CAPÇALERA: HISTÒRIA DE LA CUINA CATALANA I OCCITANA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 22 de novembre

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 24.6.2019 03h00

Placa, placar, placard: una origina neerlandesa?


Comentaris 4 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (21 vòtes)
carregant En cargament


Iradigalesc




Etiquetas
neerlandés, placa, placar, placard, sumien

En occitan, lo vèrb placar e lo nom femenin placa coneisson de formas correspondentas dins las autras lengas romanicas: en francés plaquer e plaque; en italian placcare e placca; en portugués placar e placa; en catalan aplacar (en rugbi placar) e placa; en espanhòl placar (en rugbi) e placa; en romanés a placa e placă...
 
L’etimologia que s’accèpta de costuma es qu’aqueles mots romanics venon del vèrb neerlandés placken que significa “enduire, petaçar, empegar”. Coma lo francés es la lenga romanica mai vesina del neerlandés, los filològs s’acòrdan per dire que la racina neerlandesa placken intrèt en francés abans que las formas francesas plaquer e plaque se difusèsson vèrs d’autras lengas romanicas. En francés, lo vèrb plaquer apareguèt dins los tèxtes al sègle 13, per contra lo nom femenin la plaque apareguèt al sègle 16. Las autras lengas romanicas seguiguèron.
 
Mas en occitan, aquel scenari fonciona pas facilament. D’efièch, lo nom femenin la placa apareguèt en occitan medieval classic tre lo sègle 13, longtemps abans la forma francesa la plaque del sègle 16. Dins lo diccionari etimologic FEW (tòme 16, pagina 631, nòta 12), lo grand lingüista Walther von Wartburg admet qu’aquò es un mistèri: “Es incomprensible qu’aquel substantiu pòsca aparéisser en occitan tan d’ora” (dins lo tèxt originari en alemand: “Es ist unverständlich, wieso dieses subst. so früh im occit. auftauchen kann”).
 
Poiriam jogar e far d’especulacions un pauc gratuitas per temptar d’explicar aquò.
 

— L’origina neerlandesa seriá pas una bona ipotèsi? Mas alara, d’ont vendriá aquò?
 
— I aguèt, benlèu, un passatge dirècte del neerlandés a l’occitan tre lo sègle 13, gràcias a qualque relacion comerciala particulara, e en aquel cas placa seriá arribat sens passar per lo francés?
 
Placa seriá ben arribat en occitan en passant per lo francés ancian del sègle 13 mas, de manièra extraordinària, auriam pas trobat d’atestacions escrichas del mot francés plaque abans lo sègle 16?
 
Avèm pas de responsa a l’enigma. Ara per ara, per prudéncia, me rambi a una origina neerlandesa en tot cas. E imagini que qualques detalhs de cronologia o de trajècte rèstan de precisar.
 
Lo nom masculin derivat, lo placard, a de senses nombroses. Quand s’utiliza dins lo sens d’“armari fixe dins una paret”, sembla ben una creacion occitana, qu’es atestada dins lo diccionari provençal d’Achard en 1785 e en francés un pauc pus tard en 1792. Sus aquò lo diccionari FEW sembla pas d’aver de dobte. De diccionaris occitans recents preconizan prudentament que lo mot francés le placard, coma mòble, se traduga en occitan per l’armari. Mas en realitat, vesèm que i a pas cap de dificultat per dire lo placard en occitan autentic.



abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

26 de junh 11.14h

L'etimologia sembla puslèu flamenca, que non neerlandesa. La "plaque" èra una moneda flamenca, que non olandesa. .Un aute mot flamenc en occitan: lucar (fr. reluquer) del vèrb flamenc loeken (id.) , cat. llucar, id.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

25 de junh 15.08h

Grand article, mercés!


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de junh 13.47h

Lo Larousse etimologic indica "plaque" au s. XVn (moneda olandesa).
En Italian, "placca" en 1660, "placcare" en 1841, "placcato" av. 1916 e "placcaggio" (rugbi) en 1958. (Zingarelli)


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

24 de junh 07.40h

Placa de Planca< palanca (fr. planche) ?

Placard o Armari de paret (com en catalan)


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions