CAPCALERA: Lo Diari

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 25 de setembre

Joan-Marc Leclercq

Dimars, 3.12.2019 03h00

Celebritats e lengas minorizadas


Comentaris 13 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargament





I pas guaire, miavi una soscadissa sus una question que m’èri pausada e que’m chepicava: pr’amor qu’au miei deu monde que son “celèbres” dens l’Estat francés (e doncas n’i a un pialat, s’i pensam plan) n’i tan pauc que s’interèssan a las lengas que son ditas minorizadas?
 
Entre los politicians, los entreprenaires, los esportius, los comedians (cinèma, teatre e “sol sus l’empont”), los cercaires, los imitators, los filosòfes, los scientifics, los cantaires, los presentators de television, los pintres, los realizators de cinèma, los astronautas mediatizats, los escrivans, los dançaires, los jornalistas, enfin totis aqueths de cap aus quaus son virats los microfònes e las camèras, los “miaires d’opinion” com se ditz, e ben entre tot aqueth polit monde, los qu’an un jorn parlat de las culturas en dangèr se pòden comptar dambe los dits d’una sola man.
 
Au demiei d’eths n’i a totun fòrça que’s reinvendican de la dehensa deu partimòni o de la cultura. Èi ausit parlar d’una accion de cap au Stéphane Bern ende l’explicar que las lengas èran tanben una part deu patrimòni que dehen, mes èi pas ausit parlar, dinc ara, d’una resulta positiva.
 
I a totun una excepcion de notar, es au nivèu deus cantaires. Quitament se son tanben fòrça paucs, podèm citar:
 

— lo Patrick Fiori (a mièjas còrse, a mièjas armenian) e son àlbum Corsu Mezu Mezu,
 
— l’àlbum en picard (o chtimi) deu Renaud Séchan (Chtimi per sa mair) Renaud cante el Nord
 
— la charmantòta Nolwenn Leroy dambe son àlbum titolat Bretonne dambe cançons en breton (mes tanben gaelic irlandés), fòrça criticas per una incorregibla intelligéntzia franchimanda, mes qu’estoc un succès popular de vendas,
 
— uns 6 àlbums (!) deu Marcèu Amont que hen aunor aus poètas gascons
 
— l’apareishuda de “La camba mi fa mau”  sus un àlbum de Mireille Matthieu dedicat a Nadau,
 
e … es tot, o benlèu que me’n desbrembi. Èi cercat deu costat deu Francis Cabrel, mes a despart d’una vidèo on hè cantar dròlles en occitan (500 vistas sus YouTube), d’una auta on veng cantar (en francés) au concèrte deus 40 ans de Peiraguda e d’un mot de sosteng au festenau “Lenga viva” (en francés tanben), èi pas jamèi trobat quicòm on parla o canta en lenga nòsta.
 
Pas un sol mot tanpauc en çò deus classics Georges Brassens o Charles Trenet, qu’an totun cantat lor país cadun a un moment. Lo Nougaro, per contra, s’a pas dit qu’una sola frasa dens una cançon, au mens aquera s’es hèita remercar: “Mon país, ò Tolosa …”
 
Au nivèu deu cinéma “popular”, que tòca un gran public, podèm pas que citar Bienvenue chez les Ch’tis on se parlava clarament d’una “lenga” (e pas de “patoès” per un còp) que jogava un brave ròtle. A despart d’aquò, i a pas nat film deu Box office que’m venga a l’esperit.
 
Espii pas ni Un si grand soleil ni Plus belle la vie que passan au finestron, mes èi pas ausit que s’i tractèsse de lengas au demiei deus subjèctes de societat que son abordats, quitament se l’accion se debana a Montpelhièr e Marsilha.
 
Deus costat deus politicians, vesi pas que lo Paul Molac (un deputat de cinq-cent) que parla publicament de las lengas e d’un biais actiu. Lo François Bayrou a meslèu decebut lo monde e pas jamès convinçut per son accion aquò dessús.
 
Per çò qu’es de la literatura, es meslèu virat de cap a l’America que de cap a problematicas culturalas localas. Dens un article de julhet de 2015, avèvi carculat que 75% de la produccion de Marc Lévy avèva un rapòrt fòrt dambe los Estats Units, 77,78% en çò de Katherine Pancol e 92,30% per çò qu’es deu Guillaume Musso. (Totis tres, se m’engani pas, an vuscut a Nava-Yòrk)
 
Ah, tiò, me brembi, ara, que la persona qu’a mès parlat occitan au finestron es lo ginhèc Pèir Albaladejo, qu’a saupicat sons comentaris rubistics de beròias expressions gasconas en difusion nacionala suu servici public. Un jorn, lavetz que la camèra muishava un espectator seriós que portava un brave berret, a pas podut s’empachar de s’escridar en version originala l’inrevirabla e gasconissima: “Te, aquí que l’as, lo tipe …!”
 
Es doncas en tot lo citar que vau hèr lo constat que “Lo can es magre” per çò qu’es de la mediatizacion deu problèma de las lengas peus miaires d’opinion. “La cabana es pas encara caduda suu can”, mes totun “Lo tesson es au milhòc”.
 
Me soi doncas demandat se la celebritat èra pas ligada a un cèrt silenci sus aquesta tematica. Es estranh, pr’amor que los bona combats ende los quaus tot aqueth monde se pòt mobilizar mancan pas, mes las lengas demòran tostemps dens la sala d’espèra.
 
Que sia conscient o pas, cau qu’un actor de teatre “pujat a París ende hèr carrièra” deishe son accent dens la lòtja ende s’i escàder dens lo mestièr. Solide end’aver las gràcias deus mèdias dits “nacionaus”, que cau purmèr muishar los papèrs e entrar au motle. Los quites motius de susmauta intellectuala son limitats a subjèctes “acceptables”.
 
Quan ausissi qu’una celebritat es “engatjada ende la planeta”, aquò me hè sorríser, non pas que lo subjècte s’amerite pas de s’i interessar, au contra, mes me disi que las riscas son pas tarriblas, benlèu mens fòrtas que non pas lo hèit de s’engatjar pas aquò dessús.
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Comentaris

5 de decembre 12.08h

#2 Pèire Perret a convidat lo grop occitan "Lo Barrut" a collaborar amb d'autres artistas franchimands sus son darrièr album d'omenatge.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de decembre 23.22h

Michelle Torr enregistrèt e cantèt tanplan en public La copa santa de Frederic Mistral, amb fiertat e dignitat :

https://www.youtube.com/watch?v=p57iJAnoCCY&pbjreload=10


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

4 de decembre 09.58h

La benda anóncia del film «Arrête de pleurer Pénélope» es un bon exemple de l'asirança que nos pòt portar lo cinema parisenc, i sèm quitament tactar... de pinha-cuol!

-----› https://www.youtube.com/watch?v=0hGuBKfLax0


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 19.44h

#5 La debuta es una mena de bilanç, la fin es una soscadissa suus tèmas que son acceptats peus mèdias e que semblan "subversius" mes que'n son pas, vist qu'an l'agradament deus "decidaires".


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 19.40h

Lo filh del famós Leon Còrdas que fai lo comedian dins la seria "Plus belle la  vie" i diguèt ben una pichòta frasa en lenga nòstra, mas aquò durèt mens de doas pichòtas segondas... segur qu'en mai de quinze ans, aquò fai pauc!

-----› https://bit.ly/34NvT53


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 18.27h

En un reportatge sus las crescudas en Provença ièr, tots los entrevistats, un detzenat, èran de nacion e de lenga francesa, parlaven clarament ponchut, pas cap èra ni que fossa d'accent occitan...

Es "intelliguéntsia" e cinc cents e cinèma

Trenet que canta en catalan amb Dalí es sus INA.fr

Maité la coca diguè hèra frasas en gascon.

Auteuil tanben sap drin o fòrça provençau.

Beyoncé en un vidèo dits quauques mots en creòl loïsianés de sa familha.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 18.17h

#6 A cap de moment aquel diputat "per de rire" (segon los critèris parisencs) a dich que ço que cantava èra d'occitan. A fach s'estraçar de rire tota l'Assemblada qu'i a sonque vist l'espectacle grotèsc d'un palhassa que bramava dins l'escur jargon paisanàs d'una valada perduda, ço que l'interessat, tot content d'agradar atal a las Madames e als Monsieurs importants de la parisencalha, a jamai desmentit.


Valora aquest comentari:   votar positiu 19   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 16.16h

n'obliditz pas lo deputat de la vath d'Aspa , que cantèt lo "se canti" en lo quite emicicle deus deputats ! per protestar que ne l'escotavan pas ...


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 15.27h

Oc, lo can es magre, emai tras que magre, totom o sap, aquo's enfonsar de portas dubertas, alara quina utilitat d'o dire un cop de mai ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 21   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

3 de decembre 13.06h

Cal pas doblidar lo pintre Ben que, emai parle pas nimai escribe pas en occitan, a totjorn fach un trabalh remarcable per la promocion de l’etnisme e donc la reconeissença de l’Occitania.

https://www.paris-art.com/wp-content/uploads/paris_art_archive/img_news/createur/g_ST10ben02-480x443.jpg

http://www.spicedworks.fr/blog/wp-content/uploads/2010/11/anem-oc2007.jpg


Valora aquest comentari:   votar positiu 18   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER3: Ràdio Occitània

Perfil

Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq logo rss

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

mai d'informacions

contactar l'autor

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions