CAPÇALERA: Eth Ligam occitan Youtube

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 5 de julh

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 29.12.2014 03h00

La lenga d’integracion sociala


Comentaris 26 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (13 vòtes)
carregant En cargament


Una lenga es pas solament un sistèma de règlas gramaticalas amb una colleccion de sòns e mots. Una lenga es tanben un fenomèn de societat. Per s’integrar dins una societat, es indispensable de parlar la lenga qu’es en usatge generau dins aquela societat. Es la foncion d’integracion sociala (o pus exactament: la foncion discriminanta, çò es, la discriminacion-distincion entre lei personas integradas gràcias a la lenga e lei personas non integradas perque mestrejan pas la lenga).
 
Dins una societat, una sola lenga complís la foncion d’integracion sociala. En Occitània la lenga d’integracion, normalament e tradicionalament, èra l’occitan fins au començament dau sègle XX. Dempuei lo sègle XX, per s’integrar en Occitània, cau saber parlar lo francés o ben l’italian (dins lei Valadas) o ben l’espanhòu (en Aran) e l’occitan a cessat d’èsser indispensable.
 
Ai ben dich: una sola lenga. Doas lengas pòdon jamai complir durablament e ensems la foncion d’integracion sociala. Una remplaça l’autra en pauc de temps. L’occitan cediguèt la foncion d’integracion au francés, a l’italian o a l’espanhòu pendent una durada fòrça brèva de quauquei decennis, entre leis ans 1910 e 1950 aperaquí (o fins ais ans 1980-90 dins quauqueis endrechs)[1]. L’occitan e lo francés, l’occitan e l’italian, l’occitan e l’espanhòu non se partejaràn jamai la foncion d’integracion.
 
En Catalonha, vos podètz pas pus integrar en societat se sabètz pas l’espanhòu (o lo francés, en Catalonha Nòrd). Lo catalan rèsta una lenga d’integracion relativa que tend a far concurréncia a l’espanhòu, mai es una situacion instabla: l’espanhòu a conquerit la primiera plaça dins un passat recent, lo catalan i retrobarà benlèu sa primiera plaça dins un futur pròche. Mai i a pas e i aurà jamai d’equilibri entre catalan e espanhòu. Lei doas lengas non se partejaràn jamai la foncion d’integracion.
 
Donc o cau repetir sens relambi: la revendicacion d’un “bilingüisme” occitan-francés es completament irrealizabla e irresponsabla car, dins un “bilingüisme” institucionalizat, sempre lo francés risca de restar dominant. Aquò se verifica ben dins l’ensenhament: lei Calandretas “bilingüas” e lei classas “bilingüas” dau sector public mantenon sempre lo francés coma lenga dominanta e l’occitan coma lenga accessòria.
 
La sortida dau problèma passa per una estrategia maximalista e ambiciosa amb l’objectiu de far de l’occitan la sola lenga d’integracion sociala. Car ne pòt i aver ren qu’una. Jamai doas.
 
Aquò significa pas una interdiccion violenta e fanatica dau francés, de l’italian e de l’espanhòu. Aquò significa per còntra que lo francés, l’italian e l’espanhòu devon aver un sol estatut acceptable: un estatut de “lengas estrangieras”, non necessàrias per l’integracion.
 
Una estrategia de recuperacion de l’occitan, se l’enregam seriosament, serà lònga e dificila. Passarà per la constitucion de nuclèus de parlants actius de l’occitan, se basant sus de familhas occitanofònas, sus la transmission de l’occitan entre generacions, sus de vesinanças o de malhums d’occitanofòns actius qu’assajaràn de s’estendre en taca d’òli (es l’estrategia de Joshua Fishman e, un pauc tanben, aquela de Robèrt Lafont). 
 
(L’oficializacion, la difusion dins lei mèdias e l’ensenhament obligatòri de l’occitan tanben son d’objectius que devèm reüssir, mai son mens urgents que lei nuclèus de parlants.)
  
Bòrd que la recuperacion de l’occitan es lònga e dificila, i aurà necessàriament d’enfants elevats en occitan que seràn confrontats, dins la vida sociala, au besonh de mestrejar tanben lo francés, l’italian e l’espanhòu per s’integrar a la societat, tant que l’occitan serà pas en primiera plaça. Siáu còntra un isolament d’aqueleis enfants per rapòrt au francés, a l’italian e a l’espanhòu: aquò leis ajudariá pas de ges de biais. De militants bretonistas assagèreon d’elevar seis enfants en breton e de leis isolar dau francés vèrs leis ans 1970: foguèt una malescasuda totala, leis enfants o visquèron fòrça mau. La recuperacion de l’occitan coma primiera lenga se pòt pas far en fasent semblant que la lenga dominanta existís pas. Au contrari cau preparar leis enfants elevats en occitan a rescontrar la lenga dominanta e a la saber parlar (pasmens, sens la legitimar). Es dins la confrontacion dei lengas, lucida e coratjosa, que l’occitan pòt avançar.
 


D’articles complementaris:

Per n’acabar amb lo bilingüisme
L’occitan primiera lenga, amb una dobertura vèrs la diversitat (ni bilingüisme, ni monolingüisme, ni unilingüisme)
 
___________
[1] Amb de nuanças divèrsas: aquò comencèt per lei vilas e finiguèt dins lei campanhas; lo fenomèn s’esperlonguèt dins lei Valadas e en Aran mai en tot cas en aquelei zònas s’acabèt au pus tard a la fin dau sègle XX; ben abans l’an 2000, ja caliá saber l’italian dins lei Valadas e l’espanhòu en Aran per s’integrar socialament.



publicitat
BANER1: AOF



Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions