CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 6 de decembre

Joan-Marc Leclercq

Dimenge, 3.3.2013 03h00

Mali


Comentaris 2 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargament


I a causas qui caleré ensenhar a l’escòla. Per malastre, aquò ne’s hè pas. Ua d’aqueras causas au demiei d’autas, ei d’ensenhar au monde de’s dehéner fàcia aus poderós qui’us enganan. Que’vs aconselhi un libròt qui s’apèra “Petit manuel d’auto-défense intellectuelle” de l’excellent pensador quebequés Norman Baillargeon.
 
Causas basicas entà poder subervíver en regime parlementari multipartit (Çò qu’ei aperat “democracia” peus mèdias). Ne vaquí ua, presa a l’azard més en rapòrt dab l’actualitat:
 
Cada operacion militària s’acompanha d’enganas. Ua beròia o uas chicòias.
 
 De l’annada 1915 e la ceacion de la comission Creel estant (Comission adaigada de dòlars qui avèva per mira de convéncer los ciutadans estatsunidencs de participar a la guèrra), la poténcias occidentaus an tostemps acompanhat las atacas militàrias de desencusas mei o mensh plan fotudas entà’s balhar ua rason de talhucar lo dret internacionau, copar la paraula aus pacifistas o simplament guardà’s deu bon sens. Ei interessant de véser que las “democracias” an hèit mei d’esfòrç entad aquò que non pas los regimes autoritaris qui’n n’an pas tan besonh. L’istòria n’ei conhida d’enganas bellicosas, e, au palmarès podèm citar las mei coneishudas: recentament las “armas de destruccion massivas” qui amiaçavan la patz (!) dens lo parçan deu gòlfe persic, los incidents navaus deu gòlfe deu Tonkin qui balhèn au president Johnson un pretèxte entad aviar la guèrra au Vietnam o l’operacion “Himmler”, quan los Nazis organizèn la faussa ataca d’un emetedor ràdio per un faus comando polonés. Un còp lo faus comando tuat peus Nazis eths medish, la premsa convocada e l’informacion difusida largament, Hitler avèva tota libertat entad envadir Polonha l’endeman. Mès tornèm a l’actualitat.
 
França a recentament “desplegat las soas tropas” au Mali. Dab quina mira? Oficiaument 1/ per amistat per aqueste país, 2/ entad ajudar la democracia e 3/ combàter los maishants terroristas islamistas armats.
 
Doncas que’ms podèm pausar totun uas questions shens de voler paréisher maganhaires e guastar lo bon ambient generau (un sondatge balhava 63% de pensar deu monde favorable a l’intervencion).
 
1/ França n’auré pas nat interés dens l’operacion. Aquò que muisha ua generositat de las bèras per un país qui pòt pagar mei de 100 milions d’euros (entre lo 11 de genièr e lo 26 de heurèr segon lo ministre de las Armadas, Jean-Yves Le Drian) shens de pensar ua estona ne’n recuperar pas au mensh ua part. Lo Rafale còsta eth solet la bagatèla de 27 000 euros l’ora. Ne cau pas sortir de l’escòla militara de Saint-Cyr entà saber que França, dens las annadas 60 e devath l’autoritat deu generau De Gaulle, a apitat ua politica de cap tà l’energia nucleària après un debat entre politics au poder e industriaus, shens de’u demandar l’avís au pòble. Un deus arguments mei emplegats ei “l’independéncia energetica”. Que seré vertadièra se’n calèva pas s’assegurar l’aprovedida en urani, shens lo quau las centralas ne virarén pas brica. E on trobam (caleré mei plan díser: on Areva tròba?) aqueste urani tan car aus nòstes còrs? Au Canada, mès tanben au Mali (au nòrd!) e sustot au Niger, país vesin e tresau productor mondiau. Mès n’ei pas tot. La region ei tanben pleada d’aur, de gaz e de petròli. Lo responsable deu sector Africa-Nòrd de Total qualifiquèc la region de “Navèth Eldorado”. La societat Bouyges espleita l’aur dens las minas de Morila.
 
2/ Lo regime malian n’ei pas ua democracia. Lo president elegit, Amadou Toumani Touré devoc huéger fàcia a un còp d’Estat militar en març 2012 e ua junta de soldats prengoc lo poder. França ajuda doncas ua junta militara non pas elegida democraticament. Los mèdias “desbromban” de parlar de las exaccions de las tropas d’aquesta junta dens los territòris reconquists per l’armada francesa. Mès aquò ei meilèu ua tradicion francesa: en 1968, França sostenguèc dejà lo còp d’Estat sagnós d’un grop de militars comandats peu Moussa Traoré qui cacèc deu poder Modibo Keita, socialista, tèrç-mondista e panafrican qui’s moriscoc emposoat au camp deus comandos paracadudista de Djikoroni.
 
3/ Los maishants son enchafrats aisidament “terroristas” peus medias. Son bandas armadas, aquò segur, impausan ua lei islamica ad ua populacion totun musulmana mès qui n’a pas la medisha legida de la religion e sustot qui ne l’a pas causida, aquò segur, mès n’ei pas ausit parlar de bombas pausadas. Los jornalistas se trufan sovent deu poder sirian qui enchafra los rebèlles de “terroristas” shens de’s demandar se l’utilizacion abusiva d’un mot los pòt concernir o pas. Per contra, èi ausit parlar de mans copadas shens de pas jamei n’aver vist ua pròva crededera. Aquò que’s sembla hèra au mite de las mans de dròlles copadas peus Alemands en Belgica pendent la Purmèra Guèrra Mondiau. E de tot biaish, aqueths combatents be son armats gràcia a la victòria emportada en Libia mercés a l’intervencion de … França. Las leçons de democracia balhadas per l’Occident son a còps de mau comprénguer.
 
E coma a cada còp, lo finestron preng un gran plaser de’ns muishar l’arcuelh cordiau de las populacions liberadas reservat aus soldats francés. Aquesta jòia n’ei pas finta, solide, mès lo tablèu n’ei pas complet. Ne muishan pas las familhas deus tuats peus bombardaments aerians (Dens l’èrm, n’i a pas on s’estujar) ni tampauc totis los refugiats qui an huejut au Niger, detzenaus de milièrs segon uas honts.
 
Doncas, pas arren de navèth devath lo sorelh mediatic despuish la Purmèra Guèrra Mondiau, los hòrts qu’an tostemps rason, quitament se, au jorn d’uei, am totun la possibilitat de recéber analisis diferentas per mejan de la telaranha, mercés entre autes … au Jornalet per exemple!



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

3 de març 19.38h

Tanben qu'èi la medisha analisi.
Los Occidentaus, deus quaus los Estats-Units en purmèr, son aliats a país coma l'Arabia Saodita o lo Qatar que balhan la moneda aus integristas salafistas.
Qu'ei de mau comprénguer, mès pensi que d'aver un enemic ei quauquarren de benefic sus totis los tablèus. Un còp l'Union Sovietica caduda, de qué fasèm ? Am trobat los Barbuts.

E òsca a Soïssa qu'a balhat ua leçon de las bèras aus autes país dits "democratics".
En generau, quan se parla de Soï... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 19.31h

Adiu J Marc
Completament d'accòrdi amb vos .... A mai arribi pas de comprendre ( mas es que cal comprendre quicòm?) per de que lo monde liure e l'Otan vòlon, a totas fòrças metre los salafistes a las manetas de pertot Libia Tunisia, Egipta... ( per far la guèrra al terrorisme en seguida??) De tot biais dempuèi lo festenal de Bengazi, lo BHL se cala.
Compreni pas per de que creson encara que son una democracia los franceses ( a mai los occitans qu'an quitament pas lo drech d'... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions