CAPÇALERA: Nit arpiatana occitana cat
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 17 de junh

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 4.2.2013 03h00

Vòlon promòure lo jòc de la belòta en occitan


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (28 vòtes)
carregant En cargament


Lo jòc de cartas de la belòta es pron celèbre dins l’estat francés e en Occitània dempuei lo començament dau sègle XX. Sembla pauc conegut alhors, levat ai País Bas ont se tròba un jòc identic, lo klaverjassen. Se practica entre dos, tres o quatre jogaires e solament amb trenta doas cartas. Lo mot belòta vendriá dau nom d’un jogaire misteriós que se seriá apelat F. Belot.
 
Un recent sit web francofòn, Belote en ligne, vòu perfeccionar lei règlas de la belòta e ven de lei publicar, delà lo francés, tanben en occitan, en catalan, en alemand alsacian, en basco, en breton, en còrs e en “normand”. Ça que la, lo sit utiliza de tèrmes fòrça inexactes coma “patés” o “lengas [mau nomenadas] regionalas”.
 
E avèm de suspresas... Lo sit fornís doas versions en occitan. Una es en occitan provençau, en grafia mistralenca, e la presentan tau còp coma de “provençau”, tau còp coma d’“occitan provençau”, en la marcant amb lo blason de Provença. L’autra es en occitan gascon, en grafia classica, e la presentan coma d’“occitan” tot cort, en fasent servir lo blason d’Occitània (de segur, aquò farà bravament plaser a certaneis occitanistas-gasconistas que se preocupan de far aplicar, de lònga, lo respècte legitim degut au gascon)...
 
Dins lo sit, una benda dessenhada inventa una ciutat de la belòta, Belote City, qu’a la forma de l’estat francés exagonau, e dedins trobam un “Quartier Provençau” (o “Quartier de Màrius”!), separat absurdament d’un “Quartier Occitan”... Ansin demolisson l’unitat culturala d’Occitània e nos embarran dins una vision francocentrica. Segon lei conceptors de Belote en Ligne, Occitània, Catalonha, lo Bascoat e lei país de lenga alemanda son amputats, abocinats, e pòdon pas existir en defòra de l’Exagòn oficiau francés.
 
De jogar a la belòta en occitan, si qu’es una idèa dei bònas. E de segur, cau saludar la volontat sincèra dau sit d’encoratjar l’usança de l’occitan. Mai lo sit Belote en Ligne arbora una bòna volontat ninòia e clafida de prejutjats e d’inexactituds. A aquelei belotaires dau ciberespaci, li caudrà suggerir de se documentar pus pacientament e de fornir una presentacion pus valorizanta e coerenta de la lenga d’òc.
 
Aquel afaire de belòta sus Internet es pas anodin. I a de centenats de sits web coma aquò que parlan de la meteissa maniera de la cultura occitana, en escrivent quasi tot en francés e en restant dins la preson mentala de l’estat francés.
 
Belote en Ligne ditz sei grandmercés a l’Institut Occitan (l’InÒc, de Bearn), qu’auriá servit, se comprenèm ben, de conselhier lingüistic... D’autra part, l’Institut Occitan, dins sa letra d’informacion e dins la rubrica Actualitats de son sit web, se mòstra fièr d’aver contribuit a la version en occitan gascon de Belote en Ligne, e se’n vanta en disent exactament aquò:
 

“Descobritz la belòta en linha en occitan. Lo site belote en ligne.com que’vs perpausa de v’iniciar a la belòta en occitan (gascon). Descobritz:
— Las règlas de la belòta en occitan (gascon) mercés a l’arrevirada deu pòle [sic] Lenga e Societat de l’InÒc Aquitània;
— La BD: visita [sic] deu quartièr occitan de Belote City;
— La pagina de cap a totas las traduccions.”
 
Dins aquel afaire, vesèm ben que l’Institut Occitan es completament indiferent, complasent, envèrs lo tractament escandalós de nòstra lenga:
 
1º Perque apròva tacitament la separacion dau provençau de la rèsta de l’occitan.
 
2º Perque apròva tacitament que lo provençau se faga exclure de l’usatge de la grafia classica.
 
Se l’Institut Occitan a vocacion de defendre tota la lenga occitana, perqué prepausa pas una vision solidària de la lenga occitana? Perqué l’Institut Occitan demanda pas a Belote en Ligne d’agropar gascon e provençau dins lo “Quartier Occitan”? Perqué l’Institut Occitan prepausa pas una version provençala, en grafia classica, au costat de la version gascona? (Çò qu’interditz pas, de segur, de gardar la version en grafia mistralenca.)
 
Aquò es un simptòma deis avançadas fòrça ambiguas de l’occitanisme en aqueste començament dau sègle XXI. Se devèm interrogar sus l’impacte reau dau movement occitanista. E en particular, se podèm pausar de questions sus lo seriós “lingüistic” de certaneis instituts, institucions e acadèmias occitanoïdas que florisson de mai en mai.
 
Maugrat lei progrès evidents e meritòris de l’occitanisme d’aquestei darriers ans, s’arriba pas encara de difusar dins la societat una bòna informacion de basa sus la lenga occitana. A l’òbra!
 
 
 

Precision brèva sus l’ortografia de ça que la
 
Dins Jornalet dau 31.1.2013, Marçal Girbau reagís a mon article de la setmana passada sus lei cents ans dei Nòrmas ortograficas dau catalan. Girbau i contèsta l’ortografia ça que la e preferís la cacografia çaquelà*. Pretend invocar lo grand lingüista catalan Joan Solà. Aquel argumentari de Girbau es erronèu e ineficaç.
 
En occitan, la nòrma es fragila e atacada de lònga, a causa de la grèva situacion de subordinacion de nòstra lenga (çò qu’ai demostrat en detalh dins de publicacions scientificas). Lei propòstas de cambiament de la nòrma de l’occitan son innombrablas, sovent extremistas e irresponsablas. En generau, lei que vòlon cambiar ça que la en çaquelà*, son lei meteis que vòlon cambiar dialòg en dialògue*telefòn en telefòne*, volum en volume*, fotograf en fotografe*Occitània en l’Occitania*, etcetèra. Es un grop ben identificat d’antinormistas que pretendon destabilizar de miliers de formas de l’occitan... çò que jamai non ausarián pas prepausar en catalan (...o en francés).
 
En catalan, la nòrma es solida, establa e respectada. Un lingüista catalan a benlèu prepausat de cambiar si us plau en sisplau. Mai aquelei propòstas de cambiaments en catalan son extrèmament limitadas, remeton pas en causa la logica globala de la nòrma catalana, que s’es ben consolidada dempuei cent ans. Aquò a ren de veire amb l’occitan...
 
 





publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

12 de febrièr 10.27h

#13 Quinas errors e serén "meas" ?

E qu'arrespècti los Provençaus. Pregondament.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

8 de febrièr 09.14h

#7 Guilhèm, n'avèm pron de vòstra arrogància bearnobearnesa. Assumissètz vòstreis errors. Respectatz lo provençau!


Valora aquest comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de febrièr 12.48h

#4 Completament d'acordi. En primièr la defensa de la practica de l'occitan. Es per aquo que me trachi pas mai de vèire escrich ça que la/çaquelà, dimars/dimarç, utilizar/utilisar, Cauçada/Caussada, Mart/Mars, dieu/diu, mercé/merci/mercé/mercia. Pensi qu'una lenga pot acceptar qualques amainatjament sens que sa dignitat sia tocada. (En francés s'accepta "Je paye" e "je paie", "la clé" e "la clef".)


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de febrièr 11.05h

En catalan tanben es en tres mots "ça com lla" (rar, mas al diccionari)


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

6 de febrièr 04.18h

En catalan, la forma escrita sisplau per "si us plau" qu'ei hèra correnta. Qu'ei la forma emplegada per En Gabriel Bibiloni qui hè remarcar qu'escríver la formula com "si us plau" que pausa un problèma sintaxic, pr'amor la formula que s'emplega quitament quan òm s'adreça a ua persona qu" òm tuteja. ("si et plau" no's ditz pas, sonque sisplau). Ex. Joan, vine, sisplau . Alfred, canta, sisplau. Per aquesta rason, la forma sisplau qu'ei de segur la normau.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 21.29h

Au país de la belòta, los provençaus que vòlen lo lor Estat pròpi. D'alhors, que l'obtieneràn d'aquí a quauques decadas en la realitat segon previsions de grans expèrts rus. Au país de la pelòta, los occitans non vòlen pas sonque mei de trenquets e de frontons. La vita qu'ei fantastica.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 19.52h

Duèi ai vist una femna del berret roge qu'ensenha l'occitan al Japon charrar amb una mameta que voliá ajudar son rèire-filh a aprene l'occitan de las Cevenas : una mena de miracle pichon que fa de ben, còps que i a, quora desesperas dins ton canton...
Mas torni a l'ostal e legissi tota aquela acrimonia çai-jos : lor cal dire çò que n'es de l'occitanisme als estrangièrs e als joines que veson aquò amb d'uèlhs nòus ?


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 14.47h

#6 Si l'InÒc d'Aquitània (e shens que de Bearn, mercés d'ac aver notat) a hèit lo son tribalh de pedagogia e d'explics cap aus qui hèn aqueth site de belòta, çò d'aute, n'ei pas de la lor responsabilitat.
Jo n'ac sèi pas, mes que semblatz de'n saber mei. D'ac saber tot, com tostemps...
Arrés ne pòden portar tota la misèria deu monde, a començar per Occitània.
Senon, lo tipe de belòta-on-line, que v'auré encontrat a vos, alfa e omega de la lenga, sol sapient referenciau, puish a ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 12.00h

#5 Mon car Guilhèm, vòstra critica es un pauc incoerenta:

— Disètz: «duas formas de lenga e dus biaish d'escríver = dus còps mei d'escandenças de gahar monde!» Mai, Guilhèm, ieu siáu d'acòrd... Ont avètz vist que criticariáu la preséncia de doas formas???

— Disètz: «...que s'ei rensenhat abans de tustar sus l'InÒc, tà saber s'avèn hèit lo lor tribalh o non». Me basi objectivament sus lo trabalh que l'InÒc revendica eu meteis, dins son sit web e dins sa letra d'inform... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 09.57h

En quin monde e viu lo noste D. Sumien ?
Que tien un rasonament de lingüista-estandardista-independentista, mentre que lo tipe qui harguè aqueth site, que deu aver un rasonament "marcatica" (marketing) : duas formas de lenga e dus biaish d'escríver = dus còps mei d'escandenças de gahar monde !
Qu'espèri D. Sumien que s'ei rensenhat abans de tustar sus l'InÒc, tà saber s'avèn hèit lo lor tribalh o non. Aqueth site ne sembla pas d'estar de la lor responsabilitat en tot cas.

E l'InÒc ... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 15
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions