CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 14 d'octòbre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 12.11.2012 03h00

Lo nom d’Occitània (II): la francizacion còntra l’elegància


Comentaris 34 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargament


Seguida de la setmana precedenta...
 
 
Çò corrècte e çò incorrècte
 
Avèm vist que la nòrma classica es tras que clara: lo nom corrècte dau país es Occitània (lo gras indica la plaça de l’accent tonic). E pasmens, nos arriba de tombar sus una forma faussa e inadmissibla: Occitania* (l’asterisc indica una forma incorrècta). Aquela error pòt recebre doas explicas.
 
 
Lo qu’escriu mau e que pronóncia ben
 
En primiera ipotèsi, la persona qu’escriu per error Occitania* pronóncia corrèctament Occitània, amb un bòn accent tonic sus ‑tà, mai oblida d’escriure l’accent grafic.
 
S’es una manca de coneissença de l’ortografia, la cau perdonar per un utilizaire inexperimentat. Benlèu, la persona que fa l’error crei que cau pas escriure leis accents sus lei majusculas e, donc, aqueu mot que l’escriu de costuma Occitània, lo transforma en OCCITANIA* quand es tot en majusculas. En realitat, l’ortografia occitana demanda de notar totjorn leis accents grafics sus lei majusculas: l’escritura corrècta es ben OCCITÀNIA.
 
 
Lo qu’escriu mau e que pronóncia mau
 
En segonda ipotèsi, la persona qu’escriu Occitania* pronóncia lo nom dau país en plaçant l’accent tonic sus la sillaba ‑ni. Aquí la grafia e la pronóncia son totei doas incorrèctas. Aquela error s’explica per l’influéncia dau francés, que plaça l’accent tonic sus la sillaba ‑ni dins Occitanie.
 
Apondam doas precisions rapidas:
—   Quauqueis autors fantasiós an transformat lo francisme Occitania* en desplaçant l’accent sus la á finala, çò que dona Occitaniá*, donc, aquesta darriera forma es tanben un francisme.
—   La nòrma mistralenca, malaürosament, a encoratjat aquelei dos francismes: Occitania* se nòta «Óucitanìo**» e Occitaniá* se nòta «Óucitanié**».
 
Dins leis ans 1970, dos‑tres lingüistas provoquèron tota una sèria de destabilizacions de la nòrma classica. Prepausèron en particular d’abolir de formas corrèctas e alibertinas coma Occitània, comèdia, acadèmia e lei vouguèron remplaçar per de francismes coma Occitania*, comedia*, academia*. Cresián qu’èra normau de sistematizar l’accent tonic sus ia, mai en realitat, copiavan servilament lo modèl dau francés. S’avisavan pas que la tradicion occitana, au contrari, a una bèla diversitat d’accents tonics que tomban quora abans ‑ia (Occitània, Júlia, la comèdia, l’acadèmia, la justícia), quora sus la i de ia (Russia, Maria, la filosofia), quora sus la á de ‑iá (malautiá, borgesiá, batariá; e mai se certanei dialèctes preferisson ia en aqueste darrier cas: malautiá/malautia, borgesiá/borgesia, batariá/bataria). Per astre, lei lingüistas que promoguèron l’error Occitania*, fin finala, acceptèron de revisar seis analisis e acceptèron de restablir la forma corrècta Occitània.
 
E pasmens, fa gaire, aqueu problèma es revengut! La tota recenta Acadèmia Occitana ven de tornar promòure, en 2011, lo barbarisme Occitania*, coma se lei darriers decennis de trabalh seriós en lingüistica normativa avián servit de ren. Ça que la, certanei membres senats de la dicha Acadèmia resistisson a aquela fantasiá e utilizan la forma corrècta Occitània.
 
Un aspècte practic, enfin, es lo de la longor. Es pauc comòde de prononciar un nom de país longàs de cinc sillabas coma Occitania* (Oc‑ci‑ta‑ni‑a*). Es pus elegant de donar a nòstra nacion un nom de quatre sillabas coma Occitània (Oc‑ci‑tà‑nia).
 
 
Per l’autoestima e l’elegància
 
Nòstra lenga es freula e cadun a drech de s’enganar temporàriament dins lo nom dau país. Mai l’error es pas perdonabla quand tombam sus la negligéncia volontària de quauque occitanista pauc seriós, que se preocupa pas de sonhar sa lenga e son ortografia. Aquò es refusar d’acordar a l’occitan lo suenh ortografic e normatiu que se dona de costuma au francés, a l’italian o a l’espanhòu...
 
Vesèm encara de revistas, de libres, de cors de lenga (si ben si!), de camisetas, de bandieròlas, d’afichas, d’adesius, de sits web, de festenaus, de mapas, d’institucions qu’afichan sens la mendre vergonha la forma faussa Occitania*. Aqueleis errors emanan d’occitanistas experimentats e formats, donc qu’an pas la mendre excusa per s’enganar sus una causa tant elementària coma lo nom dau país... Son de cas simptomatics d’alienacion o d’amatorisme.
 
S’entestardir a defendre lo barbarisme Occitania*, es se sometre a la lenga francesa dominanta. Es obligar nòstre país de portar un abilhatge negligit, estraçat e inadaptat a la logica intèrna de la lenga d’òc...
 
Cultivar la forma Occitània, es donar l’exemple de l’autoestima, de la dignitat e dau professionalisme. En arborant lo bèu nom d’Occitània, nòstra nacion se nomma de faiçon eleganta, seguís sa logica lingüistica pròpria e assumís serenament sa personalitat.
 
De seguir la setmana que ven...



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

21 de febrièr 23.27h

Disètz : «Aquò es refusar d’acordar a l’occitan lo suenh ortografic e normatiu que se dona de costuma au francés, a l’italian o a l’espanhòu...»

Quò me fai soventar que i a gaire veguère una chamiseta ente èra marcat "soi auvernha miladiu !" Pensatz-veire... Z-an nieus pas pensat de verificar l'ortografia d'un visuau que botèron sobre una chamiseta ! Aquí mai, qu'es quicòm que se sarián pas jamai permés en francés... Vergonha !


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

18 de novembre 14.19h

#32 Non v'acusi pas d'aver volentats d'aquera traca, mès coma at sabetz, eth in.hèrn qu'ei pavat d'intencions deras bonas. Que pensi qu'aquerò e pòt participar de çò qu'apèri d'ua desmarcha "puristas" portada per daubuns militants coma at disetz vos madeish, qu'ei a díser d'ua volentat de netejar eth occitan de tots eths barabarismes, sustot quan son gallisimes, quitament de qui an hèt soca ena lenca dempuish bèra pòsa.

Mès s'aquestas formas e son atestats dempuish sègles-a en un... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 15.08h

#31 @ Pèir. Es pas una forma emblematica coma 'Occitània' que risca de crear una barriera entre locutors primaris e neolocutors.
D'alhors, ieu ai jamai preconizat de crear de barrieras entre lei generacions de locutors, contràriament a çò que cresètz. Lei barrieras, son certanei militants culturaus que lei crèan, son pas lei lingüistas que ne son responsables... Aquò, o me caudrà explicar en detalh dins un article avenidor.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 14.02h

#30 Non disi pas qu'era formas aquestas n'existan pas ena lenca de uei (çò qu'ei eth cas per d'autes mots portat per "puristas"), que disi que se son emplegadas sonque ena Val d'Aran o ena Valadas e deth costat de Nissa, que son plan minoritàrias ena lenca de uei. Non disi pas tampòc que las cau hòrabandir, que disi sonque que quan existeish a costat vielhs gallisimes ultra-majoritaris e implantats ena lenca dempuish bèra pòsa, acceptar eth polimorfisme que'm sembla eth comprmés mes acc... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

17 de novembre 01.15h

#29 @ Pèir. Lo tipe 'Occitània, Itàlia, comèdia' es d'usatge sistematic en gascon aranés, en vivaroaupenc dei Valadas e, sovent, en niçard. E tanben, aqueu tipe es parcialament conegut alhors. Donc es faus de dire qu'es un usatge marginau o absent de la lenga naturala.
Tanben, es inexacte de parlar de "purisme" car s'agís, en realitat, de defendre de formas que son ben vivas dins la lenga eiretada.
Enfin, es illogic de pretendre que volèm defendre la sintaxi e la fonetica e que volèm ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

16 de novembre 22.17h

Solide que, s'espiam era causa dempuish eth costat deras arrèglas d'evolucion dera lenga nosta, quitament enas varietats eras mes estramadas de Gasconha, eras formas qu'an a gessir e son ça'm par "acadèmia", "comèdia", "Itàlia", "Occitània" etc. Mès eth usatge dera lenca que s'a a arrespectar tanben, e quan ei mes que majoritari, que'm sembla ua bestièssa de'u voler cambiar a tota fòrça per ua forma natra mes larjament marginalizada (s'ei per cas ei encòra viva ena lenca de uei). Tot... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 de novembre 13.09h

#27 Les causas ne son pas tan simples qu'aquò, e los "especialistes" ne s'aduvan pas tan qu'aquò tanpauc. E que sui segur, qu'ac sàbetz plan...


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

15 de novembre 00.00h

#25 La lenga occitana existís segon los romanistas. Aquela lenga se parla sus un territòri precís segon totes los especialistas. Aquel territòri a nom Occitània. Donc Occitània es un concèpte scientific.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 de novembre 23.49h

#25 Sètz vos que non sètz pas scientific.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 de novembre 15.27h

#24 Sonque lo concèpte d'Occitania n'es pas scientific... Puishque istoricament, n'i a pas arren. Alavetz, que nes vinen har leçons e topins de hum sus ua nocion abstracta dont n'a pas nada tangibilitat...
Qu'es autan simple qu'aquò. Le sciença, e'm pensèvi, qu'èra l'objectivitat e ne vei pas sonque subjectivitat en aquiths pleiteis de "fòrmas corrèctas" o pas... Çò que hèi qu'un dialècte e singui mé corrèct qu'un aute ?
Vertat qu'i a un rasonament. Mes un rasonament dab ua mosqu... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2
-
3
-
4 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Categorias

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions