CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 16 de setembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 15.6.2015 03h00

La Nauta Vinhana, la Bassa Provença...


Comentaris 11 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargament


En lenga nòstra, l’adjectiu se pòt plaçar abans o après un nom. Se pòt plaçar après lo nom pus facilament qu’en francés, es vertat, mas aquò interditz pas de lo plaçar abans lo nom (tot aquò o expliquèri dins un article precedent, vejatz Jornalet 23.4.2012).
 
La lenga que s’utiliza aicí dins Jornalet, dins los articles d’informacion, assaja de refortir un modèl digne d’occitan estandard, amb un estil que conven al jornalisme, en utilizant los diferents recorses expressius de la lenga. Los legeires atentius auràn remarcat que cercam, dins Jornalet, de metre los adjectius tant abans coma après los noms. Aquela posicion pro liura de l’adjectiu comença de s’espandir dins los tèxtes en occitan cultivat de fòrça autors occitanistas e mai quand escrivon pas dins Jornalet.
 
Ça que la, un ponch particular arriba pas encara de se normalizar coma caldriá: son los noms de luòc compausats que contenon, en particular, los adjectius naut (aut) e bas (baish).
 
Precisions sus l’usatge dialectal:

 
— La forma naut~nauta es acceptabla pertot mas es pauc frequenta a l’èst de la lenga. La forma equivalenta aut~auta es tanben acceptabla pertot mas es pauc frequenta a l’oèst de la lenga.
 
— La forma bas~bassa s’utiliza gaireben de pertot levat en gascon ont es remplaçada per baish~baisha.
 
Cal distinguir doas sèrias.
 
1.
 
La primièra sèria compren los toponims ancians que designan de vilas, de vilatges o de quartièrs en Occitània. L’usatge mòstra que l’adjectiu se pòt plaçar tant abans coma après lo nom. En general son de formas soudadas, sens article definit.
 
 
1a. Exemples amb l’adjectiu abans lo nom
 
Clarmont-Ferrand = clar mont, vila d’Auvèrnhe (fr. Clermont-Ferrand)
 
Aurariba = auta riba, comuna de Borbonés (fr. Hauterive)
 
Bassacamba = bassa camba, quartièr de Tolosa (fr. Basso Cambo)
 
Autvilar = aut vilar, comuna de Gasconha (fr. Auvillar)
 
 
1b. Exemples amb l’adjectiu après lo nom
 
Montclar de Carcin = mont clar, comuna de Carcin (fr. Monclar-de-Quercy)
 
Ribauta = riba auta, comuna de Lengadòc (fr. Ribaute)
 
Chastèunuòu = chastèu nuòu, comuna de Lemosin (fr. Châteauneuf‑la‑Forêt)
 
Nautafaja la Tor = nauta faja, comuna d’Agenés (fr. Hautefage-la-Tour)
 
2.
 
La segonda sèria compren de toponims compausats mens ancians ont los adjectius naut e bas indican de manièra pus explicita una partida nauta o bassa d’un ensemble pus vast. En general son de formas escrichas de faiçon destacada, amb un article definit. La tradicion occitana vòl qu’aqueles toponims tengan sempre, tostemps e totjorn l’adjectiu abans lo nom. Aquel usatge es confirmat dins lo grand diccionari occitan de Frederic Mistral, lo Tresaur dau Felibritge [lou Tresor dóu Felibrige]. E totas las autras lengas romanicas fan parièr, meton l’adjectiu abans lo nom. Se tracta d’un usatge denotatiu, convencional, pus sabent, mens popular, introduch per los geografs e représ per las administracions. Concernís tant de tèrras occitanas coma de non occitanas. Exemples:
 
la Nauta Vinhana la Nauta Viena, departament occitan (fr. la Haute-Vienne)
 
los Nauts Pirenèus, departament occitan (fr. les Hautes-Pyrénées)
 
la Nauta Garona, departament occitan (fr. la Haute-Garonne)
 
lo Naut Léger o lo Naut Leir, departament occitan (fr. la Haute-Loire)
 
los Auts Alps o los Auts Aups, departament occitan (fr. les Hautes-Alpes)
 
los Alps d’Auta Provença o los Aups d’Auta Provença, departament occitan (fr. les Alpes-de-Haute-Provence)
 
lo Bas Lemosin, en gascon lo Baish Lemosin (fr. le Bas-Limousin)
 
lo Naut Lemosin (fr. le Haut-Limousin)
 
la Bassa Provença, en gascon la Baisha Provença (fr. la Basse-Provence)
 
l’Auta Provença (fr. la Haute-Provence)
 
la Bassa Silèsia, en gascon la Baisha Silèsia
 
la Nauta Silèsia
 
Dins aquesta darrièra sèria, es incorrècte de plaçar l’adjectiu après lo nom, coma dins la Garona Nauta* o lo Léger Naut* o la Provença Bassa*: que son d’artificis inventats recentament per d’occitanistas qu’an cregut qu’èra necessari de dire aital per se distanciar del francés.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

24 de junh 16.25h

Veri god articòl. Sènk io fòr zis eksplikèyshòn.
Ènd pliz, stòp pòrl arbòr!


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

20 de junh 21.01h

#9 Plah ditt. Tabbeh keh pooderem sajah d'esribeh loo gascoon en grapheea anglehsa, ke sereh hort amewzant! Diw bibant! Bibosta! Qu'ack calehba deezeh tootewn!


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 16.45h

uó zö fòc ar zòuz markamaws? Lïv moussû Sumien elòne, eind lèt ïm uòrk pïsfolï!


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 21.52h

#7 Anem, Crestiâ, un chic de couratye. Se trabestit l'ouccitâ en grafìe febusiane, que'p caleré trabestì tabé l'anglés en grafìe febusiane: "But houot caind òv e gourou ar iou èniuey?"


Valora aquest comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 09.30h

#6 Que tornerí broumbar au brabe mounde de'queth site e aus soûns legedoús Domergue Sumien n'a pas la vertat unibersau e que hèy generalitats...
"But what kind of a guru are you anyway" ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 21
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de junh 23.56h

Grandmercé Domenge per totes tos articles que vènon completar chasca setmana la bèla soma de coneissença sobre nòstra lenga que chap dins « La standardisation pluricentrique de l’occitan » (BREPOLS, 2006) qu’es per ieu lo libre sobre l'occitan mens char dau mond per son rapòrt qualitat prètz.
D’ara enlai dirai « la Bassa Ardecha » e « lo Naut Vivarés » amb mai de serenitat que davant amai eissaiarai d’emplear sistematicament « lo Naut Léger ». Ara te pòe pas aprometre ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 19.22h

Ten, me fai somnhar qu'ai remarcat qu'en per aquí, chas nos, en Naut-Lemosin, la gent de lenga occitana prumiera disen subretot l'Auta-Viena (o possiblament Vinhana ente quò se ditz) quand disen pertant ben "naut/nauta" d'ordinari ("quò es naut, la bòcha es nauta..."). Pas segur que siá degut au francés totparier...


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 11.36h

#3 C'est Bassecambe, cambe étant un terme bien connu en oc, d'origine celtique. La forme gasconne originelle Bachecame subsiste à Cugnaux.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 09.20h

Se caldriá mai entresenhar, mas se me rebrembi plan, aquó's Felip Carbona que me diguèt que lo quartièr de Tolosa es Bassacomba (bassa comba) e pas Bassacamba (bassa camba). D'alhors "Bassacamba" seriá un toponime plan curiós.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de junh 00.38h

Interessant, coma es interessant de veire que los toponimes d'un caire an sens generalizar sovent l'adjectiu plaçat après onte los locutors natius de uèi an eles tendéncia a lo plaçar davans, levat los pus vièlhs e encara.
De mon caire, disi sovent "Cevenas nautas/naltas", qu'ausiguèri un bòn locutor del Mont Losera parlar de las "Cevenas bassas", serà pas tant una fauta segur e m'interessariá de saupre se ne podèm trobar d'exemples endicòm mai que l'article es categoric emoquò.


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions