CAPCALERA: IEA-AALO

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 2 de decembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 11.4.2016 03h00

Idèas nullas: l’aliança dau piéger e dau sordeis


Comentaris 70 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (32 vòtes)
carregant En cargament


Veni de recebre dins ma boita d’e-mail una publicitat per lo darrier trabalh editoriau de Sèrgi Viaule. Es una traduccion vèrs l’occitan d’un libre originau en francés d’Hamid Zanaz. Son títol es L’androna islamica. Un còp de mai siáu trist de veire Sèrgi Viaule pèrdre son temps dins son obsession irracionala còntra l’islam. Abans Viaule èra un amic. Ara desparla de lònga e me fa paur. Es terrible. Avèm criticat sevèrament, fa gaire, son evolucion catastrofica.
 
Viaule s’engana completament d’analisi: confond lamentablament l’islam e lo fanatisme quand, en realitat, lei musulmans son en granda majoritat de gents normalas que refusan lo fanatisme.
 
Mon opinion de lingüista tanben me buta a condemnar lei posicions de Viaule. Dempuei vint ans qu’ensenhi la lenga occitana, vesi d’escolans d’originas divèrsas e de religions divèrsas. Regularament, cada annada, coneissi entretant d’escolans musulmans qu’aprenon l’occitan e que lo defendon de maniera volontària. N’ai coneguts que son anats ai manifestacions “Anem Òc”. Ne coneissi que trabalhan uei dins l’ensenhament de l’occitan. Lei fachs observables son clars: i a d’occitanistas musulmans, islam e occitan se pòdon combinar. Es pas un vòt bufèc, es pas un pantais umanista, es una realitat que vesi cada an. Totei lei professors d’occitan pòdon fornir de testimoniatges coma lo mieu.
 
L’autor dau libre que Viaule a revirat es Hamid Zanaz. Lo sit Amazon lo presenta coma un argerian que critica l’islam. Aquò sembla fòrça interessant en teoria. Defendi lo drech absolut de criticar tota religion o d’aderir a una religion. Ara pasmens, me pausi de questions. Coneissi pas pron Zanaz per lo criticar, per còntra leis “amics” de Zanaz marcan mau... D’efiech, Zanaz es sostengut per de grops de marrida reputacion coma Riposte Laïque e Boulevard Voltaire que son coneguts per seis idèas retrogradas:
 

— Riposte Laïque e Boulevard Voltaire se declaran còntra l’islam en nom de la laïcitat. En realitat desvian lo principi de laïcitat, qu’es un principi de neutralitat religiosa e non pas d’òdi dei religions.
 
— A partir de sa critica còntra l’islam, Riposte Laïque e Boulevard Voltaire se sarran dau chauvinisme francista d’extrèma drecha qu’es tanben obsedit còntra l’islam. Riposte Laïque s’es aliada mai d’un còp amb lo Blòc Identitari.
 
— Aquelei dos grops que sostenon leis idèas de Zanaz (e de Viaule) son tanben d’enemics enrabiats dei lengas minoritàrias en nom de la “republica”. Viaule, que se pretend “occitanista”, a benlèu pas remarcat lei discors còntra l’occitan de Boulevard Volaire e de Riposte Laïque.
 
Lo libre de Zanaz comença per un prefaci de Michel Onfray, que Viaule a traduch en occitan [1]. Onfray es un òme mediatic e superficiau que lei vertadiers filosòfs lo reconeisson pas. Fa una critica simplista e grossiera de l’islam. Viaule, que se pretend “occitanista”, serà content de saber qu’Onfray es un enemic primari de la lenga occitana.
 
L’ostau d’edicion que publica Zanaz en occitan s’apèla “Les Éditions des Régionalismes”; tanben pren lo nom de “PRNG Éditions” o “Princi Negre” o “Princi Néguer”. Lo patron d’aquela entrepresa es Eric Chaplain. E aquí, de nòu, parlam de gents qu’an pas una granda elevacion intellectuala.
 
— Viaule publica sei libres personaus en cò d’aquel editor. Òr leis articles literaris que Viaule a publicats dins Jornalet presentan quasi sempre de libres d’aqueu meteis editor. Negligís leis autreis editors en lenga d’òc. Es pas d’una granda finesa...
 
— Aquel editor publica de libres quora per, quora còntra l’unitat de l’occitan. Es benlèu lo principau editor que difusa de libres d’aquelei secessionistas lingüistics que pretendon que lo gascon o lo provençau serián pas d’occitan. De segur, aquelei gents an drech de s’exprimir e de se far editar. Siáu per la libertat d’expression. Mai cau saber ont son. An d’afinitats editorialas amb leis islamofòbs que se pretendon “occitanistas”.
 
— Lo meteis editor defend de maniera militanta una antinòrma que menaça l’integritat dau gascon: publica sovent dins la grafia perturbanta de Joan Lafita ont sh es remplaçat per x. Es pas un gatge de coeréncia.
 
— Lo meteis editor escarnís l’ortografia classica dau provençau. A reeditat d’òbras de Mistral en grafia classica, çò que sembla una bòna idèa, mai inventa de formas absurdas qu’existisson pas. Dins Lo Poèma dau Ròse, remplaça dau per la forma incorrècta dáu*. En provençau, degun escriu jamai dáu*...
 
— Lo meteis editor impausa sei grafias plenas d’errors a d’escrivans que refusan lei dichei grafias. E mai edita de manuscrits sens l’autorizacion deis autors. Joan-Francés Blanc es estat victima d’aquela mena d’engana e o explica dins son sit web [2].
 
Es pas logic qu’un autor coma Sèrgi Viaule, que se pretend “occitanista” e que se crei “nacionalista occitan”, faga l’elògi permanent d’un editor que trabalha per la destruccion de l’occitan.
 
Sèrgi Viaule se compòrta pas mai coma un patriòta ni coma un umanista. Un vertadier nacionalista occitan, s’es un escrivan exigent, s’es coerent, deu defendre totei sei compatriòtas occitans —dont leis occitans musulmans—. Deu defendre leis idèas umanistas de Fontan e Lafont. Deu defendre la qualitat de sa lenga. Deu defendre una politica d’edicion coerenta dins sa lenga.
 
 
 
____________
[1] Viaule utiliza lo francisme la prefàcia* au femenin. En occitan de bòna qualitat se ditz lo prefaci au masculin.
[2] Un article mieu, publicat dins Jornalet, se traduguèt en francés dins un libre collectiu amb mon autorizacion. Mai aquel article mieu, malaürosament, l’editèron dins leis “Éditions des Régionalismes”, i metèron d’errors de tipografia e l’illustrèron amb una carta plena d’errors que veniá pas de ieu... Ara, es ren qu’una anecdòta, i a d’autors qu’an subit de causas ben piégers.



publicitat
BANNER1: IEO Arièja



Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions