CAPÇALERA: CAOC 2021-2022

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 22 de setembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 4.1.2016 03h00

La distincion entre lh e ll


Comentaris 7 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


L’occitan, basicament, fa una distincion fòrça neta entre lh e ll.
 
 
Lo grop lh
 
Lo grop lh se pòt prononciar [ʎ] (‘ly’) dins la majoritat dels dialèctes. Mas se pronóncia totjorn [j] (‘y’) en provençal. Per exemple:
 

trabalhar
aparelhatge
alhors
velha
Orlhac
Lhèida
 
En fin de mot, trobam de pronóncias pus variadas per -lh:
 
— [l] en occitan general e en lengadocian
 
— [j] (‘y’) en provençal, niçard, vivaroalpenc, auvernhat e lemosin
 
— [ʎ] (‘ly’) en gascon.
 
Per exemple:
 
vièlh (vielh)
trabalh
aparelh
verrolh
 
 
Lo grop ll
 
Lo grop ll se pronóncia:
 
— [ll] en occitan general, en lengadocian e en gascon
 
— [l] en provençal, niçard, vivaroalpenc, auvernhat e lemosin.
 
Per exemple:
 
dròlle~dròlla
palle~palla
parallèl~parallèla
illogic~illogica
illuminar
illustrar, illustracion
cellula
 
Aquel grop ll existís solament entre doas vocalas. Se lo grop ll se retròba en fin de mot, se transforma en –l simpla. Per exemple:
 
nulla mas nul
tranquilla mas tranquil
rebèlla mas rebèl
protocollari~protocollària mas protocòl
 
De còps, ll se transforma en posicion finala en –l o en –u segon los dialèctes:
 
metallic~metallica, metallurgia mas metal (metau)
cristallin~cristallina, cristallizar mas cristal (cristau)
Gàllia, galloromanic, galla mas gal (gau)
 
 
Lo risc de confusion entre lh e ll
 
Lo francés pòt destabilizar las distincions de l’occitan.
 
En general, las doas lengas an las correspondéncias seguentas:
 
— L’occitan lh (trabalhar, trabalh) correspond en francés a ill o –il que se pronóncia [j] (‘y’) (travailler, travail).
 
— L’occitan ll (metallurgia) correspond en francés a ll que se pronóncia [l] (métallurgie).
 
Mas après la vocala i, aquesta dictincion tend a se borrolar en francés. Quand l’occitan pòt distinguir ilh e ill (bilha / tranquillitat), lo francés, el pòt escriure solament ill que se pronóncia de doas manièras diferentas: quora ill se pronóncia [ij] (‘iy’) (bille), quora ill se pronóncia [il] (tranquillité).
 
E donc, a causa d’aquela escritura ambigua, lo francés esita dins qualques mots per saber cossí deu prononciar ill: podèm ausir [il] o [ij] (‘iy’) per un meteis mot en francés.
 
L’occitan, normalament, deu conservar la forma (i)ll dins aqueles mots e deu evitar la forma (i)lh* qu’es influenciada per l’esitacion francesa. Sovent, la forma catalana amb (i)l·l nos ajuda a retrobar la forma occitana corrècta amb (i)ll.
 
catalan
 
occitan autentic e normatiu
 
occitan francizat francés
(i)l·l (i)ll (i)lh* (i)ll [ij, il] (esitacion)
vacil·lar
vacil·lació
vacillar
vacillacion
vacilhar*
vacilhacion*
vaciller
vacillation
escintil·lar scintillar scintilhar* scintiller
oscil·lar
oscil·lació
oscillar
oscillacion
oscilhar*
oscilhacion*
osciller
oscillation
Camil (òme)
Camil·la (femna)
Camil (òme)
Camilla (femna)
Camilhe* (òme)
Camilha* (femna)
Camille [-ij] (òme)
Camille [-ij] (femna)
Priscil·la Priscilla Priscilha*, Priscilhà* Priscille, Priscilla
Petronil·la
(o Peronella)
Petronilla
(o Peironèla)
Petronilha* Pétronille [-ij]

 



publicitat
BANNER1 - IEO 09 divendres espaci occitan



Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions