CAPÇALERA: IEA-AALO
CAPÇALERA2: IEA-AALO

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 4 de decembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 23.10.2017 03h00

Grops de consonantas amb una pronóncia simplificada (II)


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargament


Fotolia/Lassedesignen




Etiquetas
consonantas, sumien, sumienconsonantas

Avèm vist la setmana passada que certans grops de consonantas accèptan una pronóncia dobla: siá completa, siá simplificada.
 

Ara, vos presenti d’autres grops de consonantas que preferisson eles, gaireben tostemps, una pronóncia simplificada.

 

letras

occitan general (lengadocian)

 

provençal

e niçard

vivaro-

alpenc

auvernhat

lemosin

gascon

exemples

bd

[dd]

[d]

[d]

[d]

[d]

[dd]

sobde

abdomèn

gd

[dd]

[d]

[d]

[d]

[d]

[dd]

regde

Magdalena

bt

[tt]

[t]

[t]

[t]

[t]

[tt]

(o [pt])

dobtar

dissabte

subtilitat

cm

[mm]

[m]

[m]

[m]

[m]

[mm]

Jacme

mn

[nn]

[ⁿn]

[ⁿn]

[ⁿn]

[ⁿn]

[nn]

(o [mn])

gimnastica

imne

tl

[ll]

[l]

[ll]

[ll]

[ⁿl]

[ll]

ametla

rotlar

Atlantic

tm

[mm]

[m]

[m]

[ⁿm]

[ⁿm]

[mm]

setmana

atmosfèra

tn

[nn]

[n]

[n]

[ⁿn]

[ⁿn]

[nn]

retna

etnologia

mps

[ns]

[ⁿs]

[ⁿs]

[ⁿs]

[ⁿs]

[ms]

tempsada

mpc

(+ i)

[ns]

[ⁿs]

[ⁿs]

[ⁿʃ]

[ⁿs]

[ms]

redempcion

mpt

[nt]

[ⁿt]

[ⁿt]

[ⁿt]

[ⁿt]

[nt]

comptar

temptar

 

 

Après aver vist aqueste tablèu, podèm arrestar la presentacion. Las remarcas que seguisson son d’importància mendre: se destinan mai que mai als legeires, professors o aprenents que cèrcan de detalhs.

 

Las pronóncias simplificadas, las del tablèu, son obligatòrias e sistematicas dins los mots de formacion populara coma sobde, regde, Magdalena, Jacme, ametla, rotlar, setmana, retna, tempsada, comptar.

 

Las pronóncias simplificadas son tanben recomandablas dins los cultismes (o mots de formacion sabenta) mas i son pas tan sistematicas. Per exemple:
 

— dins lo cultisme abdomèn, lo grop bd val [dd, d] (o eventualament [bd]);
 

— dins lo cultisme subtilitat, lo grop bt val [tt, t] (o eventualament [pt]);
 

— dins lo cultisme Atlantic, lo grop tl val [ll, l, ⁿl] (o eventualament [tl]);
 

— dins lo cultisme atmosfèra, lo grop tm val [mm, m, ⁿm] (o eventualament [tm]);
 

— dins lo cultisme etnologia, lo grop tn val [nn, n, ⁿn] (o eventualament [tn]).

 

Per simplificar l’ensenhament de l’occitan, val mai preferir las pronóncias simplificadas dins totes aquestes grops de consonantas que venèm de veire tals coma bd, bt, tl, tm, tn... 
 

Lo gascon, ça que la, coneis dos tipes de pronóncia per los grops bt e mn, quin que siá lo tipe de mot.
 

— Lo grop gascon bt val [tt] (o [pt]) dins dobtar, dissabte, subtilitat, etc.

— Lo grop gascon mn val [nn] (o [mn]) dins gimnastica, imne, hemna, etc.

 
A prepaus del grop mn, lo mot femna coneis una pronóncia especiala en provençal, [ˈfemɔ], que s’es tractada dins un article precedent (Jornalet, 6.2.2017).
 
A prepaus del grop bd, la forma sobde coneis l’equivalent subte, amb de preferéncias d’usatge que vàrian segon los dialèctes.
 
A prepaus del grop bt, lo mot dissabte coneis una variacion fòrça complèxa. Es pas lo tèma principal d’aqueste article mas ne podèm ramentar qualques aspèctes.
 

— Lo vivaroalpenc coneis dissabte [diˈsate] o dissande [diˈsaⁿde].

— Lo lemosin coneis dissabte [diˈsate] o dissabde [diˈsade]. Dins qualques autres dialèctes, lo tipe dissabde es tanben possible mas es pus rar.

— En niçard dison dissabta [diˈsata].

 

abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER2: OPLO liceu



Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

ieo   sumien  

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions