CAPCALERA: la botiga
CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 22 de genièr

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 16.11.2021 03h00

Lengas minorizadas e cançon de varietat


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargament





Dens l’Estat francés, las lengas minorizadas s’i son escadudas, a còps, mes vertadèrament pas sovent, de’s hèr ausir deu gran public. Quan parli de “gran public”, parli deu monde que son pas especializats dens las musicas etnicas o tradicionalas, los qu’espian lo finestron e qu’escoten la ràdio. Com diserí lo patron d’una cadena comerciala, la “mestressa d’ostau de mens de cinquanta ans”.
 
Los Alsacians an agut Roger Siffer dens l’encastre de la reneishença de la musica traditionala que son estadas las annadas 70. Aqueste fenomène pertoquèc un brave public de joens, mes angoc pas dinc a aténher las estratas mès largas e obténguer una difusion sus canaus nacionaus.
 
Los Bretons an agut dens la medisha dralha l’Alan Stivell. Medisha reneishança, medishas annadas 70, mes aqueste artista aquesirà mès de notorietat, sustot a partir de las annadas 80 dambe virada internacionalas e cooperacions dambe personas coma Kate Bush. Mes demòra totun totjorn peu gran public que’u coneish dens la categoria “musica folk” o “tradicionala”.
 
Una ajuda drin inesperada venguerà de las emissions de telerealitat musicala. Es atau que Nolwenn Leroy, que ganhèc la dusau annada de la Star Academy, sortirà, per la fin de 2010, un quatau album intitolat simplament Bretonne, dambe cançons bretonas en breton, mes tanben en gaelic irlandés. Criticat per jornalistas parisians jacobins, serà un escaduda de las tarriblas. N° 1 deu Top Album pendent sèt setmanas, doble disc de diamant, serà dens las milhoras vendas en Alemanha, Belgica, Corèia deu Sud, e sustot n°10 aus USA (!) dens la categoria Word Music.
 
En Corsega, se bremba pas totjorn qu’es lo Constantino Rossi que va hèr ausir la lenga au gran public exagonau dambe cançons coma O Ciuciarella o Nin-Nanna au demiei de sons succès en francés. Puèi lo grop I Muvrini, dempuèi la fin de las annadas 70, aquesirà una notorietat larga, mes en tot demorar dens l’encastre de la musica tradicionala.
 
Un còp de mès, es deu costat de la Star Academy que venguerà un truc de projector inesperat. La Jenifer Bartoli ganha la purmèra edicion. Fòrça populara e presenta sus las cadenas de grana escota, parla sovent de sa “corsitud” e canta una fòrça bèra Estaca en còrse (Catena) o encara Ricordu dambe lo grop Chjami Aghjalesi ad òras de grana escota.
 
Patrick Fiori, eth, presentèc au concors Eurovision de la Cançon un tèxte dambe un títou e una part en còrse Mama Corsica. En 2015 produsiscoc un album de cançons còrses, Corzu Mezu Mezu (Son pair es armenian e sa mair còrsa) dambe cantaires coneishuts coma Patrick Bruel, Francis Cabrel e solide Jenifer Bartoli.
 
La lenga minorizada de l’Estat francés que demorèc lo mès longtemps au som deu Top 50 es solide lo creòle guadelopean, mercés au grop Kassav’. En 1987 pareishoc lo títou Syé Bwa qu’estoc lor mès gran succès. En 1988 recebón la Victòria de la Musica coma milhor grop francés. Toquèc pas que lo gran public per la ràdio, mes demorèc tanben pegat nombrosas annadas sus la platina deus DJs en tot hèr dançar mès d’una generacion en discotèca.
 
En l’occitan, me vatz díser?
 
La lenga nòsta a pas agut encara aquesta escaduda. Se hèm lo bilanç, vesèm pas que Mireille Mathieu “La cambo mi fa maou” dens un album de cançons nadalencas. Mès recentament, Michèle Torr apareishoc dens una emission de Michel Drucker en tot cantar “Coupo Santo”. Marcel Amont, de son costat, canta en biarnés e produsiscoc mès d’un album, mes avón pas l’escaduda de sons successes coma Bleu Blanc Blond o Un Mexicain Bazané.
 
Solide, la riquesa de la generacion deus cantaires de las annadas 70 a tocat mès d’un joen de l’epòca e ne harèi pas la lista de paur de’n desbrembar. Ne podèm estar fièrs e d’autas generacion son aparesihudas mès tard, la cançon occitana se pòrta plan. Mes son pas jamès arribats au Top 50, çò que, fin finala, pòt estar considerat tanben coma una marca de qualitat e de sinceritat.
 
“Lo” Massilia Sound System boleguèc un pauc l’òrdi establit e atenhoc auditors en dehòra deu cèrcle deus ahuecats de la lenga. Aquò totun entrèc pas dens lo mitan de la grana varietat. Nadau joguèc mès d’un còp a l’Olympia mes sens e de passar suus mèdias màgers dits “nacionaus”.
 
Francis Cabrel, en tot estar l’encausa d’un debat apassionat suu vèire d’aiga a mitat plen o a mitat vueit, balhèc unas frasas en occitan dens son darrèr disc e declarèc au finestron dens un moment de fòrça grana escota (20h30 de France 2) qu’èra “tostemps aus costats de los que dehénen la lenga occitana”.
 
Per acabar aqueste torn (sense de dobte incomplèt) peu basc, es un còp de mès, e curiosament, deu costat de la Star Academy que’ns cau virar. Patxi Garat, escolarizat dens una ikastola, aquesiscoc una bona popularitat pendent l’edicion de 2003. E ara, esponsorizat per TF1, perpausa un album complètament en euskara de títous franceses revirats. Lo mès coneishut es benlèu Aizu ama ze min, adaptacion deu famós Allo maman bobo d’Alain Souchon, que’u hascoc remercar dens l’emission de telerealitat musicala.
 
Es pas fòrça au bèth miei de tota la produccion francofòna, mes es dejà pas mau. La musica servís d’utís per hèr passar sensibilitats diferentas e tanben culturas de totas. Benlèu es sus aquò que cau quichar.
 
 
 
 
abonar los amics de Jornalet
 
 


 



publicitat
BANNER1 - IEO 09 divendres espaci occitan



Comentaris

21 de novembre 20.06h

Es bon far de musica !! Mercés !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 22.33h

#3 Mauris o Joan-Pau Verdier avian una auçada artistica e musicala fòrça fòrça mai credibla que non pas aquel simpatic mas eternament "amateur" Patric.
Aquò dich sufis pas d'ésser un musician de tria per tornar donar de vam a una lenga minorizada. A pròva, l'estrambòrd suscitat per lo breton virtuòsi Alan Stivell que dempuèi cinquanta ans vira dins lo mond entièr ont son jòc talentuós d'arpaire de tradicion celtica es estat mai d'un còp lausenjat a pas per autant engimbrat una ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 15.16h

#4 òc... Mès i a varietat e varietat.
Es clar que l'Eric Fraj es pas Johnny Hallyday (per la qualitat de sa musica) mas es pas tanpauc un artista sibillin e inacessible al "grand public".
Lo sol qu'o faguèt un pauc en provençal foguèt lo Guy Bonnet, mès son succés (relatiu) l'aguèt en francés... Diguèron quitament a la Marili Orionaa qu'aguèsse cantat en francés seriá estat una celebritat coma las autras...
Fau ben remarcar, a costat de qualques còrses e bretons que s'o faguèr... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 10.06h

#2 Solide qu'i a noms de la cançon occitana que son de fòrça bona qualitat. Èi pas volgut justament citar totis de paur de'n desbrembar e lo subjècte de l'article es "la cançon de varietat", es a díser aquesta que tòca lo "gran public" (pas los aimadors de las lengas o de las musicas tradicionalas), pas totjorn per sa qualitat mes peus mejans mediatics nacionaus que'u son balhats.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 07.27h

#2 Segur! E Patric auria segurament fach una carriera dei grandi!


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de novembre 19.44h

E Marilis Orionaa e Eric Fraj !!?
Aguèssem d'estructuras radiofonicas de grand espandiment nacional (au sens exagonau o occitana, coma volètz) soi segur qu'aqueles dos gausirièn d'una renommada plan meritada coma artistas de tria que son.
Ailàs...


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de novembre 08.39h

Cau parlar de Robèrt Nyel e Robèrt Ripa https://www.youtube.com/watch?v=4A5c_Msf_T8&ab_channel=Chansons%2CFolkloreetVari%C3%A9t%C3%A9, Gerard Delord https://www.youtube.com/watch?v=LDpqywYfRnE&ab_channel=G%C3%A9rardDelord-Topic . A sortit aquò (l'ai en quauque l... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions