CaPÇALERA A BOCA DE NET
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 20 d'abril

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 22.10.2012 03h00

Per n’acabar amb lo “bilingüisme”


Comentaris 20 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (14 vòtes)
carregant En cargament


Los partits espanholistas PP e C's manifèstan en Catalonha en favor del bilingüisme social
© e-notícies




Etiquetas
bilingüismebilingüisme, lenga, sumien

Dins lo movement de promocion de l’occitan, se presenta tròp sovent lo “bilingüisme” coma una valor preciosa o coma un objectiu ultim. Invèrsament, dins lei movements catalan, basco o galèc, lo “bilingüisme” lo veson coma un perilh. E son nòstrei vesins iberics qu’an rason: la sociolingüistica a demostrat qu’un “bilingüisme” mau comprés e mau analisat pòt representar un dangier. Leis occitanistas ne devon acabar amb aqueu mite dau bilingüisme, lèu-lèu.
 
Per rendre l’expausat pus clar, cau destriar doas menas de “bilingüismes” que representan doas causas ben diferentas: lo bilingüisme sociau e lo bilingüisme individuau.
 
 
Lo bilingüisme sociau: un perilh per l’occitan
 
Lo bilingüisme sociau es la concurréncia de doas lengas dins una meteissa societat. La sociolingüistica, lo corrent de la lingüistica que plaça lo lengatge au còr dei societats, insistís sus aqueu problèma.
 
Lei sociolingüistas que defendon lei lengas menaçadas an demostrat que doas lengas pòdon jamai conviure dins l’egalitat. Son en conflicte. I a totjorn una soleta lenga que complís, de maniera exclusiva, certanei foncions essencialas de comunicacion. En particular, una soleta lenga permet de garentir a l’individú la sieuna integracion dins la societat (es la foncion discriminanta). Parier, una soleta lenga pòt accedir au prestigi maximau e servir de referéncia culturala ultima a l’ensemble de la societat.
 
Lo bilingüisme sociau implica sempre lo refortiment d’una lenga e la marginalizacion de l’autra. La coexisténcia egalitària, perfiecha e pacifica de doas lengas, dins una societat modernizada, es absoludament impracticabla: es un mite.
 
Ara, quand tot un pòble minorizat —o tot una comunautat lingüistica minorizada— crei massissament en aqueu mite dau bilingüisme sociau, aquò l’ajuda a suportar la marginalizacion de sa lenga pròpria e a acceptar la dominacion de la lenga estrangiera. Mai a l’encòp, aquò l’alièna e l’empacha de restaurar sa lenga autoctòna a la primiera plaça.
 
Es necessari de tuar aqueu mite alienant. Rèsta fòrça òbra de far, bòrd que fòrça occitanistas creson encara en un bilingüisme idealizat “francés-occitan” (car dison rarament “occitan-francés”, avètz notat?) o “italian-occitan” o “espanhòu-occitan”...
 
 
Lo bilingüisme individuau: un benefici per l’individú
 
Dins una autra perspectiva, podèm parlar d’un bilingüisme individuau que consistís, per una sola persona, a mestrejar doas lengas. Es sus aquò qu’insistís la psicolingüistica, una branca de la lingüistica que s’ocupa dei mecanismes d’aquisicion dau lengatge.
 
Lei psicolingüistas coma Joan Petit o Gilbert Dalgalian —abondosament citats dins l’occitanisme— an demostrat qu’un individú que possedís doas lengas tend a desvolopar de grands avantatges cognitius e intellectuaus. Aqueleis avantatges son pus espectaclós dins lei personas qu’an aprés doas lengas abans l’edat de cinc ans. D’efiech, dins lei primiers ans de l’enfança, lo cervèu uman a una soplesa maximala per aprene de lengas distintas, e aquò tend a donar una agilitat mentala aumentada que restarà benefica tota la vida.
 
Per i pervenir, se preconiza l’immersion precòça o lo bilingüisme precòç, que consistisson a immergir l’enfant abans sei cinc ans dins un banh regular de doas lengas. De variantas dau metòde permeton l’immersion en tres lengas. De precaucions tecnicas e afectivas son necitas per ben capitar.
 
En mai deis aspèctes psicolingüistics, una persona que coneis intimament doas o tres lengas, evidentament, aquerís tanben un benefici immens per sa cultura generala e per sa capacitat de se dobrir au Mond.
 
 
La confusion irresponsabla deis occitanistas
 
Alora, qu’es aquò lo problèma? La sociolingüistica catalana a explicat lei problèmas dau bilingüisme sociau (o dau conflicte dei lengas) tre leis ans 1960, mai que mai a travèrs deis òbras de Rafael Ninyoles, de Francesc Vallverdú e de Lluís Aracil (qu’escriguèt un article celèbre: “Lo bilingüisme coma mite”). Lo catalanisme, lo basquisme e lo galeguisme militants an assimilat aqueleis analisis, çò qu’a jogat un ròtle important dins la subrevida dau catalan, dau basco e dau galèc ...tanben dau costat politicament francés de Catalonha e dau Bascoat.
 
Dau caire occitan, Robèrt Lafont fondèt a partir de 1970 l’escòla occitana de sociolingüistica que, tanben, insistís sus la nocion de conflicte e sus una vision critica dau “bilingüisme”. Lo problèma, es que fòrça occitanistas an completament oblidat aqueleis ensenhaments de la sociolingüistica, o benlèu leis an jamai vougut ausir, embarrats que son dins lo minimalisme e la manca d’audàcia...
 
Ansin, de discors excessivament frequents de Calandreta, de la FÈLCO o dau Partit Occitan s’embarran dins una vision idealizada e faussa dau “bilingüisme”, en i retenent sonque l’aspècte psicolingüistic e individuau. Aqueleis organizacions, que pasmens fan un trabalh important per la causa occitana, de còps que i a diriatz qu’an jamai ausit parlar ni de Robèrt Lafont, ni de la sociolingüistica...
 
Per se’n sortir, l’occitanisme militant deu ragantar son grèu retard conceptuau e arribar au nivèu de consciéncia que caracteriza lei movements catalan, basco e galèc. Es necessari de formar lei militants e lei quadres de l’occitanisme en aqueu sens, en vulgarizant lei concèptes essenciaus de la sociolingüistica ja ben coneguts tre leis ans 1960...
 
L’objectiu ultim d’un movement occitanista decent pòt pas èsser lo “bilingüisme” tot cort, sens nuança e sens critica de la dominacion lingüistica. De segur, es una excellenta causa d’ensenhar ais enfants de lengas divèrsas abans sei cinc ans. Mai aqueu benefici individuau a ren de veire amb la subrevida sociala de la lenga occitana, que, se la volèm sauvar, la cau restablir coma primier instrument de comunicacion dins la societat.
 
Occitanistas, endavant! Mai d’ambicion! Mai de cultura scientifica!



publicitat



Comentaris

15 d'octòbre 00.49h

I soi plan d'acòrdi, mas díser que lo catalanisme aja assimilat aquestes analasis me sembla un pauc optimista. Sustot ara amb lo neoindependentisme de base economica, i a fòrça gent que es a favor de lo "bilinguisme" - de fach, lo bilinguisme coma a mite es ben viu en Catalonha, quitament diriái qu'es lo discors dominant. Tant occitans coma catalans avèm fòrça trebalh per far.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

26 d'octòbre 12.12h

Probable que la matge part des occitanistas an una visien idealista e irrealista dau bilingüisme. Es a dire que mèton pas en questien la plaça dau francés dins la societat.
Siáu ben d'accòrd per dire qu'una visien tala dau bilingüisme dèu pas esser la tòca de l'occitanisme.
Au còntre, e en s'apielant sus les obratges de psycho-linguisticas citats, aparèis que lo monolingüisme es una error (e siáu pas mume segur que lo monolingüisme ague existir en quauca endrech avans lo periòde ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 d'octòbre 23.07h

#16 I a una dimension del discors bilinguizant que cal prendre en compte, es qu'es mai que mai un pretèxte per obténer l'assentiment de mond que son mesfisants o reservats de cap a l'Occitan. Dins son cap, çaquelà los Occitanistas qu'òbran aital, es l'espandiment de l'Occitan que los interèssan, pas mai. Ai pas jamai rencontrat un Occitanista qu'òbre a l'aparament del Francés.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 d'octòbre 20.30h

Domergue Sumien a rason. Dos exempies.
'O cas d'Eire-Irlanda ont 'ai regions bilengas (gaelic irlandés-anglés) rèstan largament sotamesas a 'a predominància de l'anglés. E dins 'o rèsta, 'a màger part dal país, malgrat 'a volentat estatica d'oficialisar 'o bilenguisme pertot, l'anglés rèsta mai present qu'o gaelic.
'O cas dal Principat de Mónego. Debut dal sègle 20en, l'educacion èra "bilenga" : en italian ò en francés. Mas 'a granda part d'a populacion locala parlava ni italian... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 d'octòbre 08.37h

#15 ...realitat... (non pas ...realitata*..., m'aviatz comprés)


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 d'octòbre 08.36h

#13 "Es a dire que scientificament oc, mas dins la realitat?" (Manu)
#4 "Cau tanben prénguer en consideracion las leis de socio-psico-sabipasqué-lingüistica" (Batko)

De fach, la sociolingüistica es una sciéncia de s'ocupa de la realitat sociala. De creire que lo "bilingüisme" sociau foncionariá per sauvar l'occitan, equivau a se desconnectar de la realitata sociala.
Recercar de solucions alternativas per sauvar l'occitan, sens creire au mite paralisant dau "bilingüisme", aquò es una ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 d'octòbre 00.40h

#13 Manu, ai jamai preconizat un "unilingüisme". Cresi fas pas lo mendre esfòrç per legir, cresi que desformas completament çò qu'escrivi. E cresi qu'en pragmatisme ai una experiéncia concreta d'ensenhament de l'occitan (dins lo public e l'associatiu) que pòdes pas manco imaginar ni solament egalar.


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 d'octòbre 22.29h

#7 Es a dire que scientificament oc, mas dins la realitat?
1- Demandar lo bilinguisme es pas aparar o promoure lo francés, i es ja! E en situacion de monopoli. Es solament far una plaça a l'occitan (que i es pas mai). Quand se demanda un emplec minimum del francés als Jocs Olimpics de Londres, es pas aparar l'anglés, es far una placeta al francés (que tot lo monde se'n fotia, i foguèsse o pas).
2- La transmission, ont se fa actualament? (dins la realitat, pas dins un monde ideal) Dins q... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 8
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 d'octòbre 21.20h

#11 Lavtez, vosauts que cauhatz plan beròi, explicatz com e se hè aquò, l'estat dab ua lenga oficiala "multi-standard" ... jo ne'n coneishi pas nat. I a de lengas internacionalas dab mei dun estandard, solide, mes que son tostemps estandards nacionaus, pas regionaus dehens lo medish estat. Se denonciamos un mite (lo bilinguisme armonico, ), calerá denunciar un aute tanben ...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

23 d'octòbre 21.01h

#10

Pffff!
Aquò caufa mal cap amont !


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions