CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 14 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 24.9.2012 03h00

Lenga e nacion: la pensada dinamica de Robèrt Lafont (I)


Comentaris 57 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (16 vòtes)
carregant En cargament


L’onda de l’independentisme ganha lo Principat de Catalonha: un futur estat catalan, bensai, naisserà lèu e entraïnarà dirèctament amb eu la tèrra occitana de la Vau d’Aran. En relacion amb aqueleis eveniments, ai explicat fa una setmana que vau mai demandar l’independéncia per Occitània. Robèrt Lafont (1923-2009), lo pus grand intellectuau de l’occitanisme, nos a laissat un ensenhament preciós sus la lenga e la nacion. Avèm de se’n servir aicí e ara.
 
 
La nacion segon Lafont
 
Dins son òbra politica e sociolingüistica, Robèrt Lafont desvolopa una vision dinamica d’Occitània qu’es en relacion permanenta amb lei movements de la societat e de l’istòria. A sostengut, en particular dins leis ans 60-70, l’idèa que doas menas de “nacions” poirián coexistir:
 

—   La nacion primària o nacion etnica, definida segon de critèris culturaus, amb una granda importància de la lenga coma element de coesion. Segon Lafont, Occitània es ben una nacion primària, una etnia, sens ges de dobte possible.
—   La nacion segondària o nacion politica, definida coma un espaci comun de relacions politicas. Lafont vei l’estat francés coma una nacion politica. E segon eu, un enjòc pragmatic, pendent leis ans 60-70, èra de donar a Occitània una plaça melhora dins aquel encastre politic.
 
 
Leis escasenças politicas deis ans 60-70
 
L’estat francés deis ans 60-70 èra dominat per una drecha rigida, gaullista, centralista e donc ostila a la lenga occitana. Lafont e lei grops politics occitanistas pròches d’eu (COEA, VVAP, Lucha Occitana), a aquela epòca, o vesián necessari de collaborar amb l’esquèrra francesa per trobar una alternativa au poder en plaça.
 
Lafont reprochava au Partit Nacionalista Occitan (PNO), non pas tant d’èsser un partit “nacionalista”, mai sustot d’aver una vision tròp essencialista e pauc concreta.
 
L’estrategia de Lafont —un occitanisme politic e culturau en relacion amb la societat— trobèt un certan succès dins lei luchas popularas de l’epòca, en particular a partir dau movement de Larzac. E lei gròsseis organizacions politicas e sindicalas de l’esquèrra francesa (PCF, PS, CGT, CFDT), dins sei seccions implantadas en Occitània, reprenguèron quauquei tèmas occitanistas coma lo de “viure au país”.
 
Aquela acceleracion deis ans 60-70 es çò que Lafont apèla lo Temps Dos de l’occitanisme (lo Temps Un èra estat lo periòde d’expansion dau Felibritge, a la fin dau sègle XIX)[1].
 
 
L’aparicion de la sociolingüistica occitana vèrs 1970
 
En parallèl, au nivèu scientific, Lafont introduguèt vèrs 1970, en Occitània, aquela escòla de la lingüistica qu’a de preocupacions socialas e que li dison la sociolingüistica. Ja la sociolingüistica s’èra organizada en corrent de recèrca ais Estats Units un pauc après 1960 e èra presenta dins lei País Catalans tre leis ans 60.
 
Lafont aderiguèt en particular, en seguida de sei collègas catalans, a la sociolingüistica nativa o periferica, un corrent que se mobiliza en favor dei lengas subordenadas.
 
 
La crisi deis ans 80
 
A la fin deis ans 70, e sustot pendent leis ans 80, l’occitanisme coneguèt una crisi terribla e perdèt son vam popular. En parallèl, l’esquèrra francesa deis ans 80 —lo PS en particular— arribèt au poder, seguiguèt lo cinisme de François Mitterrand, adoptèt una forma novèla de chauvinisme francés e, donc, abandonèt sa simpatia per l’occitanisme. De segur, de grops d’occitanistas valents son restats actius dins lo PCF e a EELV, e i fan de bòna òbra, mai an pas pogut inversar la deriva generala de l’esquèrra francesa vèrs lo chauvinisme francés, jacobin e antioccitan. Dempuei l’èra Mitterrand, l’ultranacionalisme francés es devengut identic, de l’esquèrra fins a la drecha, dins son refús obstinat de reconéisser l’occitan.
 
 
Concebre la nacion occitana dins lo periòde present
 
A partir deis ans 90, e fins ara, l’occitanisme a trobat una dinamica novèla: es lo Temps Tres[1]. Dins lei darriers ans de sa vida, abans que nos quitèsse en 2009, Lafont s’interessèt activament a aquelei circonstàncias nòvas, especialament dins lo domeni politic.
 
D’un caire, entretenguèt de rapòrts estrechs amb lo Partit Occitan (PÒC) —movement successor de VVAP après 1987, autonomista e non-independentista— e fin finala i aderiguèt pendent leis ans 2000.
 
Mai d’autre caire, lo meteis Lafont cultivèt de relacions excellentas amb lei novèus movements politics apareguts pendent lo Temps Tres, en particular:
 
—   Amb lo Corrent Revolucionari Occitan (CRÒC), un grop independentista, actiu de 1995 a 2001 (remplaçat per Libertat dempuei 2009).
—   Amb Iniciativa per Occitània, un laboratòri independentista fondat en 2002.
—   Amb Gardarem la Tèrra, un grop altermondalista e autonomista fondat en 2003.
—   E tanben amb País Nòstre e d’autreis agropaments.
 
E mai Lafont finiguèt qu’aguèt quauqueis escambis cortés amb lo PNO, maugrat lei desacòrdis persistents.
 
Ansin, l’afirmacion creissenta d’un corrent independentista, dempuei leis ans 90, a jamai pausat lo mendre problèma a Robèrt Lafont. Lei fachs que venèm d’expausar demòstran que lo concèpte de nacion occitana fa ben partida de la pensada lafontiana. Çò que còmpta dins l’òbra de Lafont, son pas lei garrolhas ridiculas entre antiindependentistas e independentistas. Çò que sol còmpta, es de saber coma podèm far avançar lo pòble d’òc e la lenga occitana dins leis encastres politics e sociaus concrets.
 
A causa dau chauvinisme francés dur que Mitterrand aviá refortit, Lafont, pendent leis ans 90 e 2000, dobtava dei probabilitats de far espelir Occitània —la nacion primària— dins l’encastre de l’estat francés —la nacion segondària—. E aquò tanben explica sa volontat creissenta de dialogar de mai en mai amb leis independentistas, sens abandonar leis autonomistas.
 
L’oposicion entre autonomisme e independentisme es d’alhors fòrça relativa: leis independentistas son totei d’acòrdi per conquerir d’en primier de fasas progressivas d’autonomia (en parallèl amb una recuperacion sociala de la lenga), abans d’obtenir, pus tard, un estat occitan independent.
 
(De seguir la setmana que ven...)
 

_____
[1] Lafont Robèrt (1991) Temps Tres, coll. Internacional, Perpinhan: Trabucaire



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

28 d'octòbre 22.33h

Per descurbir Robèrt Lafont:
https://www.espaci-occitan.com/botiga/fr/41_-robert-lafont


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 16.36h

#56 Avètz rason. Es temps de se calar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 12.08h

#55 Ieu vesi que i a dos trolls aicí: Garric e Joan-Pau Varetons.


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 10.35h

#53 Hum... is this a troll ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 07.33h

#52 Car Gèli,

Per vos rassegurar, legissi Lo Lugarn quand n'ai l'occasion, e ai legit Fontan atanben... Tant coma Lafont e Castan, e tot çò politicament occitanista. E soi pas brica en colèra.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 05.47h

#41 Non soi pas briga motivat per guastar temps e energia en sajar de decifrar versions en dialèctes estranhs qui m'aubligan de consultar un diccionari francés a cada paja. Non soi pas dialectològue ni lingüista, jo. Que tornarèi léger Lafont e Roqueta e d'autes quan n'ajan versions en gascon clar. Que seré plan qu'un bon escrivan gasconofòne, com l'Eric Gonzales per exemple, se n'encarguèsse. Que valeré mei començar per virar escrivans d'expression occitana en gascon que non pas e... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 13
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 22.13h

Adiu

Car amic Garric al lòc de vos encolerar contra los independentistas vos cal los legir
per exemple sus :
lo.lugarn-pno.over-blog.org
www.p-n-o.org

Coma o ditz Domergue Sumien, los nacionalistas occitans son plan divers, son pas perfièchs ... fan coma pòdon ... e son preneires d'idèas ... e subretot son pas de professionals de la politica ... fan de politica per que i creson !!!!!!

Gèli Grande


Valora aquest comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 19.16h

#50 Demandi soncament que los que parlan d'independéncia d'Occitània m'expliquen lor projècte de societat. Quanha es aquela transcendéncia, aquel ideal poderós, talament mai fòrt que lo de la Republica francesa, que butariá las massas a abandonar França per un asuèlh novèl. Ai pas de responsa.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 16.45h

#49 Avètz ren còntradich. Avètz solament acomolat d'incoeréncias e d'acusacions faussas que s'autoanullan, tant son enòrmas.
La teorizacion de l'independentisme existís, mai la legissètz pas, la coneissètz pas e admetètz pas manco son existéncia (encara una de vòstreis enormitats).
Avètz rason quand disètz que la critica enriquís. Mas vos, vos limitatz a l'otrança, fornissètz pas de "critica" solida.
M'enchipri pas (ara me senti fòrça ben, me bevi un cafeton e escoti de jazz... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 16.32h

#47 Soi pas antiindependentistas, que personalament sostèni l'independéncia de Catalonha. Fau pas que vos botar de cara a vòstras contradiccions. Parlatz de l'independéncia d'Occitània a tira-liga, mès sètz incapables de la teorizar. Vos manca un grand intellectual. Per lo demai, inutile de s'enchiprar, que la critica vos enriquesís...


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 8
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4
-
5
-
...6 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions