CAPÇALERA: Eth Ligam occitan Youtube

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 13 d'agost

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 12.8.2013 03h00

Leis ensenhaments dau grèc (II)


Comentaris 19 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


Escòla a Aghia Paraskevi, al nòrd d'Atenas
© Ioannis Sachanidis




Etiquetas
grèc, leis ensenhaments dau grèc, lenga, lingüistica, restauracion, sumien, sumiengrèc

Lei similituds dins la restauracion dau grèc e de l’occitan

Lo grèc modèrne, ai sègles XIX e XX, s’es desvolopat amb doas varietats estandards concurrentas:
 

— d’un caire la katharevousa (καθαρεύουσα, “lenga purificanta”)
 
— e d’autre caire la dimotiki o lo grèc demotic (δημοτική, “lenga populara”).
 
Se tracta pas de doas grafias concurrentas coma es lo cas, en occitan actuau, amb lei grafias classica e mistralenca. S’agís au contrari de dos estandards concurrents amb una grafia identica.
 
Entre l’independéncia de 1830 e l’an 1976, es la katharevousa que serviguèt de lenga oficiala en Grècia. Mai èra tant arcaïzanta qu’intrèt jamai dins l’usatge parlat espontanèu. En 1976, aürosament, l’estat grèc adoptèt coma varietat oficiala la dimotiki, pròcha de la lenga parlada.
 
Avís: leis actituds de certaneis occitanistas que son còntra la nòrma, e que pretendon defendre un usatge “popular”, an pas lo mendre rapòrt amb la dimotiki dei grècs. D’efiech:
 
— La dimotiki, que se definís coma “lenga populara”, es pasmens un grèc estandard, comparable amb l’occitan estandard. La dimotiki s’apieja sus una nòrma ben precisa que lo sabent Manolis Triantafyllidis estabilizèt en 1941 dins sa Neoelliniki Grammatiki (Νεοελληνική Γραμματική, Gramatica dau Grèc Modèrne). Donc la dimotiki sembla la nòrma classica de l’occitan, que Loís Alibèrt fixèt dins sa Gramatica Occitana de 1935.
 
— L’aspècte “popular” de la dimotiki residís dins lo fach qu’es un estandard pròche dau grèc parlat. Aquò coïncidís perfiechament amb la nòrma classica de l’occitan, que tanben valoriza de formas usualas, popularas, vivas e atestadas dins la lenga actuala (e mai se leis antinormistas pretendon lo contrari).
 
— La dimotiki accèpta de mots manlevats ai lengas estrangieras coma lo turc, lo bulgar, l’eslavomacedonian, l’albanés, lo gitano, lo romanés, l’italian, lo nòrd-italian (venèt), lo francés o l’anglés. Mai o fa en valorizant lei mots d’origina grèga cada còp qu’es possible de lei restaurar. La nòrma classica de l’occitan tanben accèpta lei manlèus enriquissents, a condicion que completen de mots occitans ja disponibles. Per exemple l’occitan normatiu accèpta de francismes coma torpilha o usina e, a costat d’aquò, manten de formas solidament occitanas coma blau, l’aur, Sénher, que son vivas e pas arcaïcas (contràriament a çò que pretendon leis antinormistas que nos voudrián impausar lei francismes inutils coma blu*, l’òr*, Mossur*...).
 
— La dimotiki, maugrat sa basa populara, accèpta volontiers de formas cultas (o sabentas). Reactiva lei cultismes dau grèc ancian e dau grèc bizantin e lei garentís dins de formas coerentas. Parier, la nòrma classica de l’occitan preconiza un usatge racionau dei cultismes latins e grècs, en conformitat amb leis usatges de l’occitan medievau.
 
Leiçon: una bòna nòrma lingüistica alia leis elements populars e cultes, sens leis opausar. Es necessari per desvolopar una lenga estandard, capabla d’ocupar de foncions divèrsas. Lo grèc estandard o fa. L’occitan estandard o fa...
 
 
Vèrs lo pluricentrisme?
 
Sabèm qu’una lenga pluricentrica es una lenga estandard amb d’adaptacions territorialas moderadas, coma es lo cas en occitan, catalan, espanhòu, alemand e anglés.
 
Lo grèc estandard de tipe dimotiki a una varietat unica e es pas exactament una lenga pluricentrica. Pasmens la dimotiki comença d’acceptar de formas regionalas tipicas de Chipre e, s’aquela tendéncia se confirma, lo grèc poiriá venir pluricentric.
 
Dins l’usatge orau, ja lei grècs accèptan sens problèma de variacions regionalas tocant la pronóncia, lo vocabulari e de còps lei formas gramaticalas. Lei diccionaris grècs recents intègran de mai en mai de mots regionalament marcats e lei presentan coma de formas validas per tota la lenga estandard.
 
Leiçon: lo projècte d’un occitan estandard pluricentric, ont lei mots e expressions pòdon viatjar d’un dialècte a l’autre e venir comuns a totei leis occitanofòns, revèrta una practica ja ben acceptada dins de lengas pluricentricas coma lo catalan o l’anglés, o dins una lenga quasi pluricentrica coma lo grèc.



publicitat
BANER1: Amics campanha covid



Perfil

Categorias

Las mai...

Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions