanha eran plan mai rigorós sus los oraris que non pas en França o Occitània.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 11.03h

#2 aquesta expression (quart d'ora de ….) es emplegada dins totas las vilas del "sud". L'ai ausida a Tolon !

Encara una forma de mesprètz del francimans pels occitans !

Mercés sénher Bardòu per la vòstra rectificacion


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 09.48h

#3 Plan vist
Ieu fllh d'un nord-catalan de "soca-arrel" e d'una friulana-veneta, pòdi dire que aquestes pòbles latins son sovent reservats e de "pocas paraulas".

Foncionari de l'estat francés a Alsàcia ( Ribeauvillé e Ensisheim), ai comprovat que los alsacians, pòble germanic, son sovent expansius e què dire de la "logorrèa " dels Parisencs, natius o importats, !( visquèri dètz ans a París ).

Pron de tòpics, fargats per la "doxa " francimanda !


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 09.36h

#2 Lo "quart d'ora tolosenc" es una expression que s'emplega fòrça. Vòu pas díser que totis los Tolosans son en retard, mès vòu díser que dens l'imaginaro collectiu de la vila, estar pontuau es pas reïnvindicat coma trèit de caractère tolosan, per respóner a la critica que "los Tolosans serén deu costat deus Alsacians."


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 09.22h

#3 lo contraste que sotalinhes per ton canton entre secret d'ostau e teatralitat en public per escondre çò privat es quauque ren que se retròba en Provença, e que remanda (d'un biais encuèi inconscient) a l'estructura fonsa de la societat occitana tradicionala : la dialectica entre "l'ostal", espaci privat protegit, e la necessària construccion d'un espaci public neutre ont los "ostals" se pòion retrobar, au nivèu de la comunautat vilatgesa, per gerir aquò comun. E dins l'espaci neutre... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de setembre 06.59h

Se chau mesfiar ferme d'aquelos arquetipes botats dinc l'imaginari dau monde, que servisson de justifiar las mocariás entretengudas e estrumentalizadas per los poders parisians desempuei totjorn. Sufís màs que se soventar la respònsa dau Melenchón a la jornalista tolosana fai quauque mes !


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions