CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 7.8.2017 03h00

La reconquista a partir dei vilas


Comentaris 15 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargament


Lo ròtle dei vilas dins lei cambiaments de lenga
 
Lei cambiaments de lengas se realizan pron generalament, dins l’istòria, a partir d’una posicion de poder e de prestigi. Lo desvolopament dei vilas dempuei l’Edat Antica a concentrat lei luòcs de poder e lei modèls de prestigi sociau e, per tant, a jogat un ròtle clau dins lei fenomèns de substitucion lingüistica.


Pendent la romanizacion
 
La romanizacion antica dei tèrras que formarián pus tard Occitània se produguèt amb un ròtle important dei vilas. De segur una partida de l’elèit sociau romanizat se trobava tanben dins lei campanhas, a la tèsta dei grands bens agricòlas. Mai son lei vilas que passèron a un usatge majoritari de la lenga latina abans lei campanhas.


Pendent lo periòde dei visigòts
 
Lo nòstre país èra ja passat completament a l’usatge generau de la lenga latina quand l’Empèri Roman s’escranquèt au sègle V e quand lo Reiaume Visigòt ocupèt nòstre espaci occitan en gestacion. Lei novèus elèits germanics, lei visigòts, aguèron de segur quauque prestigi sociau gràcias a son poder militar e politic, tant, que la màger part dei prenoms qu’òm donava ai nenons au començament de l’Edat Mejana èran d’origina germanica. Pasmens lei visigòts foguèron pas pron fòrts per remplaçar l’usatge de la lenga latina. Es lo contrari que se produguèt: lo prestigi de la civilizacion romana restava intacte e son lei visigòts que se metèron a parlar latin tre lo sègle V. En mai d’aquò lei visigòts s’èran installats sovent dins lei campanhas ont èran pas manco majoritaris. Dementre, lei vilas avián gardat un aspècte latin solid e contunhavan de raionar vèrs lei campanhas.


En Grècia dau temps de Bizanci
 
A l’Edat Mejana, Grècia formava lo còr de l’Empèri Bizantin, qu’èra la continuacion de l’Empèri Roman en Orient. Lo grèc venguèt pauc a cha pauc la sola lenga oficiala de l’Empèri Bizantin. La Grècia bizantina subiguèt un grand nombre d’invasions e de cambiaments etnolingüistics. En particular coneguèt leis invasions eslavas de l’Auta Edat Mejana. Lei campanhas de Grècia passèron a un usatge majoritari de la lenga eslava primitiva, un pauc coma en Bulgaria o en Serbia. L’estat bizantin vacillèt mai resistiguèt e restaurèt mai d’un còp sa poténcia politica. E mai d’un còp, la lenga grèga reconquistèt lei campanhas a partir dei vilas. Fin finala, au mitan de l’Edat Mejana, la Grècia rurala parlava tornarmai lo grèc de faiçon majoritària (totun de traças importantas de l’eslau son demoradas en grèc coma lo diminutiu femenin ‑ítsa o coma lo toponim Zagóri “en montanha”).


En Magrèb
 
A l’Edat Mejana, l’arabizacion d’una granda partida de Magrèb se faguèt a partir dei vilas e deis elèits sòcioculturaus mentre que lo berbèr se mantenguèt sustot dins de zònas ruralas densament pobladas (amb d’excepcions).


En Occitània, uei e deman
 
En Occitània, l’occitan cessèt d’èsser la lenga d’usatge majoritari dins lei vilas pendent leis ans 1920-30, puei dins lei campanhas pendent leis ans 1950-60. Son lei vilas que preparèron, refortiguèron puei difusèron un usatge prestigiós dau francés.
 
Lo futur immediat de la lenga occitana sembla desesperat a causa de la presenta crisi de l’occitanisme deis ans 2010 e de la manca de perspectivas. Es possible que retrobem jamai un usatge majoritari e normau de l’occitan.
 
Mai es pas enebit de desirar una inversion de la substitucion lingüistica. Ara l’occitanisme es pas capable d’arrestar la dominacion dau francés, de l’italian e de l’espanhòu mai, aumens, manten l’usatge de l’occitan dins de pòchas de resisténcia culturala.
 
Se per cas l’occitanisme se renovèla e s’arriba d’impulsar una reconquista de l’usatge de l’occitan, fau l’escomesa que lei vilas i jogaràn un ròtle.
 
Una dei condicions per aqueu scenari ipotetic es que lei poders sociaus, economics e politics adòpten de mai en mai l’usatge de l’occitan. E aquò arribariá après la constitucion prèvia de nuclèus de parlants actius de l’occitan. I auriá un retorn de la transmission familiala intergeneracionala de la lenga dins aquelei nuclèus (segon lei conseus de Joshua Fishman e de Robèrt Lafont qu’ai expausats dins d’articles anteriors).
 
Après una francizacion lingüistica iniciada dins lei vilas, donc, veiriam benlèu una reoccitanizacion lingüistica que, tanben, partiriá dei vilas.
 
Aquò es pas una prediccion. Ges. Es solament un element de reflexion per un avenir ipotetic mai desirable.
 
Segur, cau sostenir leis occitanistas que vòlon faire subreviure l’occitan dins lei campanhas uei lo jorn. Mai es improbable que la reoccitanizacion lingüistica de tot nòstre país, uei fòrça urbanizat, amb sei 16 milions d’abitants, parta dei campanhas per anar vèrs lei vilas. La reconquista se farà a partir dei vilas. Se se fa...



publicitat



Comentaris

15 d'agost 21.15h

Toponimia : seguida
Lo trabalh toponimic permetriá tanplan de corregir maites francizacions fantasiosas e de remontar a la font, amb lo parelh nom normalizat/nom oralizat (fonetic).
E de còps, caldrà belèu un parelh general e un parelh local, se la desformacion es importanta.

I a lo cas particulièr de Tolosa, qu'encamba Garòna, amb un pèd lengadocian e l'autre gascon.
Dins aquesta zòna de contacte e de mobilitat, i a pas tant qu'aquò de diferenças de pronóncia, e belèu caldriá evi... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 d'agost 16.41h

Cresi que cal tornar sarrar dos mondes parallèls, de vila o de campanha
- lo monde patoès de l'oral
- lo monde occitanista de l'escrich.
La toponimia es un ais estrategic central de reapropriacion culturala e lingüistica del territori.
Se la tòca es una toponimia d'òc, que se vei, se legis (s'oraliza) e se compren, un format complet es necessari.
Exemple real: panel de la comuna de Legavin:
LEGUEVIN
LEGAVIN
(Legobi)
* manca la significacion en francés

Exemple teoric d'un quartièr de Tol... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'agost 20.30h

#12 Aquí mai d'idèias ! Bien enteressantas aquelas dals comentaris 12 e 13. Tant coma aquelas dau comentari 8 de l'"Estevenòt".
La toponomia : completament d'acòrdi ! Es la toponimia dau liòc, revirada en mai d'aquò, que peta e petarà prumièira per la vista de l'autoctòne coma dau novèl vengut au País o dau torista. Aquò n'es e ne'n sarà la carta d'identitat dau País. Quicòm que fai e farà obligatoriament partida de chasca endividú chasca jorn, entre que sortirà per carrièir... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 d'agost 17.42h

L'occitan legible a la campanha
Per los qu'i demòran encara, seriá interessant d'experimentar un afichatge dels PV del conselh municipal en version òc, sus un panel a costat. Aquò sembla èsser possible dins las comunas pitchonas e que los estajants i an costuma d'anar legir las informacions localas.
Se son dus o mai, seràn tentats d'en far lo comentari en òc.
Caldriá benlèu una version oralizanta e una normalizada, mès a mai prèp del parlar local.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

12 d'agost 16.16h

Domergue Sumien pausa una estrategia de reconquista a partir de las vilas, a la lum de l'istòria.
Aquò val aitant que l'istòria se repete, e que çò de reconquèrre fosquèssa perdut.
Uèi l'occitan es una lenga furtiva, qu'existis, mès que s'ausis o se legis aparentament pas gaire.
Se tal es lo cas, s'agis alavetz d'una estrategia de desinibicion de l'occitan existent encara.
Lo clivatge vila/campanha val per la practica possible dins la vida vidanta condicionada per lo trabalh; l'occitan... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

10 d'agost 00.01h

#3 Vòstre comentari ven passar a valat la tèrra enarmassida de l'occitanisme. Un còp mai, gra-me-cí !
Aigregem-nos ! A situacion grèva, devèm adurre nòstra union, lo coratge de la remesa en question, l'escota de la societat, la presa en còmpte de nòstra modernitat, un dever d'organizacion e d'estrategia comuna. Vòle pas i anar solet ! Anem ! Prepausatz e nos organizarem !


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 d'agost 11.50h

#8 Vòstra idèia es enteressanta e detalhada. Se recampaviam totas las idèias escampilhadas dinc los comentaris de Jornalet despièi sa creacion, emb d'autras mai que vendriáun en gropes de travalh, tot aquò monlat dinc una dinamica collectiva e menat per una estrategia comuna, vos dise d'una que...
Fai pauc de temps que venètz sus Jornalet, Mossur Estevenòt, e avètz ja prepausat de causas. Es aquò que fai besonh.
Aguessiatz pas vergonha, enternautas, de prepausar ce qu'ausatz pas : ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

9 d'agost 07.35h

#7 Sètz de la DGSE? lol


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 d'agost 22.43h

Cresi que cal crear un ret social occitanista, permetant d'identificar e de localizar totis los interessats per la causa.
- 1- identificacion
- natural, eiretièr,nòu-locutor
- nivel: legit, escrich, parlat
- localisacion del(s) parlar(s) per lo còdi postal
2- localisacion
Principala, e segondària per lo còdi postal
3- eca....

Un ret social coma basi de donadas tamben per establir estatisticas, enquistas e sondatges.

Aquò poiriá beleu se far a partir dels Amics de Jornalet.
Una analis... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 d'agost 12.13h

La desfisança devèrs lei vilas e lo replec sus lei campanhas es, a mon vejaire, v'una deis explicas màgers de la revirada dau projècte felibrenc...


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions