CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 6 de decembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 10.12.2013 03h00

Lo racisme antibreton


Comentaris 11 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


Uei lo dia, se ditz en França que se vei lo retorn deu racisme. L’ahar qui vira a l’entorn de la ministra de la justícia, Christiana Taubira, muisha plan que lo devís racista que torna sus la plaça publica. La cobèrta deu jornau Minute, vergonhosa, sembla avalorir aqueste teoria.
 
Au men semblar, lo monde ne son pas mei racistas en 2013 que non pas en 1970, solide quitament qu’ei lo contra. I avoc, i a, e i aurà tostemps racistas, quina que sia l’epòca, lor “raça” s’escantirà benlèu chic a chic segon l’evolucion de l’espècia umana, mès ne poderam pas jamei empachar de temps en quan ua resurgéncia de batalèra d’ua auta edat. Ei aquò com un pos de frèbe, benlèu lo signe de çò que l’organisme reagís contra lo mau.
 
Se’s parla sustot de racisme antinéguer, antiarabe, antijusèu, antigitan, la lista, malaja, ne s’estanca pas aquí, e discriminacions de totas, qui ne concernisson pas raças au sens estricte, podon estar observadas dens la societat exagonau. Uei, m’agradaré d’evocar lo racisme de cap a populacions ditas “regionaus” de l’Estat francés.
 
Lo racisme antioccitan existís, e, peu qui ne dobtarén, que’vs muishi ací la citacion qui lo nòste inenarable Louis-Ferdinand Céline hascoc en noveme de 1942 en parlar de la zòna liura e que sola la lenga francesa pòt transcríver dab justessa: Zone Sud, peuplée de bâtards méditerranéens, de Narbonoïdes dégénérés, de nervis, Félibres gâteux, parasites arabiques que la France aurait eu tout intérêt à jeter par-dessus bord. Au dessous de la Loire, rien que pourriture, fainéantise, infect métissage négrifié. Benlèu seratz atau convinçuts. Podètz consultar la pagina Face Book “Observatòri de l’occitanofobia”, mès veseratz qu’un tau devís verimós e caricaturau a plan desapareishut, per astre, mès estoc remplaçat per quauquarren de mei perniciós.
 
Totun, se sovent se jòga entre comunautats un concors de victimizacion, aqueste còp que deisharèi lo títou de campions de França deus estigmatizats largament aus nòstes amics Bretons, de preferéncia los Baish-bretons. La nacion cèlta, qui totun a tostemps provat sa fidelitat a la democracia e a la luta contra los fascismes (Ei la region on se vòta mensh FN e d’on s’avièn purmèr los resitents antinazis de l’exagòna) ei l’objècte regular de vindicta non pas popular mès plan sovent parisenca de la part de jornalistas, comentadors e analistas de totis.
 
Per començar, podèm citar lo Victor Hugo, gran republican, infatigable combatent contra l’injustícia e dehensor de la Republica. Dens ua letre mandada de Sant-Maloù estant a Louis Boulanger en 1836, ça escrivoc: “Lavatz los edificis, que son suberbèths. Per çò qui ei deus Bretons, que’vs desfidi de’us lavar … Ailàs, mon praube Louis, aquesta talabena daurada ei un òrre cahorn breton on los pòrcs jasen horra-borra dab los Bretons. Cau avoar que los pòrcs be son cascants.” Un drin mei luenh: “Lo hèit ei, que los Bretons ne comprenguen pas arren a Bretanha. Quina pèrla e quins porquets!” Per astre, la mair deu poèta èra nantesa!
 
Dens lo son roman Quatre-vingt Treize, l’autor que’s descabestra contra los Bretons, mès sustot contra la lora lenga qui “ne’s destria pas vertadièrament deus crits de las loras bèstias”. Segon l’escrivan progessista, lo paisan breton parla “ua lenga mòrta, çò qui hè abitar ua tomba a sa pensada”.
 
Uas annadas mei de d’ora, Auguste Romieu (un occitan!!?) sosprefècte de Kimperle, escrivèva: “Exceptez-en les villes, le reste devrait être soumis à une sorte de régime colonial. Créons pour l’amélioration de la race bretonne, quelques unes de ces primes que nous réservons aux chevaux et faisons que le clergé nous seconde en n’accordant la première communion qu’aux seuls enfants parlant le français.”
 
Los prefèctes d’Aodoù-an-Arvor (Còstas d’Armòr) e de Penn-ar-Bed (Finistèrra) mandèn ua letra au ministre de l’Instruccion Publica, Mr Montalivet: “Cau absoludament destrusir lo lengatge breton.”
 
Prosper Mérimée, sovent citat coma escrivan francés de lenga natra: “[la lenga bretona] se pòt parlar hèra plan, qu’ac cresi, dab un badalhòu dens la boca, pr’amor que n’i a pas que los budèths qui semblan contractà’s quan se parla lo baish-breton.” (1835, letra a Jaubert de Passa)
 
1845. Lo sos-prefècte deu Finistèrra aus regents: “Surtout rappelez-vous, messieurs, que vous n’êtes établis que pour tuer la langue bretonne.”


 
Mès passèm dirèctament a l’epòca actuau. Los exemples d’agression verbaus contra los Bretons son hèra numerós. Vaquí uns exemples causits a l’azard:
 
2012, huelhets antibretons distribuits per las carrèras de Naoned: “Au frontèr d’uas bastidas oficiaus varaulan un perrec néguer e blanc creat en 1925 peu grop fascista Breiz Atao. Uns individus vòlon víver dens ua grana resèrva a folclòre, creacion d’un parc a tèma Bécassine de 34023 km2.”
 
Lo 17 de noveme de 2013, lo jornau Presse Océan publica un artícou intitolat: “Naoned: un Breton hòragetat d’ua discotèca ataca ua veirina.” En seguida de comentaris de legedors, lo títou estoc cambiat, mès pas l’u.r.l. qui contunha d’estar un-breton-econduit-a-lentree-dune-boite-sen-prend-a-une-vitrine.
 
Lo 6 de deceme de 2012, l’animator Daniel Morin que comentèc d’un biaish trufandèc la reconeishença per l’UNESCO deu fest noz, lo balèti breton. Imaginèc un reportatge au vilatge de “Beurk, on las hemnas se rasan per la grana parada, mentre los dròlles minjan un entrepan au calhòc, abans la venda a la màger dita de la verge mei vielha deu vilatge, preparada peu parat segon la tradicion locau en tot l’untar lo còs de boder salat, qui lo crompaire poderà consumir sus plaça au son deu biniou. Aquesta annada, per malastre, la verge mei atjada, la Soizic Pensec, 93 ans, se moriscoc dus jorns abans las hèstas, mès aquò rai, segon la costuma cèlta, se pòt enqüèra utilizar la verge ueit dias après sa mòrt.” M’estanqui aquí per paur que’vs dolossen las còstas d’arríser o qu’avóssetz enveja de gautar.
 
L’umorista parisenc Jackie Berroyer, dens un sol-sus-l’empont, canta ua cançon qui ditz: “[En Bretanha], las hemnas passejan pòrcs dens landaus, … los dròlles son idrocefaus … e los gojats son tan maishants que las gojatas son pipautas.” Un esperit plasent, qu’ac vos disi.
 
Lo som estoc darrèrament atenhut peus comentaris de la sortida deu disc Bretonne de Nolwenn Leroy en 2010 suu quau la cantaira reprengoc uas cançons tradicionaus en (quin crimi!) lenga bretona, de las quaus Bro gozh ma zadoù, l’imne nacionau de Bretanha. Estoc lavetz l’alalí deus jornalistas de Seine-et-Loire qui, sia ne comprenguèvan pas perqué cantar dens aquesta lenga estranha, sia vedèvan d’un maishant uelh aquesta manifestacion qui daubuns qualifiquèn d’extrèma dreta. Fabrice Pliskin, dens lo Nouvel Observateur, qui compara l’escaduda deus son disc dab la pujada deu Front National (en 2011) e vei darrèr la fòto de cobèrta la propaganda deu pétainisme. Aqueste artícou estoc urosament escarnit bravament peu Guy Carlier sus l’antena d’Europe 1. La mei bona e sola responsa de la berogina bruneta estoc de vénder 1.230.000 albums. E paf, suu nas!
 
Extrèit d’un blòg Wordpress aperat “Chez Fred”, podètz jutjar vosautes medish: De toute façon, ils se murgent seulement entre eux, lors de “fest noz” (“Notre fête à nous”, en breton), en s’arrangeant pour faire comprendre aux autres qu’ils ne sont pas les bienvenus. De toute façon, on n’avait pas envie de venir danser autour du feu en tenant des druides à grandes barbes par la main, bande de cons.” Qui son los cons dens l’ahar?
 
Lo 16 de junh de 2009, entrevista d’Arlette Laguiller per TV Breizh. A la question “Aprénguer la sciéncias o las matematicas en breton, de qué vos buta aquí-dedins?” l’ex-miaira de Lutta Ouvrière respon clarament: “Pr’amor que seré un apraubiment.” Aquí se vei de plan que n’ei pas ua espacialista de la pedopsicologia.
 
Vaquí un petit abracat deu sentit francés antibreton au moment quan vatz lo movement deus Bonets Roges (Ar Bonedoù Ruz). Ne podèm pas díser que França sia prèsta d’arcuélher ua tau susmauta e los jornalistas de l’exagòna podèvan s’abandonar un còp de mei a barrejar lor veren sus aqueth pòble qui n’an pas jamei considerat com tau.
 
Duas posicions se hascon remercar: la purmèra (lo deu finestron generaument) consista a redusir los Bonets Roges a ua susmauta contra l’ecotaxa shens d’ensajar d’explicar la lora dimension autonomista. Los panèus bilingües reivindicatius son simplament invisibles a la television. E totun, lo nom deu collectiu, “Víver, Decidir e Tribalhar au país” ne deisha pas de plaça au dobte. La critica se concentra sus detalhs coma los 4x4 aparcats a la manifestacion de Karaez (30.000 proprietaris de 4x4, un recòrd!) o lo hèit que los bonets eths medish èran fabricats en Asia.
 
La dusau, adoptada meilèu per la premsa escriuta, ei la de’us pegar lo pecat de dreta extrèma pojadista. Abel Mestre per la fin d’octobre dens Le Monde titola son artícou “La dreta extrèma identitària vòu pesar suu movement”. Argument deu jornalista: la preséncia “au ras deus Bonets Roges” de sòcis d’un movement aperat Jeune Bretagne. Solide que son meilèu de dreta extrèma, mès segon la polícia, aqueste gropuscule ne compta pas haut o baish qu’uns … 30 sòcis (Deus quaus quants policièrs?), çò qui’us balha drin de tribalh entà “pesar suu movement”.
 
Lo Monde desbromba de parlar deu cap naturau deus Bonets Roges qui ei lo conse de Karaez, elegit sus ua lista Esquèrra Divèrsa, e qui declarèc: “Lo FN ei un poson per Bretanha e estar Bonet Roge ei un contraposon au FN.”
 
Lavetz, retorn deu racisme en França? Aquò ne vòu pas díser gran causa, que cau tostemps demorar vigilants de cap a la violéncia discriminatòria, e sustot denonciar los racismes los sordeish, los deus quaus las victimas n’an quitament pas lo dret d’estar reconeguts coma tau.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

15 de decembre 21.40h

#5 Trabalhadors d'un costat, patrons de l'altre. E naturalament enemics. Aquí se retròba plan la cultura francesa de l'acarament e l'incapacitat de considerar la transversalitat d'aquel moviment dels Bonnets Roges. Aquò me rapèla lo Merluchon que crida contra lo SPD, totalament estrangièr a la cultura del compromés.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de decembre 14.53h

"M'estoni que lo coneguetz pas" per parlar melhor...

Apondrai que tròbi suspècta aquesta volontat de pas sonar un cat un cat e donc de reservar lo mot de "racisme" solament s'es d'unei categorias de gens concernidas, decretadas a l'avança per l'ideologia. Es çò que fan pasmens allegrament leis associacions antiracistas qu'an l'emocion e la denóncia a geometria variabla. La mendra critica es immediatament qualificada de " racisme" o de "...fobia". Per lo tèxte còntra N. Leroy, ò per ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 de decembre 14.05h

Rapèli qu'ai escrich sus mon site un article evolutiu (ten 100 paginas e se sona Diguèron... e lo complèti a flor e mesura) recampant totei leis orrors anti lengas e populacions regionalas escrichas despuei Malherbes. Es installat despuei octòbre de 2011 : m'estoni que lo coneissètz pas.

http://www.premiumorange.com/josiane.ubaud/DIGUERON.pdf

« [au Sud) Les gens d’ici me déplaisent excessivement. Il y a dans l’accent un jappement et comme des rentrées de clarinette. A les v... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 de decembre 17.27h

Shens qu'en Bretanha…
http://cdm.r.mailjet.com/nl/xn9q/x1xnn.html


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 22.08h

Un racisme occitan existe sempre. Citam lo film "Arrête de pleurer Pénélope" : una frema dalh país parla occitan. Un personatge la compren e un autre ditz alora susprés : "depuis quand tu comprends le PEIGNE-CUL ???"...
Ren de dire de mai ! Totjorn parier !


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 21.31h

Dins un film de Dupontel un pauc dejantat (tròbi plus lo nom del títol) : lo personatge ditz "kenavo les bouseux !"


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 16.13h

-Per los amators de prepauses anti-breton, anatz veire suu siti de Libé, en rubrica societé, un article sus los panèus bilingues e los comentaris dels "internautes". Edifiant. Es pas de racisme, se chau aps enganar, es ren que de mesprètz e de prejujat. Ai assajat de l'i far passar quauque ren, misteriosament a pas passat...
Suus patrons dins los Bonets Rouges : segur que son pas tant nombroses suu totau dels manifestants ; aquò dich, dns lor boeita son pans nombroses nimai fàcia a lors ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 14.54h

#1 Adiu Maria-Joana e mercés per la toa reaccion.
Volerí simplament díser qu'ei aquò ua question de sentit de saber se lo racisme ei mei hòrt en 2013 o en 1970. Pensi que les annadas 60 e 70 an conegut ahars de murtres racistas, qui an miat au rodatge deu filme "Dupont Lajoie" coma reaccion. La caminada deus Beurs, de la quau hestejam los 30 ans, a estat tanben causada per l'ahar deu murtre deu Bordèu-Vontimiglia on un Arab i deishèc la vita.
Caleré véser las estatisticas, ne sabi pas.... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 13.50h

Un brave article Joan-Marc

#1

Sabi pas se las manifestacions de la xenofobia se pòdon mesurar o comparar. Per ieu, un acte racista o XXX-ofòb es un acte racista. Punt. Que siá dirigit cap als arabs, als bretons, als josieus, als occitans o als ròms, lo racisme pudís çò de meteis.

Quand un arab musulman se fa dire que los arabs son totes d'escorjaires, vesi pas cap de diferéncia que quand un occitan se fa dire a l'universitat que cal "aténuer votre accent sinon, comment voulez-vous ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 de decembre 13.41h

#1 Qu'as amics implicats dens lo moviment deus bonets arrojs? E'ns poderés har un article dessùs, qu'i vejam mei clar? Que poscam anar mei luenh que la bretonofilia deus uns e la bretonofobia deus autes...?


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions