CAPÇALERA: CAOC cursos occità
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 22 de junh

Domergue Sumien · Questions de lenga occitana

Diluns, 19.2.2018 03h00

Ensenhament de l’occitan: de la frapacion actuala a la connexion futura


Comentaris 14 comentaris    
Dolent Fluix Bo Molt bo Fabulós (15 vòtes)
carregant En cargament


© Joan Turu

Midi Libre




Etiquetas
crisi, ensenhament, lenga, sumien

Vivèm de temps negres per la recuperacion de l’occitan a l’escòla. Subissèm una grèva crisi de l’occitanisme que s’es installada amb leis ans 2010 e qu’ai assajat de l’analisar dins d’articles precedents. Dins aqueste clima irrespirable, leis atacas frontalas còntra l’ensenhament de l’occitan s’agravan de mai en mai.
 
L’ensenhament public de l’occitan dins l’estat francés subís de reduccions radicalas en oras e de sits despareisson de mai en mai dempuei dos o tres ans.
 
Ne fau uei una experiéncia personala dins la region de Manòsca, ont ensenhi la lenga nòstra: après de decennis de cors d’occitan dins lei licèus e collègis publics dau País Manosquin, tot risca de desparéisser l’an que ven. Pasmens i avèm luchat, mediatizat e mobilizat per la defensa dau provençau amb un fum d’associacions.
 
D’un govèrn a l’autre, d’un an a l’autre, la desparicion cinica de l’occitan a l’escòla se confirma...
 
Ara, en aqueste an 2018, i cau apondre leis atacas suplementàrias de l’estat espanhòu que, en Aran, pretend separar leis escolans segon la lenga chausida per lei parents (occitan o espanhòu). A tèrme, es l’immersion de totei leis escolans d’Aran, en gascon aranés, que Madrid pretend menaçar.
 
Coma l’occitanisme es fraccionat e en crisi, sembla incapable de coordenar lei luchas per defendre l’ensenhament de l’occitan dins lei diferents estats que cobrisson Occitània. De segur, la situacion de l’Occitània Granda (estat francés) es regde diferenta d’aquela d’Aran. Leis interlocutors son diferents, leis aquists son diferents, leis associacions d’ensenhaires e de parents se coneisson ges.
 
Per quant a un ensenhament public de l’occitan dins lei Valadas (estat italian) e a Mónegue, es encara una quimèra.
 
En tornant a l’estat francés, i a de zònas qu’an totjorn conegut un quasi desèrt de l’ensenhament public de l’occitan, vèrs Lemòtges, Clarmont-Ferrand e Valença. Lo nòrd d’Occitània, ont fòrça causas son encara de bastir, a pas exactament lei meteis problèmas que lo sud d’Occitània ont fòrça causas ja bastidas se fan demolir.
 
E vos ai pas encara parlat d’una idèa fòla: coordenar leis ensenhaires d’occitan deis escòlas publicas francesas, deis escòlas publicas aranesas, deis escòlas associativas Calandretas e deis escòlas confessionalas. Malastre, que disi pas? N’i a que se pensan encara que son de monds legitimament condemnats a s’ignorar.
 
Dins la situacion de crisi negra que vivèm, es probable que lo futur immediat s’adobarà pas. Fòrça professors d’occitan contunharàn de sofrir en se sentent isolats, abandonats, confrontats que son a una maquina tròp fòrta, a una manca de sosten deis autreis occitanistas... e mai a una paur panica de luchar...
 
Leis associacions liadas a Calandretas e que s’ocupan de la formacion per adultes, tanben, coneisson de crisis. Uei de salariats menan una lucha eroïca per obtenir de condicions de trabalh dignas dins lo CFPO de Tolosa, qu’es un annèxe de Calandreta. Ansin Calandreta apareis tornarmai entre lo costat clar e lo costat escur de la Fòrça.
 
Vos doni una descripcion negrassa, non pas per me complaire dedins, mai per pensar a çò que poiriam transformar.
 

— Una condicion connèxa es que l’occitanisme sòrta de la crisi e que se tròbe una nòva dinamica: pus unitària, pus rigorosa, pus exigenta en qualitat e en objectius.
 
— Leis assocacions professionalas coma la FÈLCO (uei limitada a l’ensenhament public francés) se poirián alargar vèrs lei sectors parallèls o, aumens, i crear d’associacion sòrres. Çò es: dins l’ensenhament confessionau, dins l’ensenhament associatiu Calandreta, dins l’ensenhament public aranés, dins la construccion d’un ensenhament public e privat dins lei Valadas e a Mónegue. Sabi, es impensable per d’unei que i a... Per ieu, bastir de pònts entre lei diferents tipes de professorats en occitan es mai important que lei divisions estatalas e confessionalas.
 
— Lo Sindicat Occitan de l’Educacion (SÒE), actiu dins leis ans 1990-2000, se poguèsse renàisser, seriá quicòm de fantastic. Un tau sindicat èra present dins lei Calandretas, dins leis escòlas publicas e mai a l’universitat. Li mancava benlèu un cultura de combat sindicau mai, en tot cas, fasiá un enòrme trabalh amb una bèla dobertura d’esperit.
 
— La solidaritat sindicala e professionala amb lei formators per adultes, de tipe CFPO, es tanben desirabla.
 
— Lo desfasament radicau entre leis aquists en Aran e lo desèrt de l’ofèrta dins certanei regions deuriá pas èsser un pretèxt per lo fraccionament deis organizacions d’ensenhaires. Au contrari, leis experiéncias mai avançadas deurián ajudar a far florir lei projèctes novèus dins lei desèrts.
 
— Una melhora cultura scientifica, de tipe lingüistic e sociolingüistic, es indispensabla dins lei movements actuaus e futurs per l’ensenhament. Ara per ara, lei professors d’occitan son sovent bòns en pedagogia, per còntra lei nivèus en occitan son eteroclits e la compreneson deis enjòcs sociolingüistics es sovent febla. Lo famós “mite dau bilingüisme” empacha encara d'i veire clar.
 
Dins un futur esclarzit, luenh dei foscors actualas, espèri que cada professor d’occitan s’esforçarà de ben conéisser sa lenga e de l’ensenhar sota una forma normalizada e coerenta, coma se fa dins totei lei lengas normalas.
 
— Leis objectius de tèrme cort e de tèrme lòng se deurián pas opausar. Pantaiar a votz auta d’un ensenhament generalizat de l’occitan, dins un futur qu’es pas ges immediat, es completament legitim e es san per lo morau. E a l’encòp, negociar amb lo ministèri a París per ganhar d’oras e de pòsts, a tèrme cort, es tanben necessari.
 
De segur, vos dessenhi de linhas foscas. D’un melhorament, siam luenh de se’n sarrar ara meteis. Suggerissi solament de començar de pensar a un autre futur. L’occitanisne va fòrça mau en aquesteis ans 2010, coma ja malautejava dins leis ans 1980. Pasmens lei temps pus clars arriban e finisson que dobrisson de perspectivas inesperadas: foguèt lo cas dins leis ans 1990-2000. Prepausi de leis anticipar quand revendràn.




abonar los amics de Jornalet



publicitat



Comentaris

22 de febrièr 22.25h

Li primiers cours d'oc, pas d'occitan mas d'ouvirnhats fouguèrou beilat en 63 dïn lou coulègi e lou licèu de Mouriat ammé d'escolos primàrios en divers endrèits.

De sigur acò èro pas en lengodoucian e acò èro dinc l'ourtougràfio qu'emplegui iéu agaro.

(amai se lou proufessour Jean Fay escriguè d'annados après en ourtougràfio de Benezet Vidal dinc La Cabreto "li gents dizon que volion pas acò" ensenhè toujour en ourtougràfio de l'Escolo Auvernhato per èsse eficace, d'eitont... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 23.42h

Plan bona analisi... Ça que la, coma es una analisi justament, manca lo « Cossí ? ». O al mens de prepausicions. Mas confessi, que ieu tanpauc, dempuèi mon vilatjòt d’Occitània minimalista n’ai pas de « Cossí »...

Pr’aquò coma fòrça mond, ensagi. Fau tot mon possible dins mon trabalh e en defòra per far viure ma lenga aimada. N’ai un sadol bèl de legir o d’ausir aquestes que fan pas res (o pas pus res) per l’occitan criticar, despreciar e estigmatizar los que fa... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 21.32h

#7 #11 A Sandre e Franc. Efectivament, es pas interessant d’“apeitar” una connexion per agir. Efectivament, es pas la manca de connexion entre leis associacions qu’es lo principau problèma. Per còntra, afirmi qu’una melhora connexion permetriá d’agir pus eficaçament. Una melhora connexion es necessària per rompre l’isolament e lo fraccionisme.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 17.23h

Domergue, nos explicas : « Coma l’occitanisme es fraccionat e en crisi, sembla incapable de coordenar lei luchas per defendre l’ensenhament de l’occitan dins lei diferents estats que cobrisson Occitània. » Personalament, me maini pas de la "crisi" que tu, ne parlas. Benlèu non soi pas pro atentiu. Al contrari, ai lo sentiment que de divisions passadas se vengudas de mai en mai anecdoticas, amb la baissa de tension politica que s'amagava darrièr sense dire son si.

Mas càmbia pars r... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 16.09h

#1 Se i a l'ofèrta, clara e sincèra, la demanda seguisse! Aquest an, dins mon Liceu, an demandat fin novembre de faire de publicitat per durbir un atalhier. Publicitat vèrs leis escolans, lei parents e lei professors per lo sistema intèrne de comunicacion, afichas dins lo Liceu. Fuguèt complicat de demandar ai collegas de passar l'informacions ais escolans (gaire lo faguèron).
Resultat: 13 escolans marcats (e mai se la mitat deguèron puei renonciar per de rason d'incompatinilitat d'orari... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 15.55h

Quauquei mòts sobre lo SOE... (que d'un temps n'en foguèri lo secretari regionau).
Lo SOE rescontrèt fòrça ostilitat:
- de la part dei reglaments, en se posquent pas presentar ais eleccions professionalas (per exemple perqué lo SOE s'èra pas mostrat patriòta pendent la 2a guèrra mondiala!).
- de la part dei sendicats nacionaus, empaurits de vèire una autra organisacion "li venir manjar son pan" (vòli dire li prendre d'aderents...)
- de la part d'ensenhaires occitanistas, que sa prefe... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 13.46h

#5 Qué fasèm alora ? La defensa de l'occitan tau coma serè dins très sègles, o coma deuria estre ? Desolat, l'i a pas d'action possibla sens analisi de la realitat, senon siam dins lo pantais o la retorica.


Valora aquest comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 12.20h

Ieu ai gaire enveja d'apeitar que lo temps venha d'una conexion. Pense de segur que lo liam amb la societat es indispensable quand ensenham l'occitan. Aquò's la fòrça de la lenga qu'an pas las autras que son pas presentas dins l'environament daus escolans. Segur que la situacion, coma se ditz dins aqueste article, es diferenta dins l'académia de Clarmont e dins aquela d'Ais-Marselha, per l'ensenhament de l'occitan qu'es a crear aicí e per la situacion de la lenga que la parlan pro de monde... Legir la seguida


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 12.20h

L'ensenhament privat es totjorn representat dins la FELCO pensi, en tot cas o es dins lo CREO de l'academia de Tolosa.


Valora aquest comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

19 de febrièr 12.01h

#3 aquò's una defensa de l'occitan tal com'es dins l'occitanofonia tala com'es; es pas suffisent...


Valora aquest comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadequat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -tots
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament

  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas aqueles comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Perfil

Categorias

Las mai...


Mai d'articles

Archius




Etiquetas

auriò   auriòl   auriòu   ausar   evolucionar   evoluir   excessiu   excès   fishman   gausar   grafias arcaizantas   gròc   intens   jaune   lemosin   lenga   mal capitar   malescasuda   reüssida   reüssir   roma   roman   si escaire   sumien   vauclusa  

D'autres articles


Jornalet, gaseta occitana d'informacions