CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 14 de novembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 15.10.2019 03h00

Recauhament climatic: de qué hasèm?


Comentaris Un comentari    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargament


Ara, ensagi d’i véser drin mès clar dens los eveniments a l’entorn de çò que cau aperar ”lo recauhament climatic” o “lo cambiament climatic”.
 
Una majoritat de scientifics alarman suus cambiaments que va entrainar un recauhament (qu’a dejà començat), causat peu CO2 qu’es emetut per las activitats umanas. Las consequéncias d’aquestes cambiaments pòden estar grèvas, deus desplaçaments de populacions pr’amor deu sequèr o deus aigats, dinc a una quita miaça d’extincion de l’umanitat.
 
Un aute grop de scientifics, fòrça mens numeroses, sostenguen que 1/ aqueste recauhament serà pas tan fòrt que çò de pervist 2/ es pas causat per las activitats umanas, mes es naturau.
 
Los tenents deus dusau grop, aperats “climatosceptics”, denóncian una manipulacion de l’opinion suu subjècte per un lòbby. Perqué pas, fin finala? Totas las teorias son d’estudiar, pas nada deu estar regetada a priòri.
 
Soi pas scientific, èi pas los elements ende saber qui a rason o tòrt, mes èi mès d’experiéncia en mestior de manipulacion. M’i escadi pas de concéber de quin lòbby s’agís. Los poders economics mès fòrts de la planeta se son totis bastits sus las activitats que son ara mostradas deu dit. Totis. Èi legut un jorn qu’èra una manipulacion “ende nos hèr crompar veituras electricas”. Comprengui pas perqué Renault despensaré tan d’energia ende nos hèr crompar una Zoe meslèu que non pas una Kadjar.
 
Çò qu’aperan “lòbby verd” es pas de bon definir, quan vesèm los poders financièrs enòrmes que dirigissen nòsta economia e que son tot levat “verds”.
 
Doncas ara ma soscadissa clinaré meslèu deu costat deu recauhament vertadièr.
 
Après d’aquò, arriba naturalament la question de “De qué podèm hèr deu nòste costat com ciutadan?”
 
La complexitat de la responsa au nivèu individuau m’es apareishuda au moment quan m’a calgut causir lo mejan de viatjar dinc a Normandia, on me calèva anar. Sia la veitura, sia lo trin, sia l’avion. Lo trin estoc lèu eliminat pr’amor de sa lentor. S’estosse agit d’una ligason simpla, benlèu seré estat la solucion mès bona, mes dambe un o dus cambiaments, una tròp bèra part deu temps impartit (6 jorns) èra minjada peu desplaçament.
 
Demorava pas que l’avion o la veitura. Un pauc pr’amor deu flygskam (la vergonha de volar en suedés) e un pauc pr’amor de l’aspècte practic, la veitura estoc causida. Mes lo “bilanç carbòni” èra per tant milhor? E ben non pas finalament.
 
L’avion qu’aurém devut prénguer a totun volat, mes dambe dus sètis liures. Au lòc d’aver un avion, am avut: un avion + una veitura. Lo bilanç carbonic èra doncas pièger.
 
Las solucions pòden pas estar individualas. Cau que decisions sian presas au nivèu colectiu. Mes dens nòste sistèma, las decisions que pertòcan lo ben comun son presas per un nombre petit de personas, elegidas, mès paucas. Aquò s’apèra “l’oligarquia electiva”. E aquestas personas, ac sabèm plan, son au servici deus poderoses amonedats que’us an sostenguts (qu’an pagat lor campanha ende hèr brac) e non pas au servici deu “ben comun”.
 
Lo dusau element que balha pauc d’espèrs de cambiament es lo hèit que cau que l’uman, ende que cambie son biais de víver, sia geinat dens son confòrt jornalèr. E lo jorn quan los estatjants deus paises temperats (que son justament los que produsissen mès de CO2) seràn geinats dens lo confòrt jornalèr, serà dejà tròp tard.
 
Resulta de ma soscadissa:
 
1/ Caleré que los 15.000 scientifics que predisen lo recauhament se sian enganats, mes i cresi pas tròp.
 
2/ Caleré desapitar lèu lèu l’oligarquia, mes benlèu es dejà tròp tard e lavetz me’n vau béver un cafeton …
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

15 d'octòbre 11.43h

« Dens nòste sistèma, las decisions que pertòcan lo ben comun son presas per un nombre petit de personas, elegidas, mès paucas. Aquò s’apèra “l’oligarquia electiva”. E aquestas personas, ac sabèm plan, son au servici deus poderoses amonedats que’us an sostenguts (qu’an pagat lor campanha ende hèr brac) e non pas au servici deu “ben comun”. » A partir d'un constat aital, recalfament o non, disi ieu que la causida es de las simplas : dever d'insurreccion o mòrt de la de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions