CAPÇALERA: CAOC 2021-2022

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 22 de setembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 5.10.2015 03h00

Exprimir una repeticion


Comentaris 9 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargament


Per exprimir una repeticion, nòstra lenga a mai d’un recors. Ne presentam qualques unes aicí.
 
 
Tornar coma vèrb conjugat
 
Lo biais qu’es sovent percebut coma lo pus tipic de l’occitan es d’utilizar lo vèrb TORNAR qu’es sol conjugat, seguit d’un vèrb non conjugat a l’infinitiu. Per exemple:
 

Present de l’indicatiu: TORNI parlar, TORNAS dire...
 
Imperfach de l’indicatiu: TORNAVI parlar, TORNAVAS dire...
 
Preterit de l’indicatiu: TORNÈRI parlar, TORNÈRES dire...
 
Futur de l’indicatiu: TORNARAI parlar, TORNARÀS dire...
 
Passat compausat de l’indicatiu: AI TORNAT parlar, AS TORNAT dire...
 
(Avís! Evitatz l’error frequenta dels aprenents que conjugan lo segond vèrb mentre que lo cal daissar normalament a l’infinitiu. Digatz pas: AI TORNAT parlat*, AS TORNAT dich*...).
 
Plus que perfach de l’indicatiu: AVIÁI TORNAT parlar, AVIÁS TORNAT dire...
 
Futur anterior de l’indicatiu: AURAI TORNAT parlar, AURÀS TORNAT dire...
 
Present del condicional: TORNARIÁI parlar, TORNARIÁS dire...
 
Passat del condicional: AURIÁI TORNAT parlar, AURIÁS TORNAT dire...
 
Present del subjontiu: (que) TORNE parlar, (que) TORNES dire...
 
Imperfach del subjontiu: (que) TORNÈSSE parlar, (que) TORNÈSSES dire...
 
Gerondiu e avatars del gerontiu: EN TORNANT parlar, EN TORNANT dire (o EN TORNAR parlar, EN TORNAR dire...) (o EN TOT TORNAR parlar, EN TOT TORNAR dire...)
 
 
Tornar coma advèrbi invariable
 
Un autre usatge es d’utilizar TORNAR non pas coma vèrb conjugat, mas coma advèrbi invariable. En aquel cas, cal conjugar lo vèrb acompanhant mentre que l’advèrbi tornar bolega pas. Per exemple:
 
Present de l’indicatiu: parli TORNAR, dises TORNAR...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi TORNAR, disiás TORNAR...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai TORNAR, diràs TORNAR...
 
L’advèrbi tanben se pòt plaçar davant lo vèrb: TORNAR parli...
 

D’autres advèrbis
 
De fach i a pro d’autres advèrbis que permeton d’exprimir la repeticion, al costat d’un vèrb conjugat. Per exemple:
 
 
(a) TORNARMAI (eventualament escrich TORNAR-MAI), que sembla pas utilizat en gascon ça que la (una forma gascona seriá teoricament tornarmei° mas sembla pas atestada).
 
Present de l’indicatiu: parli TORNARMAI, dises TORNARMAI...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi TORNARMAI, disiás TORNARMAI...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai TORNARMAI, diràs TORNARMAI...
 
L’advèrbi tanben se pòt plaçar davant lo vèrb: TORNARMAI parli...
 
 
(b) MAI (en gascon MEI). Segon lo contèxt, aqueste advèrbi pòt significar la repeticion o ben una pus granda quantitat.
 
Present de l’indicatiu: parli MAI, dises MAI...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi MAI, disiás MAI...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai MAI, diràs MAI...
 
 
(c) DE NÒU (en gascon DE NAU, en lemosin DE NUÒU).
 
Present de l’indicatiu: parli DE NÒU, dises DE NÒU...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi DE NÒU, disiás DE NÒU...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai DE NÒU, diràs DE NÒU...
 
L’advèrbi tanben se pòt plaçar davant lo vèrb: DE NÒU parli...
 
 
(d) UN AUTRE CÒP (en gascon UN AUTE CÒP).
 
Present de l’indicatiu: parli UN AUTRE CÒP, dises UN AUTRE CÒP...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi UN AUTRE CÒP, disiás UN AUTRE CÒP...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai UN AUTRE CÒP, diràs UN AUTRE CÒP...
 
L’advèrbi tanben se pòt plaçar davant lo vèrb: UN AUTRE CÒP parli...
 
 
(e) ARRON, tipic de l’usatge gascon. Aqueste advèrbi pòt exprimir d’autres senses que la repeticion, segon lo contèxt.
 
Present de l’indicatiu: parli ARRON, dises ARRON...
 
Imperfach de l’indicatiu: parlavi ARRON, disiás ARRON...
 
Futur de l’indicatiu: parlarai/parlarèi ARRON, diràs ARRON...
 
L’advèrbi tanben se pòt plaçar davant lo vèrb: ARRON parli...
 
 
Lo prefixe re-
 
Tanben es possible d’utilizar lo prefixe RE- (en gascon RE- o ARRE-) empegat a un vèrb conjugat. Fòrça aprenents creson que seriá un francisme. En realitat es de bon occitan.
 
Present de l’indicatiu: REparli, REdises...
 
Imperfach de l’indicatiu: REparlavi, REdisiás...
 
Futur de l’indicatiu: REparlarai, REdiràs...
 
Quand s’empega a un vèrb que comença per una vocala, lo prefixe pren la forma RE- o R-, segon los vèrbs:
 
REafirmar, REafirmi, REafirmas...
REelegir, REelegissi, REelegisses...
Rescriure, Rescrivi, Rescrives...



publicitat
BANNER1 - IEO 09 divendres espaci occitan



Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions