CAPCALERA: ajuntament de tolosa
CAPÇALERA2: mot amagat

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 27 de mai

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 16.7.2013 03h00

Baionako arrauna


Comentaris 13 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargament


Qu’ac sabi, Baiona ei ua vila tan gascona que basca. Mès totun qu’èi causit de hiquar lo títol en euskara pr’amor de hornir drin d’originalitat dens lo Jornalet mès tanben que’m sembra la cultura basca i ei mei revendicada.
 
L’istòria d’aquesta bèra equipa comença per ua susmauta, ua peleja, qu’ac podètz aperar quin volètz, ua esglanada, ua tumada o un botum, ua esmalida, l’occitan ne manca pas de mots entad aquò. Tà tot dise’c, tot comencèc per un vira-sang. 1904. Los joens sòcis de la Societat Nautica de Baiona be son en desacòrd pergond dab los lors vielhs gavidaires. La horabandida d’uns d’eths qu’en·huequèc tot. Tròp ei tròp. Lo 28 de seteme, 28 susmautats secessionistas s’arretròban au solèr deu Cafè deu Teatre entad apitar un club navèth qui prenguerà coma colors lo “blanc e azur” e com nom “l’Aviron Baionés”. Lo minotièr Jausèp Larran estoc elegit president. La benalèja pòt començar.
 
Que cau purmèr arresòlver los copacaps practics. Lo problèma màger qu’ei de cercar un lòc entad acessar los batèus navèths. Que serà trobat au barri de Baiona Ttipia (on se debanan las hèstas de Baiona!), au 18 de la carrèra deus Corderèrs en bòrd d’Errobi, la Niva, quitament se’s pòt naviguejar hèra mei plan sus Ador. La concurrència entre los dus aròus hè soar las campanas e cadun ateng dab impaciéncia las regatas annuaus de la Societat Nautica. Que’s debanan lo 16 de julhet 1905 entre los hrairs enemics deu Baish Ador. Honhats shens de dobte per un beròi esperit de revenge, los sòcis de l’Aviron que’s hèn seguir quate de las cinc espròvas, mès sustot lo trofèu-rei, lo deu “ueit”. La victòria ei totau.
 
Lo 3 de seteme los dus clubs se podón pagerar un còp de mei au parat de las purmèras regatas organizadas per l’Aviron. Devath l’espiar de milierats de curiós, aquest còp los Azur e Blanc que ganhèn tot. Puish, ua setmana mei tard, estoc un títol de campion de França de coralin de mar a quate, puish, enqüèra ua setmana mei tard, lo medish batèu que ganhèc la Copa deu Rei a Donostia. La glòria per un club tot escàs nascut.
 
Mès, parallèlament ad aquò, dens las medishas annadas, s’espandís la practica d’un jòc navèth dens lo mitan deus liceans suu Camp Sent Leon. Los joens que’s passan ua veishiga de las fòrmas estranhas en tot desquilhà’s com sauvatges. Portat per un Lanusquet passat per Bordèu deu nom de Pèir Fabre (Non pas lo de Castras, un omonime), l’espòrt agrada lèu aus Baionés e tanben aus ramaires qui s’anujan drin un còp l’invèrn arribat. Cada dijòus e cada dimenge, la joentut de la vila que veng jogar e lèu formar la purmèra equipa, la deu licèu de Baiona qui s’aperèc “Los Montanhòus”. Dus aprenents deu licèu, los hrairs Lafitta, un còp tornats a Biàrritz, creèn lo Biàrritz Estadi, qui vasère per fusion dab lo Biàrritz Sporting Club lo Biàrritz Olimpic. La medisha annada que l’Aviron vad un club vertadèr extraescolar, l’Estadi Baionés. Los adversaris estoren lèu los vesins de Biàrritz e los de Pèirahorada.
 
En 1906 los dus clubs de l’Aviron e l’Estadi que’s juntèn. En 1907, purmèra sason oficiau en campionat de tresau seria Guiana e Gasconha. En 1909, lo club que crompèc un trenç de terrenh deu costat d’Anglet au lòc-dit “Hardoi”. Plan lèu, l’equipa que pugèc de division en division dinc a aténher la purmèra en 1910. Aquesta bèra escaduda que’s hasoc tanben mercés a dus Britanics, un Escocés (Alfred Russel) ed un Gualés (Harry Owen Roe) qui mière l’Aviron dinc a la finala deu campionat en 1913. Fàcia aus Parisencs deu SCUF deus 9 jogadors internacionaus ed a l’estadi de Colombes, los Basco-Gascons n’èran pas brica favorits. Mès estoc aqueth jorn que vasoc la legenda deu “jòc a la baionés”, un jòc hèit de passas acrobaticas e de corrudas descabestradas qui encantèn lo public. 31-8, sèt ensais contra dus, l’Aviron marquèc los esperits per bèra pausa. Lo jornalista Gaston Lanes ça escrivoc: “Aquestes jogadors de l’Aviron Baionés son estat esbalausents de brio, estabosiders d’audàcia, e sustot espantants d’adretia. Lo jòc d’aquestes quinze Bascos ne’s pòt pas comparar a nat d’ua auta equipa au monde ... Quinze beròis matos bastits non pas en fòrça mès en finessa, e dens las veas deus quaus arriula la sang basca generosa.”
 
Per malastre, la Grana Guèrra arribèc e lo club de l’Ador que perdèc sheis deus sons campions e un demorèc mutilat. Mès lo club contunha d’impausar sa marca dens l’eleit deu XV e torna trobar la finala en 1922 e 1923, mès contra un Estadi Tolosenc en estat de gràcia. 1934: los Baionés que son campions un còp de mei fàcia au Biàrritz Olimpic qui prenguerà la soa revenge l’an seguent mentre ua finala de la medisha afica: AB-BO.
 
Ei atau que vasoc un deus grans clubs de rugbi d’Occitània e deu Bascoat qui n’a pas enqüèra acabat de hèr saunejar lo monde en bòrd d’Ador. De seguir ...



publicitat
BANER3: Ràdio Occitània



Comentaris

26 de setembre 15.28h

#11 Non se deishar pas intimidar (sic)
Intimidar no pas deishar-se, se non pas intimidar deishar, pas intimidar se non deishar...

Changer de traducteur automatique, ça marche pas bien.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de julh 13.33h

#10 s'avetz bien seguit e lejut e comprés lo men comentaris, que'vs èi dit que jo èi Amics abertzales e aqueths sovent arreconeishen que Baiona qu'es gascona. Jo, sòi en favor deu basquisme en Iparralde e Hegoalde. Per contra, negar lo territòri gascon a Baiona açò qu'es deishar cader lo gascon e la Gasconha bien enlà deu baish Ador dens iva Bona partida de las Lanas quasi dinc a Bordèu. O alavetz que voletz ahortir lo jacobinisme de Bilbo ! E entà parlar de hrairs, de s comportar ata... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de julh 12.57h

#10 #3 Non se deishar pas intimidar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de julh 08.45h

Permèr, un petit sovir istoric : Baiona n'es pas jamei estada "occitana" mes gascona. Parlar d'ua vila occitana qu'es un anacronisme.
Arron, le soa situacion n'es pas sonque ua arrepresentacion simple de le santat de les lengas d'òc, la malautia, e l'indiferença. Au lòc de lançar perpaus pècs contra los nòs hrairs bascos, que'us poderem felicitar de le soa escaduda. E i calcular bilhèu ?
Nosatis, n'am pas sonque los nòstes uelhs entà plorar, alavetz, ne sèrv pas end'arré de har de... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de julh 01.05h

#8 Car Vincenç

Seré un vrai plaser de t'encontrar. Qu'as rason, la situacion qu'as describut es bien aquesta.
Que s'enten un chic parlar basco e pas briga gascon. Mes açò ne vau pas pipeta per rapòrt a l'analisi d'en Domergue. Qu'as parlat mesme de la cultura deu "tapeo" ...que'ns vien plan deu sud deu Pais Basco e donc açò n'auré pas arren a véder dab iva aneccion de fèt programada per Hegoalde ;)!???
Anem,Siam seriós qui paga las grepias de Biarritz e quin funcciona lo budgècte d... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de julh 19.55h

Adishatz Monde,

Tà víver a Baiona dempuish pausa, que constati causas de las simplas : 1-l'euskara (lenga basca) que s'enten per las carrèras e los estanquets. L'occitan briga. Lo divés anueit, en har au Poteo (la virada deus estanquets) que parli mei lo basco que non pas lo gascon, mentre que posca arribar. 2-Los Abertzale (patriòtas) que son sovent los mei sapients tà çò qui tòca la lenga, l'istòria e la cultura nostas e que'us hè dòu de las véser a pèrde's. Los Gascons que son... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de julh 16.38h

#6 Mèfi, l'Aviron Baionés, justament, a pas l'apelacion PAYS BASQUE, au còntre dau Biarritiz Ol.

Pasmens, mon amigueta es de Baiona e es vertat que la ciutat es ara enbasquisada. Au ponch que lei gents son assegurats d'èstre bascos, emai quora son nom es ben de bòn occitan.

Nen' pòdi pas dire de tròp qu'es un subjècte de tension entre Madama e ieu. Dire que Baiona es una ciutat occitana basquizada a l'après es per ela una messorgassa e una declaracion de guèrra. E conoissia pas manc... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de julh 14.02h

#5 Baiona qu'a tistemps estat iva vila obèrta despuish temps imemoriaus sonque la barradura que's nòta despuish las annadas 70 ! Cerca l'error ! Aviron Bayonnais Pays Basque, CCI PAYS BASQUE etc ! E se l'es tant qu'aquò perqué voler tistemps alongar dab la particula, se èra vraiment lo cas ;)!
Se lo " mainstrean" de la guèrra deus Médias qu'es partisana n'es pas enqüèra lo cas de la poblacion locau qui damòra a mitat bien gascona ! Aquesta que's cara mes dinc a quan ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de julh 10.29h

Visca Baiona vila dubèrta devath conta-ròtle de las Nacions Unidas e deus cascos blaus !!


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de julh 21.48h

#3 Car amic,

Los perpaus d'En Domergue ne son pas briga violents ; son la realitat de çò que coneish Baiona despuish hòrt d'annadas adara ! Lo moviment qu'a desmarrat i a bèra pausa e es pr'amor d'aquò que se son creadas accions en favor deu gascon a partir de las annadas 1925 estant ( com l'imne baionés loquau es esconut de mei en anar mei pr'amor de la soa gasconitat pendant las hèstas, los cds d'agorila etc... ) pr'amor de l'arreviscolada vienguda... d'Hegoalde ! Díser, açó n'es... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions