CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 19 de julh

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 12.8.2013 03h00

Leis ensenhaments dau grèc (II)


Comentaris 19 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargament


Escòla a Aghia Paraskevi, al nòrd d'Atenas
© Ioannis Sachanidis




Etiquetas
grèc, leis ensenhaments dau grèc, lenga, lingüistica, restauracion, sumien, sumiengrèc

Lei similituds dins la restauracion dau grèc e de l’occitan

Lo grèc modèrne, ai sègles XIX e XX, s’es desvolopat amb doas varietats estandards concurrentas:
 

— d’un caire la katharevousa (καθαρεύουσα, “lenga purificanta”)
 
— e d’autre caire la dimotiki o lo grèc demotic (δημοτική, “lenga populara”).
 
Se tracta pas de doas grafias concurrentas coma es lo cas, en occitan actuau, amb lei grafias classica e mistralenca. S’agís au contrari de dos estandards concurrents amb una grafia identica.
 
Entre l’independéncia de 1830 e l’an 1976, es la katharevousa que serviguèt de lenga oficiala en Grècia. Mai èra tant arcaïzanta qu’intrèt jamai dins l’usatge parlat espontanèu. En 1976, aürosament, l’estat grèc adoptèt coma varietat oficiala la dimotiki, pròcha de la lenga parlada.
 
Avís: leis actituds de certaneis occitanistas que son còntra la nòrma, e que pretendon defendre un usatge “popular”, an pas lo mendre rapòrt amb la dimotiki dei grècs. D’efiech:
 
— La dimotiki, que se definís coma “lenga populara”, es pasmens un grèc estandard, comparable amb l’occitan estandard. La dimotiki s’apieja sus una nòrma ben precisa que lo sabent Manolis Triantafyllidis estabilizèt en 1941 dins sa Neoelliniki Grammatiki (Νεοελληνική Γραμματική, Gramatica dau Grèc Modèrne). Donc la dimotiki sembla la nòrma classica de l’occitan, que Loís Alibèrt fixèt dins sa Gramatica Occitana de 1935.
 
— L’aspècte “popular” de la dimotiki residís dins lo fach qu’es un estandard pròche dau grèc parlat. Aquò coïncidís perfiechament amb la nòrma classica de l’occitan, que tanben valoriza de formas usualas, popularas, vivas e atestadas dins la lenga actuala (e mai se leis antinormistas pretendon lo contrari).
 
— La dimotiki accèpta de mots manlevats ai lengas estrangieras coma lo turc, lo bulgar, l’eslavomacedonian, l’albanés, lo gitano, lo romanés, l’italian, lo nòrd-italian (venèt), lo francés o l’anglés. Mai o fa en valorizant lei mots d’origina grèga cada còp qu’es possible de lei restaurar. La nòrma classica de l’occitan tanben accèpta lei manlèus enriquissents, a condicion que completen de mots occitans ja disponibles. Per exemple l’occitan normatiu accèpta de francismes coma torpilha o usina e, a costat d’aquò, manten de formas solidament occitanas coma blau, l’aur, Sénher, que son vivas e pas arcaïcas (contràriament a çò que pretendon leis antinormistas que nos voudrián impausar lei francismes inutils coma blu*, l’òr*, Mossur*...).
 
— La dimotiki, maugrat sa basa populara, accèpta volontiers de formas cultas (o sabentas). Reactiva lei cultismes dau grèc ancian e dau grèc bizantin e lei garentís dins de formas coerentas. Parier, la nòrma classica de l’occitan preconiza un usatge racionau dei cultismes latins e grècs, en conformitat amb leis usatges de l’occitan medievau.
 
Leiçon: una bòna nòrma lingüistica alia leis elements populars e cultes, sens leis opausar. Es necessari per desvolopar una lenga estandard, capabla d’ocupar de foncions divèrsas. Lo grèc estandard o fa. L’occitan estandard o fa...
 
 
Vèrs lo pluricentrisme?
 
Sabèm qu’una lenga pluricentrica es una lenga estandard amb d’adaptacions territorialas moderadas, coma es lo cas en occitan, catalan, espanhòu, alemand e anglés.
 
Lo grèc estandard de tipe dimotiki a una varietat unica e es pas exactament una lenga pluricentrica. Pasmens la dimotiki comença d’acceptar de formas regionalas tipicas de Chipre e, s’aquela tendéncia se confirma, lo grèc poiriá venir pluricentric.
 
Dins l’usatge orau, ja lei grècs accèptan sens problèma de variacions regionalas tocant la pronóncia, lo vocabulari e de còps lei formas gramaticalas. Lei diccionaris grècs recents intègran de mai en mai de mots regionalament marcats e lei presentan coma de formas validas per tota la lenga estandard.
 
Leiçon: lo projècte d’un occitan estandard pluricentric, ont lei mots e expressions pòdon viatjar d’un dialècte a l’autre e venir comuns a totei leis occitanofòns, revèrta una practica ja ben acceptada dins de lengas pluricentricas coma lo catalan o l’anglés, o dins una lenga quasi pluricentrica coma lo grèc.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

16 d'agost 18.30h

#9 Qiu'avetz tota er'arrason: per vos, cap de besonh de prevéder qué que sia. Eths estandards que son a hèr-se de tota faiçon., non vo'n hàscatz cap. Eths locutors que se'n encargan eris madeishis, e qu'ei fòrça plan atau.


Valora aquest comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'agost 23.48h

Quiò, si vòs, Domèrgue. Tot aquò va plan quand èm entre occitanistas. Tà jo lo problèma qu'ei meilèu que quand parlas en "occitan normatiu" a un locutor natiu, sovent que't hè : "Quiò mes lo noste patués e lo voste, n'ei pas lo MÈME"

E si'u respones "mes si qu'ei lo MEDISH", qu'ei fotut : que passa au francés.


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

14 d'agost 23.33h

De léger aquò que'm balha enveja de tornar escotar Kawir!... O la cançon de Marilís Orionàa on parla en grèc. Lo grèc qu'ei ua beròia lenga!


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 19.12h

#15 Mos de Castèths, l'occitan estandard (pluricentric) es pas l'enemic dei dialèctes. L'estandard es una aisina per conquerir de foncions de comunicacion.


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 18.40h

#9 Totun, qu'es de dòu har tot aqueth monde dont hèn poishiu a l'estandard... Que ve diu trigar dehèt, moss de Sumien, le tempsada dont n'agi pas mé nat locutor, atau, que'u poiram har tranquilòt aqueth bròi estandard.
L'occitan qu'es plan, mes çò de mé penós, los dont ne parlan...


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 18.14h

#11 Segon Amalric: "Disi pas que sabon pas, los sessecionistas, çùò qu'es lo pluricentrisme que ne nos parlatz, disi qu'aquò servís d'en plen sa malfasença costumièra."

Vòstra teoria correspònd pas amb la realitat dei fachs observables. Dins la realitat, dempuei leis ans 1990-2000, son de pluricentristas qu'an fach acceptar lo concèpte de lenga occitana unida en Provença e au País Niçard. En Occitània Orientala lo secessionisme l'avèm pron marginalizat ara. Son de pluricentrist... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 15.26h

#12
Propausatz pas res mas criticatz s'entendi ben?

Ieu n'ai una de proposicion: los que vòlon dire las causas d'un solet biais, que parlen francés....


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 13.02h

#5 Aquò's pas ieu qu'o prepausi. Ieu, prepausi pas res. Mas s'ai un corregidor ortografoic subre mon logicial de tractament de tèxte, me corregirà pas a la demanda en berrichon, normand, champenois, nivernais o qué te sabi mai : me corregirà lo tèxte en francés de l'Accadémie Française. E subre mon diccionari de Pompèu Fabre, ai pas cinquanta biaisses de dires las causas en catalan. I a un catalan, e s'o vòli, o apreni tal coma i es donat. Simple e clar. Tot çò mai me sembla folcl... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 12.56h

#4 Tot lo monde, a despart dels ases, pòt apréner, a quin atge siá, e quin que sián los sieus títols, tant ieu, paure faidit, coma vos, senhorejant davant nosautres a la supèrba d'un universitari, Sénher Sumien. Disi pas que sabon pas, los sessecionistas, çùò qu'es lo pluricentrisme que ne nos parlatz, disi qu'aquò servís d'en plen sa malfasença costumièra.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

13 d'agost 09.41h

#8 Si ai plan comprés, la nòrma definís un estandard e n'i a pas qu'una. De delà, totas las variacions son pas de la nòrma, son fòra nòrma. Aquò vòl pas dire que son enebidas, mas alara son de variacions localas. Una variacion pòt pas èsser un estandard.
Me sembla clar que totes las variacions pòdon pas tornar en nòrmas, si que non lo trabalh de normalizacion seriá inutil.
Pr'aquò avèm besonh d'una referéncia per aprene, parlar e escriure.
Ièu que soi un aprenent novèl, me ca... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions